اثر‏بخشی آموزش هنرهای تجسمی با استفاده ازبستة‏آموزشی"آموزش هنر، حامی کودک نوآور"بر افزایش خلاقیت کودکان دبستانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روان‏شناسی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‏شناسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران

2 دانشیار گروه روان‏شناسی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‏شناسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران

3 استادیارگروه روان‏شناسی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‏شناسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناخت اثر‏بخشی آموزش هنرهای تجسمی با استفاده از بستة‏ آموزشی محقق‏ساختة"آموزش هنر، حامی کودک نوآور" بر افزایش خلاقیت کودکان دبستانی انجام گرفت.80 دانش‏آموز(40دخترو40 پسر)از میان دانش‏آموزان پایة‏ چهارم ابتدایی ناحیة 3 شهر تهران به روش نمونه‏گیری خوشه‏ای چندمرحله‏ای انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه‏آزمایش 15 جلسة یک ساعته مداخلة آموزشیدریافت کرد وپس از 6  هفته پیگیری به انجام رسید. داده‏های به‏دست آمده با روش‏آماری تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شد. یافته‏هانشان دادکه مداخلة آموزشی در پس‏آزمون و پیگیری در افزایشنمرة کلی خلاقیت(005/0p= ،001/0p=) و دومؤلفة ابتکار(008/0p=،005/0p=) وبسطخلاقیت(001/0p=،001/0p=) تأثیر معنی‏دارداشته است.تفاوت معنی‏داری میان نمره‏هایگروه‏های کنترل و آزمایش در دو مؤلفةسیّالی و انعطاف‏پذیری یافت نشد. بر ایناساس، می‏توان نتیجه گرفت که بستة آموزشی "آموزش هنر، حامی کودک نوآور" می‏تواند به عنوان یک ابزار آموزشی مناسب در پرورش خلاقیت کودکان دبستانی مورد استفاده قرارگیرد[1].



5. بنیاد ملی نخبگان و دفتر استعدادهای درخشان دانشگاه شهید بهشتی، بخشی از حمایت مالی انجام این پژوهش را عهده‏دار بوده‏اند که جا دارد از این دو نهاد محترم صمیمانه سپاسگزاری شود.

کلیدواژه‌ها


البرزی، م؛ و رضویه، ا. (1390). تأثیر انگیزش بیرونی بر خلاقیت کودکان، فصلنامة تازه‏های علوم شناختی. دورة سیزدهم، شمارة 2، 66-57.

مقصودی، مجتبی. (1388). بستة آموزشی: پرسش‏ها و پاسخ‏هایی دربارة چیستی، چرایی و چگونگی تولید بستة آموزشی در سازمان پژوهش و برنامه‏ریزی آموزشی. تهران: وزارت آموزش و پرورش.

تورنس، ئی. پال. (1979). خلاقیت. ترجمةحسن قاسم‏زاده، (1375). تهران: نشر دنیای نو.

یوسفی افراشته، م؛ شیخی فینی، ع؛ مظفری صالح، س؛ و رشیدی، م. (1391). تأثیر آموزش هنر در پرورش خلاقیت دانش‏آموزان، مجلة علوم تربیتی دانشگاه اهواز، دورة ششم، شمارة 1، 66-47.

Abraham, A., & Windmann, S. (2008). Selective information processing advantages in creative cognition as a function of schizotypy.Creativity Research Journal, 20(1), 1-6.

Andreasen, C. N. (2011). A Journey into Chaos: Creativity and the Unconscious. Mens Sana Monogr, 9(1), 42–53.

Beghetto, R. (2007). Ideational code-switching:Walking the talk about supporting student creativity in the classroom. Roeper Review, 29, 269-270.

Bhattacharya, J., & Petsche, H. (2005).Drawing on mind's canvas: differences in cortical integration patterns between artists and non-artists.Hum Brain Mapp,26(1), 1–14.

Burton, J., Horowitz, R., & Abeles, H. (1999).Learning in and Through the Arts: Curriculum Implications, in Champions of Change, Fiske, E. (ed), The President's Committee on the Arts and the Humanities.

