مقایسۀ شکل‏گیری مفهوم در دانش‏آموزان 17- 5 سال با و بدون نقص شنوایی در شهرستان قزوین، سال 1387

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

هدف: در پژوهش حاضر به منظور بررسی ماهیت و جهت رابطۀ تفکر و زبان، تشکیل مفهوم (به عنوان اساسی ترین عنصر تفکر) در دانش آموزان شنوا و مبتلا به نقص شنوایی مورد مقایسه قرار گرفت تا از این طریق تأثیر فقدان یا تأخیر در آموزش زبان و همچنین تفاوت در نوع درون‏دادهای زبانی (زبان نشانه‏ای) بر تشکیل مفهوم و به تبع آن تفکر مورد ارزیابی قرار گیرد. روش:این مطالعه از نوع کاربردی و روش انجام آن زمینه‏ای است. نمونه آماری براساس سطوح شنوایی، سطوح سنی و جنسیت در گروه‏ها جایگزین شده‏اند. با این حال متغیر وابستۀ پژوهش (فرایند شکل گیری مفهوم) و تأثیر سطوح متغیر مستقل بر آن به شیوۀ تجربی مورد بررسی قرار می‏گیرد. جامعۀ آماری: در گروه‏های مبتلا به نقص شنوایی، شامل کلیۀ افراد 17- 5 سال ناشنوایی است که تحت نظارت مرکز آموزش استثنایی شهر قزوین، آموزش‏های ویژه را دریافت می‏کنند و در گروه شنوا، شامل کلیۀ افراد 17- 5 سالی است که در مقاطع پیش دبستانی تا دبیرستان شهرستان قزوین مشغول به تحصیل هستند.
نمونۀ آماری: پژوهش عبارت از 110 نفر است که شامل سه گروه 30 نفری (ناشنوا، نیمه شنوا و شنوا) است. هر گروه متشکل از 15 دختر و 15 پسر است (5 نفر در هر یک از رده‏های سنی پیش عملیاتی، عملیات عینی و عملیات صوری) و یک گروه 20 نفری (کم شنوا) که متشکل از 10 دختر و 10 پسر (5 نفر در هر یک از رده‏های سنی عملیات عینی و صوری) است. در گروه مبتلا به نقص شنوایی به دلیل محدود بودن جامعۀ آماری، کلیۀ افراد مورد آزمون قرار گرفتند. گروه شنوا با استفاده از روش نمونه گیری خوشه‏ای در گروه جایگزین شدند. ابزار و روش تحلیل داده‏ها: نمرات حاصل از آزمون شکل گیری مفهوم ویگوتسکی در دو گروه به وسیلۀ نرم افزار آماری SPSS و با استفاده از آزمون های تحلیل واریانس یک راهه، تحلیل واریانس چند متغیره، آزمون تعقیبی توکی و آزمون t مستقل مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج: پژوهش نشان می‏دهد توالی مراحل و سن ظهور شکل‏گیری مفهوم در دو گروه یکسان بوده، در گروه‏های پیش عملیاتی و عملیات عینی بین دو گروه شنوا و ناشنوا تفاوتی وجود ندارد؛ اما در گروه عملیات صوری، اگر چه ناشنوایان قادر به تشکیل مفهوم هستند، اما در مقایسه با گروه شنوا تفاوت معناداری نشان می‏دهند. از میان عوامل سن، جنس و سطح شنوایی، تنها عامل سن در تشکیل مفهوم تأثیر داشته و بین دختر و پسر در تشکیل مفهوم در دو گروه شنوا و مبتلا به نقص شنوایی تفاوتی مشهود نیست. پیشنهاد: می‏شود با توجه به محدودیت‏های این تحقیق، در پژوهش‏های بعدی با نمونۀ آماری بزرگتر، عوامل هوش، همتاسازی نمونه و نمونه‏گیری تصادفی لحاظ شود.
 

کلیدواژه‌ها


 

منابع فارسی

استاینبرگ، دنی. (1931). درآمدی بر روان‏شناسی زبان، ترجمۀ ارسلان گلفام (1381)، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت).

پیاژه، ژان. (؟). معرفت شناسی تکوینی، ترجمۀ عباس بخشی پور (1383)، تبریز: مؤسسة تحقیقات علوم اسلامی ـ انسانی.

وادزورث، باری جی. (؟). روان‏شناسی رشد: تحول شناختی و عاطفی از دیدگاه پیاژه، ترجمه جواد صالحی و امیرحسین یزدی(1378)، مشهد: دانشگاه فردوسی.

ویگوتسکی. (1973). اندیشه و زبان، ترجمۀ حبیب‏الله قاسم‏زاده (1380)، تهران: فرهنگیان.

هنله، پل. (1985). زبان، اندیشه و فرهنگ، ترجمۀ یدالله موقن (1378)، تهران: هرمس.

 

 

 

 

منابع لاتین

Courtney, B. Stein .(2006). Stream of Consciousness: The Role of Metaphor in Abstract Causal Reasoning, Thesis, Dartmouth College, Hanover, New Hampshire.

Furth, Hans. G .(1963). Conceptual Discovery And Control On A Pictorial Part – Whole Task As Functional Of Age, Intelligence, Journal of educational psychology.

Goldin – Meadow.(2002). Constructing communication by hands, USA, University of Chicago , Cognitive development 17, 1385- 140, www.elsebier. Com.

Heather Ramey, M.A .(2007). A Sequential Analysis Therapist Scaffolding and Child Concept  Formation in Narrative Therapy, dissertation, Brock University.

Jones, E & Badger, T .(1990). Deaf and Hearing Children's Conception Of The Body Interior, Bediatr Nurse, www.pumbed.gov.

Kritzer, Karen.L. (2007). Factor associated with mathematical ability in young deaf children: Building foundations, from networks to numbers, dissertation, USA, University of Pittsburgh.

Mayberry, Rachel .I. (2002). Cognitive development in deaf children: the interface of language and perception in neuropsychology, Elsevier, Handbook of Neuropsychology; 2ned edition, vol8.

Mayer, Richard. E .(1983). Thinking, Problem Solving, Cognition, New York: W.H Freeman.

Paul, V.P & Stephen, D .(1994). Language And Deafness, Second edition, Oxford University Press.

Wilson, Margaret. (1999). Relations Of Language And Thought: The view from sign language  and  deaf children, J. Philosophical Psychology; 12,3;Academic Research Library. P 360.

Zaitseva, Galina; Pursglove, Michael & Gregory, Susan (1999). Vygotsky, Sing language, and the education of deaf pupils, Journal of Deaf sullies and Deaf education 4: Oxford University Press.

Zarfaty, Yeal; Nunes, Terezinha & Bryant Peter .(2004). The Performance of young deaf children in spatial and temporal number tasks, J. Deaf Stud. Deaf Educ. 9:315- 326.