الگوی پیش‏بینی احساس تنهایی بر مبنای تعامل معلم با دانش‏آموز و ابعاد ادراک شایستگی در میان نوجوانان با و بدون نقص بینایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

هدف از انجام گرفتن این پژوهش پیش بینی احساس تنهایی براساس تعامل معلم با دانش­آموز و ابعاد ادراک شایستگی در میان نوجوانان با و بدون نقص بینایی بود، که با روش تحقیق همبستگی به انجام رسید. جامعۀ آماری تحقیق شامل کلیۀ نوجوانان با و بدون نقص بینایی بود که در مقطع راهنمایی مدارس تلفیقی تحصیل می‏نمودند. آزمودنی‏های پژوهش که با روش هدفمند انتخاب شدند، شامل 46 دانش‏آموز با نقص بینایی (25 پسر و 21 دختر) و 46 دانش‏آموز بدون نقص بینایی(25 پسر و 21 دختر) بودند که به صورت تلفیقی در مقطع راهنمایی مدارس شهرستان شیراز به تحصیل اشتغال داشتند. مقیاس تعامل معلم ـ دانش‏آموز، مقیاس ادراک شایستگی، و پرسشنامۀ احساس تنهایی به عنوان ابزار سنجش مورد استفاده قرار گرفت. مطالعۀ ویژگی‏های روان‏سنجی این ابزارها در پژوهش حاضر، نشان از روایی و پایایی قابل قبول آنها داشت. یافته‏ها مبیّن آن بود که با فزونی یافتن هر یک از ابعاد ادراک شایستگی، احساس تنهایی کاهش می‏یابد. تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که شایستگی اجتماعی مهم‏ترین عامل پیش بینی‏کنندۀ احساس تنهایی است. تعارض در تعامل معلم و دانش‏آموز، که رابطه ای مستقیم با احساس تنهایی داشت، دومین عامل پیش بینی کننده این متغیر شناخته شد. نتایج نشانگر آن بود که دختران نسبت به پسران، احساس تنهایی بیشتری را تجربه می‏نمایند. همچنین، یافته‏ها حاکی از آن بود که احساس تنهایی دانش‏آموزان، در مدارس مجری طرح تلفیقی، از نقص بینایی تأثیر نمی‏پذیرد. از پیشنهادهای این پژوهش، کمک به گسترش شایستگی اجتماعی دانش‏آموزان است. همچنین، توصیه می شود که به منظور روشن ساختن نقش تعامل معلم ـ دانش‏آموز در خود ادراکی و احساس تنهایی دانش آموزان تحقیقات بیشتری در آموزش تلفیقی صورت پذیرد.

کلیدواژه‌ها


منابع فارسی

خیّر، محمد. (1370). بررسی خود ادراکی موفق و ناموفق دربین گروهی از دانش آموزان دورۀ راهنمایی شیراز. مجلۀ علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، دورۀ هشتم، شمارۀ اول و دوم، ص 129-150.

سیف، دیبا؛ بشاش، لعیا و لطیفیان، مرتضی. (1383). تأثیر ابعاد ادراک خود بر روابط اجتماعی با همسالان در نوجوانان مراکز آموزش استعدادهای درخشان و مدارس عادی. مجلۀ روان شناسی، دورۀ هشتم، شمارۀ اول، ص86-97 .

کرک، ساموئل ای؛ و گالاگر، جیمز جی. (1382). آموزش و پرورش کودکان استثنایی. ترجمۀ مجتبی جوادیان. چاپ سوم. مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.

 

 

منابع لاتین

Arslan, C. Hamarta, E. Ure, O & Ozyesil, Z. (2010). An investigation of loneliness and perfectionism in university students. Journal of social and behavioral sciences, 2, 814-818.

Asher, S. R., & Wheeler, V. A. (1985). Children’s loneliness: A comparison of rejected and neglected peer status. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 53, 500-505.

Berguno, G., Leroux, P., Mcainish, K. & sheikh, S. (2004). Experience of loneliness at school and its relation to bullying and quality of teacher interventions. The qualitative report,9, 483-499.

Birch, S. H., & Ladd, G. W. (1997). The  teacher – child relationship and children ’s early school adjustment. Journal of  school  psychology,35, 61-79.

Birch, S. H., & Ladd, G. W. (1998). Children’s  interpersonal behaviors and the teacher- student  relationship. Developmental Psychology, 34, 934- 946.

Black, K. (2009). Exploring adolescent loneliness and companion animal attachment. Doctoral Dissertation, University of  New Mexico.

Coplan, R. J., Findly, L. C., & Nelson, L. J. (2004). Characteristics of preschoolers  with lower perceived competence. Journal of Abnormal Child Psychology, 32, 399-408.

Dunn, J. C., Dunn, J. G. H., & Bayduza, A. (2007). Perceived athletic competence , sociometric status, and loneliness in elementary school children. Journal of Sport Behavior, 30, 246-269.

Elhageen, A. A. M. (2004). Effect of interaction between parental treatment styles and peer relations in classroom on the feelings of loneliness among deaf children in Egyptian schools. Doctoral Dissertation. Eberhard- Karls University.

Erikson, E. (1950). Childhood and society. New York: Norton.

Ewing, A. (2009). Teacher-child relationship quality and children’s school  outcomes :Exploring  Gender Differences Across elementary school grades. Doctoral Dissertation, University of Arizona.

Ford, D. H., & Learner, R. M.(1999). Developmental systems theory: An integrative approach. SAGE Publications, Inc.

Harter, S. (1985). Manual for the self-perception profile for children. Denver: University of Denver.

Harter, S. (1988). Manual for the adolescent self-perception profile. Denver, CO: Author

Harter, S. (1999). The construction of the self: A developmental perspective. New York : The Guilford press.

Heinrich, L. M. & Gullone, E. (2006). The clinical significance of loneliness: A literature review. Clinical psychology review, 26, 695-718.

Kaiser, H.F. (1960). The application of electronic computers to factor analysis. Educational and Psychological Measurement, 20, 141 – 151.

Pianta, R. C. (1999). Enhancing relationships between children and teachers. Washington DC: American Psychological Association.

Pianta, R. C. (2001). Student-teacher relationship scale. Lutz, FL: Psychological Assessment Resources, Inc.

Pianta,  R. C., & Stuhlman,  M. W. (2004). Teacher–child  relationships  and children's  success in the first years of school.  School  Psychology  Review, 33, 44-58.

Redfield, J. L. (2008). The  influence of an educational coaching model on children’s perceived competence and self esteem. Doctoral Dissertation, Capella University.

Robinson, B. (2002). Effects of visual impairment, gender and age on self- determination of children who are blind. Unpublished master’s thesis, State university of New York at Brockport.

Shahim, S. (2004). Self-perception of competence by Iranian children. Psychological Reports, 94, 872-876.

Shapiro, D. R., Lieberman, L. J., & moffett, A. (2003). Strategies  to improve perceived competence in children with visual impairments. Academic Research Library, 35, 69-80.

Shapiro, D. R., Moffett, A., Lieberman, L., & Dummer, G. M. (2005). Perceived competence of children with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 99, 15-25.

Stoeckli, G. (2010). The role of individual and social factors in classroom loneliness. The journal of educational research,103, 28-39.

Telan, P. (2000). Teacher –student  relationships and the link to academic adjustment and emotional well being in early adolescence. Doctoral Dissertation. Florida international university.