Catterall, J., & Peppler, K. (2007).Learning in the visual arts and the worldviews of young children.Cambridge Journal of Education.37(4), 543-560.

Chavez, R. A. (2009). Creativity and Personality. Proceedings, Can Creativity be Meassured? European Commission, European Union Press.

Chanda, J., & Daniel, V. (2005).Recognizing works of Art: The essences of contextual understanding.Art Education: The Journal of the National Art Education,53 (2), 6-11.

Chicola, N., & Smith, B. (2005).Integrating visual arts into instruction. International Journal of Learning, 12(5), 167-175.

Clark,C.F. (1999). Teaching Art with Books Kids Love: Art Elements, Appreciation, and Design with Award-Winning Books.Golden, CO: Fulcrum Publishing.

Cropley, A.J. (1997). Fostering creativity in the classroom: General principles. In M. A. Runco (Ed.), The creativity research handbook: (Vol. 1, pp. 83-114). Cresskill, NJ: Hampton Press.

Cropley, A. J. (2000). Defining and measuring creativity: Are creativity tests worth using? Roeper Review, 23 (2), 72–79.

Cubukco, E., & Dundar, S.(2008). Can creativity be taught? An empirical study on benefits of visual analogy in basic design education, ITU A|Z, 4 (2), 67-80.

Darvishi, Z., & Pakdaman, SH. (2012)." Fourth Grade Slump in Creativity" : Development of Creativity in Primay School Children. GSTF Journal of Law and Social Sciences, 1(2), 40-49.

Davis, G. A., & Rimm, S. B. (1985).Education of the gifted and talented. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.

Edens, K., & Potter, E. (2001).Promoting conceptual understanding through pictorial representation.Studies in Art Education.42(3), 214-233.

Edvards, L.  (2009 ). The Creative Arts: A Process Approach for Teachers and Children (5th Edition). New Jersey, NJ: Pearson.

Firestien, R. L. (1996). Leading on the creative edge: Gaining competitive advantage through the power of creative problem solving. Colorado Springs, CO: Pinon Press.

Goldschmidt ,G. (2001). Visual analogy - a strategy for design reasoning and learning.in Eastman, C., Newsletter, W.,& Mc Cracken, M. (eds.), Design Knowing and Learning: Cognition in Design Education, NY: Elsevier.

Grigorenko, E. L., Jarvin, L., & Sternberg, R. J. (2002). School-based tests of the triarchic theory of intelligence: Three settings, three samples, three syllabi. Contemporary Educational Psychology, 27(3), 167-208.

Guilford, JP. (1967). The nature of human intelligence. New York, NY: McGraw-Hill.

Heilman, K. M. (2005).Creativity and the brain. New York, NY: Psychology Press.

Hetland, L., Winner, E., Veenema, S., Sheridan, K., & Palmer, P. (2007).Studio thinking: The real benefits of visual arts education. New York, NY: Teachers College Press.

Hosseini, A. S., & Watt, A. P. (2010).The effect of a teacher professional development in facilitating student’ creativity. Educational Research and Reviews.5(8), 432-438.

Hume, D. H. (2008).The Art Teacher's Survival Guide for Elementary and Middle School.(2 edittion). San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Isaksen, S. G., Dorval, K. B., & Treffinger, D. J. (1994).Creative approaches to problem solving. Dubuque, IA: Kendall‐Hunt.

Evans, J., & Skelton, T. (2001). How to Teach Art to Children, Grades 1-6.  Monterey,CA : Evan- Moor educational publisher.

Kim, K. H. (2006). Can We Trust Creativity Tests? A Review of the Torrance Tests of Creative Thinking (TTCT).Creativity Research Journal, 18(1), 3–14.

Kim, K. H. (2008). Meta-analyses of the relationship of creative achievement to both IQ and divergent thinking test scores. Journal of Creative Behavior, 42 (3), 106–130. 

Kim, K. H. (2011). The Creativity Crisis: The Decrease in Creative Thinking Scores on the Torrance Tests of Creative Thinking.Creativity Research Journal,  23(4), 285–295.

