سینا برک؛ خلیل زندی؛ آزاد الله کرمی
چکیده
هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل کیفی مطالعات انجامشده پیرامون نقش هوش مصنوعی در آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه است. در این راستا، ۱۸ مقاله علمیپژوهشی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱7 تا ۲۰۲۵ با روش فراتحلیل کیفی بررسی و با استفاده از چکلیست CASP، از نظر کیفیت علمی ارزیابی شدند. تحلیل در دو بُعد شکلی و محتوایی صورت گرفت. در بعد شکلی، ویژگیهای ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل کیفی مطالعات انجامشده پیرامون نقش هوش مصنوعی در آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه است. در این راستا، ۱۸ مقاله علمیپژوهشی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱7 تا ۲۰۲۵ با روش فراتحلیل کیفی بررسی و با استفاده از چکلیست CASP، از نظر کیفیت علمی ارزیابی شدند. تحلیل در دو بُعد شکلی و محتوایی صورت گرفت. در بعد شکلی، ویژگیهای مقالات از جمله نوع روش پژوهش، سال انتشار، نوع اختلال موردمطالعه، حجم نمونه، مرتبه علمی و رشته تخصصی نویسندگان بررسی شد. نتایج نشان داد بیشترین پژوهشها در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۳ انجام شدهاند، بیشتر از روشهای کمی بهره گرفتهاند، و تمرکز اصلی آنها بر اختلالاتی چون اوتیسم و اختلال خواندن بوده است. در بعد محتوایی، یافتهها نشان داد که کاربردهای هوش مصنوعی عمدتاً در سه حوزه اصلی تعریف میشوند: ۱) تشخیص، غربالگری و درمان اختلالات یادگیری، ۲) حمایت از نیازهای عاطفی و رفتاری، و ۳) تقویت مهارتها و بهبود عملکرد تحصیلی. همچنین سه پیامد مهم استفاده از هوش مصنوعی در آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه شامل 1) بهبود یادگیری و شخصیسازی آموزش، 2) افزایش کارایی معلمان، و 3) ارتقای عدالت آموزشی شناسایی شد. باوجود این، چالشهایی نظیر کمبود داده، هزینههای بالا، و ملاحظات اخلاقی در کاربرد هوش مصنوعی همچنان مطرح است. یافتههای این پژوهش میتواند راهنمایی برای سیاستگذاران آموزشی در جهت توسعه راهکارهای فناورانه و فراگیر باشد.
