نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه تبریز، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، گروه علوم تربیتی

2 استادیار روانشناسی آموزش کودکان استثنایی دانشگاه تهران.

چکیده

پژوهش حاضر تجربه­های زیستی و عواملی که مادران ایرانی دارای فرزند کم­توان ذهنی برای بخشیدن دیگران به­کار می­گیرند را مورد بررسی قرار داده است.  برای رسیدن به این هدف، روش کیفی و نظریه برخاسته از داده ها مورد استفاده قرار گرفت. 20 نفر از مادران دارای فرزند کم­توان ذهنی که برای تکمیل پرونده فرزند خود به سازمان آموزش پرورش رجوع کرده بودند، به صورت تصادفی انتخاب و سئوال­های نیمه­ساختار یافته در مورد بخشش دیگران و عواملی که آن­ها در این مورد استفاده کرده­اند تا رسیدن به مرحله اشباع مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل داده­ها از طریق کد­های باز و مشخص شدن گزاره­های اصلی و فرعی، نشان داد که در ایران مادران این گروه از کودکان به ترتیب از منابع معنوی، منابع درونی و منابع و علایق اجتماعی برای بخشیدن دیگران استفاده می­کنند. این یافته­ها نشان می­دهد که غنی بودن محتوا و متون مربوط به بخشایش­گری در فرهنگ ایرانی – اسلامی  به مادران دارای فرزند کم­توان ذهنی برای بخشیدن دیگران کمک کرده است.

کلیدواژه‌ها

حسینی ارمدی، ج (1361). شرح فارسی غررالحکم و دررالکلم. تهران: دانشگاه تهران
قرآن مجید. (1367). ترجمه و تفسیر، الهی قمشه ای، م. تهران: بنیاد نشر قرآن و امیرکبیر
گلستان سعدی. (1390). مصحح، یوسفی، غ. تهران: خوارزمی
Boon, S. D., & Sulsky, L. M. (1997). Attributions of blame and forgiveness in romantic relationships: A policy-capturing study. Journal of Social Behavior and Personality, 12(1), 19.
Calhoun, C. (1995). Critical social theory: culture, history, and the challenge of difference. Wiley-Blackwell. Retrieved from http://eprints.lse.ac.uk/42363/
Creswell, J. W., Hanson, W. E., Plano, V. L. C., & Morales, A. (2007). Qualitative research designs selection and implementation. The Counseling Psychologist, 35(2), 236–264.
Cunningham, C. (1985). Training and education approaches for parents of children with special needs. British Journal of Medical Psychology, 58(3), 285-305.
Enright, R. D., & Human Development Study Group. (1991). the moral development of forgiveness. In W. Kurtine & J. Gewirtz (Eds.), Handbook of moral behavior and development, 1, 123-152.
Enright, R. D., & North, J. E. (1998). Exploring forgiveness. University of Wisconsin Press. Retrieved from http://psycnet.apa.org/psycinfo/1998-07529-000
 Enright, R. D., Gassin, E. A., & Wu, C.-R. (1992). Forgiveness: A developmental view. Retrieved from http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0305724920210202
Enright, R. D., Santos, M. J., & Al-Mabuk, R. (1989). The adolescent as forgiver. Journal of adolescence, 12(1), 95–110.
Gassin, E. A. (2001). Interpersonal forgiveness from an Eastern Orthodox perspective. Journal of Psychology and Theology, 29(3), 187.
Gupta, R. K., & Kaur, H. (2010). Stress among parents of children with intellectual disability. Asia Pacific Disability Rehabilitation Journal, 21(2), 118–126.
Hallahan, D. P., Kauffman, J. M., & Pullen, P. C. (2014). Exceptional learners: Introduction to special education. Retrieved from http://maktabat-online.com/handle/123456789/2964
Heller, T., Hsieh, K., & Rowitz, L. (1997). Maternal and paternal caregiving of persons with mental retardation across the lifespan. Family Relations, 407–415.
 Johnson, B., & Christensen, L. (2012). Educational research: Quantitative and qualitative approaches. Allyn & Bacon. Retrieved from http://psycnet.apa.org/psycinfo/1999-04454-000
Kandel, I., & Merrick, J. (2007). The child with a disability: Parental acceptance, management and coping. The Scientific World Journal, 7, 1799–1809.
Kandel, I., and Morad, M., Vardi, G., and Merrick, J. (2005) Intellectual disability and parenthood. The Scientific World Journal 5, 50-57.
Karremans, J. C., Van Lange, P. M., Ouwerkerk, J. W., & Kluwer, E. S. (2003). When forgiving enhances psychological well-being: The role of interpersonal commitment. Journal of Personality and Social Psychology, 84, 1011-1026.
Klein, C. (1995). How to forgive when you can’t forget: Healing our personal relationships. Liebling Press.
Lauritzen, P. (1987). Forgiveness: Moral prerogative or religious duty. Journal of Religious Ethics, 15, 141-154.
McCullough, M. E., Worthington, E. L., Jr., & Rachal, K. C. (1997). Interpersonal forgiving in close relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 73, 321-336.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2010). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change. Guilford Press. Retrieved from http://www.google.com/books?hl=ru&lr=&id=BDF6Pdc_7LQC&oi=fnd&pg=PA3&dq=attachment++in+adulthood+&ots=J9ps0G0W0b&sig=oc43uDuESCaYh85SXElF7HKqYVw
Rosenthal, E. T., Biesecker, L. G., & Biesecker, B. B. (2001). Parental attitudes toward a diagnosis in children with unidentified multiple congenital anomaly syndromes. American journal of medical genetics, 103(2), 106–114.
Trainer, M. F. (1981). Forgiveness: Intrinsic, role-expected, expedient, in the context of divorce. Dissertation Abstracts International-B, 45(04), 1325.
Watson, S.L. (2008b).Families and deferential of diagnosis disability. Journal on Developmental Disabilities, 14, 51-60.
Webb, J. R. (2003). Spiritual factors and adjustment in medical rehabilitation: Understanding forgiveness as a means of coping. Journal of Applied Rehabilitation Counseling, 34(3), 16–24.
Worthington Jr, E. L., Witvliet, C. V. O., Pietrini, P., & Miller, A. J. (2007). Forgiveness, health, and well-being: A review of evidence for emotional versus decisional forgiveness, dispositional forgivingness, and reduced unforgiveness. Journal of behavioral medicine, 30(4), 291–302.
Worthington, E. L., & Scherer, M. (2004). Forgiveness is an emotion-focused coping strategy that can reduce health risks and promote health resilience: Theory, review, and hypotheses. Psychology & Health, 19(3), 385–405.