Krimsky, B., C. (1999). The Creativity Handbook: A Visual Guide for Parents and Teachers. Springfield, IL :Charles C Thomas Pub Ltd.

Logan, D., M. (2005). Dynamic Art Projects for  Children: Includes Step-by-step Instructions and Phtographs.Spi edition. Glenview, IL:Crystal productions.  

Ma, H., H. (2006).A Synthetic Analysis of the Effectiveness of Single Components and Packages in Creativity Training Programs.Creativity Research Journal, 18( 4), 435–446.

Millar, G. W. (2002).The Torrance kids at mid-life. Westport, CT: Ablex.

Miller, B. Vehar, J., & Firestien, R. (2001).Creativity unbound: An introduction to the creative process. Williamsville, NY: Innovation Resources Inc.

Moore, D., Bhadelia, R., Billings, R., Fulwiler, C., Heilman, K., Rood M. J.,  & Gansler, D. (2009). Hemispheric connectivity and the visual–spatial divergent-thinking component of creativity.Brain and Cognition,70, 267–272.

Niu, W. (2007).Individual and environmental influences on Chinese student creativity.Journal of Creative Behavior, 41(3) 151-175.

Niu, W., & Sternberg, R. J. (2003). Societal and school influences on student creativity: the case of China. Psychology in the Schools, 40, 103-114.

Ogletree, E. (2000a). A Cross-Cultural Examination of the Creative Thinking Ability of Public and Private Schools.Journal of Social Psychology,83, 301-302.

Osborn, A. F. (1953). Applied imagination: Principles and procedures for creative thinking. NY: Schribner.

Plucker, J., Beghetto, R., & Dow, G. (2004). Why isn’t creativity more important to educational psychologists? Potentials, pitfalls, and future directions in creativity research.Educational psychologist, 39(2), 83-96.

Prince, S., E. (2008).Art is Fundamental: Teaching the Elements and Principles of Art in Elementary School.Chicago, IL: Chicago Review Press.

Renzulli, J. S., & Reis, S. M. (1994). Research related to the schoolwide enrichment triad model.Gifted Child Quarterly, 38, 7-20.

Runco, M. A. (2007). Creativity: theories and themes: research, development, and practice. Amsterdam; London: Elsevier Academic Press.

Sak, U., & Maker, C. J. (2005).Divergence and convergence of mental forces of children in open and closed mathematical problems.International Education Journal, 6(2), 252-260.

Shaw, G. A., & DeMers, S. T. (1986).The relationship of imagery to originality, flexibility and fluency in creative thinking. Journal of Mental Imagery, 10, 65-74.

Siebert, N. (2011). Innovative Art Projects for Children. Glenview, CA: Crystal productions.

Sonheim, C. (2010). Drawing Lab for Mixed-Media Artists: 52 Creative Exercises to Make Drawing Fun ( Lab Series).  Minneapolis, MN : Quary Books.

Starko, A. (2005). Creativity in the Classroom: Schools of Curious Delight. Lawrence Erlbaum Associates, New Jersey.

Sternberg, R. J., Kaufman, J. C., &  Pretz, J. E. (2003). A propulsion model of creative leadership.Leadership Quart.14, 455–473.

Sternberg, R. J., & Lubart, T. I. (1996).Defying the crowd: Cultivating creativity in a culture of conformity.New York, NY: Free Press.

Stokes, P. D. (1999).Novelty.In M. A. Runco & S. R. Pritzker, Encyclopedia of creativity (pp. 297–304). San Diego, CA: Academic Press.

Torrance, E. P. (1974). The Torrance Tests of CreativeThinking-Norms-Technical Manual Research Edition-VerbalTests, Forms A and B-Figural Tests, Forms A and B. Princeton, NJ: Personnel Press.

Winner, E., & Hetland, L. (2000). The arts in education: Evaluating the evidence for a causal link. The Journal of Aesthetic Education, 34(3-4), 3-10.

Zeki, S. (2001). Essays on science and society: artistic creativity and the brain. Science, 293, 51-52.