شناسایی و اولویت‌یابی مهارت‌های اجتماعی مورد نیاز دانش‌آموزان کم‌توان‌ذهنی در محیط کار

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه گیلان

2 استادیار دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

چکیده

رفتارهای اجتماعی مناسب و دیگر مهارت‌های سازشی پایه‌های سازش‌یافتگی شخصی و اجتماعی را در زندگی تشکیل  می‌دهند.پژوهش حاضر با هدف شناسایی مهارت های اجتماعی مورد نیاز دانش‌آموزان کم‌توان‌ذهنی در محیط کار صورت گرفت. پژوهش حاضر توصیفی از نوع زمینه‌یابی است. جامعه آماری شامل تمامی معلمان دانش‌آموزان کم‌توان‌ذهنی دوره راهنمایی استان تهران در سال تحصیلی 88-1387 بود که 142 نفر از آنها به عنوان نمونه به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه مهارت‌های اجتماعی محقق ساخته استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از شاخص‌های توصیفی درصد و فراوانی، میانگین و روش تحلیل عاملی انجام شد. نتایج تحلیل داده‌ها مهارت‌های اجتماعی مورد نیاز دانش‌آموزان کم‌توان‌ذهنی را در محیط کار در 25 مهارت مشخص ساخت. با توجه به این کهمهارت‌های اجتماعی از سطوح مختلفی برخوردار هستند که از سوی معلمان برای موفقیت دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی در محیط کار اولویت بندی شدند، بنابراین پیشنهاد می شود از مهارت‌های اجتماعی شناسایی شده در پژوهش حاضر در برنامه‌ریزی شغلی دانش‌آموزان کم‌توان‌ذهنی استفاده گردد.

کلیدواژه‌ها


حسین‌خانزاده، ع .(1389). آموزش مهارت‌های اجتماعی به کودکان و نوجوانان. تهران: رشد فرهنگ.

حسین‌خانزاده، ع و یعقوب نژاد، س. (1389). بررسی مهارت‌های اجتماعی مورد نیاز دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در محیط‌های شغلی، مجله تعلیم و تربیت استثنایی، 106، 17-4.

سرمد، ز ؛ بازرگان، ع و حجازی، ا  .(1389). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، تهران: آگاه.

غباری، ب و حسین‌خانزاده، ع. (1388). روان شناسی و آموزش کودکان با کم توانی هوشی. تهران: دانژه.

نادری، ع.، و سیف نراقی، م. (1389). غفلت ها و کاستی‌ها در تحقیقات و مصادیق آنها. تهران: ارسباران.

سیف نراقی، م ؛ شریعتمداری، ع؛ نادری، ع و ابطحی، م. (1388). بررسی میزان تقویت توانمندسازی شغلی در برنامه درسی دانش‌آموزان کم‌توان‌ذهنی از دیدگاه کارشناسان ستادی، متخصصان برنامه ریزی درسی و دبیران ذیربط علوم تربیتی، 2، 135-160.

همتی علمدارلو، ق. (1389). نگهداری شغلی افراد کم‌توان‌ذهنی، مجله تعلیم و تربیت استثنایی، 106، 26-18.

Aydogan, Yasemin, Klinc, F. E., & Tepetas, S. (2009). Identifying parent views regarding social skills. Procedia Social and Behavioral sciences, 1, 1507-1512.

Black, R.S. (1991). A field test of the effects of instruction on work attitudes. Unpublished master’s thesis. University of Utah.

Black, R. S., & Langone, J. (1997). Social awareness and transition to employment for adolescents with mental retardation. Remedial and Special Education.18, 214-221.

Brolin, D. (1997). Life centered career education. Reston, VA: The Council for Exceptional Children.

Chadsey, J. & Sheldon, D. (2002) Social life. In K. Storey, P. Bates, & D. Hunter (Eds.), the Road Ahead, pp. 137–155. St. Augustine, FL: Training Resource Network, Inc.

Chung, K. M., Reavis, S., Mosconi, M., Drewry, J., Matthews, T., & Tasse, M. J. (2007).Peer-mediated social skills training program for young children with high-functioning autism. Research in Developmental Disabilities, 28, 423–436.

Cory, L., Dattilo, J, & Williams. (2008). Effects of a leisure education program on social knowledge and skills of youth with cognitive disabilities. Therapeutic Recreation Journal, 40,144-164.

Fantuzzo, J., Sekino, Y, & Cohen, H.L. (2004).An examination of the contributions of interactive peer play to salient classroom competencies for urban Head Start children. Psychology in the Schools, 41,323-336.

Foy, D.W., Massey, F.H., Duer, J.D., Ross, J.M., & Wooen, L.S. (1979).Social skills training to improve alcoholics’ vocational interpersonal competence. Journal of Counseling Psychology, 26,128-132.

Gomez-Estefan, C.C. (2004). The impact of a work-related interpersonal communication skills curriculum on the work- and social –relationships of ninth-graders. A  Dissertation submitted to the department of educational psychology and learning systems in partial fulfillment of the requirements for the degree of doctor of philosophy.

Gresham, F .M. (2002).Teaching social skills to high-risk children and youth: preventive and remedial strategies. In M. R. Shinn, H. M. Walker, & Gstoner (Eds), Interventions for Academic and Behavior Problems II: Preventive and Remedial Approaches (pp.403-432). Bethesda, MD: National Association of school psychologists.

Gresham, F. M., Sugai, G., & Horner, R. H. (2001).Interpreting outcomes of social skills training for students with high-incidence disabilities. Exceptional Children, 67(3), 331-344.

Gresham, F. M., Van, M. B., & Cook, C. R. (2006). Social skills training for teaching replacement behaviors: Remediating acquisition deficits in at-risk students. Behavioral Disorders, 3, 363–377.

Heal, L. W., Gonzalez, P., Rusch, F. R., Gopher, J., & Destephano, L. (1990). A comparison of successful and unsuccessful placements of youths with mental handicaps into competitive employment. Exceptionality, 1, 181–195.

Hyatt, K.H, Filler, Y.W. (2007). A comparison of the effects of two social skills training approaches on teacher and child behavior. Journal of Research in Childhood Education, 22, 85-93.

Kampert, A.L & Goreczny, A .J. (2007). Community involvement and socialization among individuals with mental retardation. Research in Developmental Disabilities, 28,278-286.

Kiernan, W. (2000). Where we are now: Perspectives on employment of persons with mental retardation. Focus on autism and other developmental disabilities, 15, 90-97.

Lee Park.K., Loman, S., & Miller, M.A. (2008).Social skills. Adaptive Behavior Assessment-II: Clinical Use and Interpretation, Elsevier Inc.

Malecki, C.K., & Elliott. S. (2002). Children's social behaviors as predictors of academic achievement: A longitudinal analysis, Social Psychology Quarterly, 17, 1-23.

Matson, J.L, Dempsey, T., LoVullo, S.V. (2008).Characteristics of social skills for adults with intellectual disability, autism and PDD-NOS. Research in Autism Spectrum Disorders, 3,207-213.

Matson, J.L., Mayville, S.B., & Laud, R.B. (2003).A system of assessment for adaptive behavior, social skills, behavioral function, medication side-effects, and psychiatric disorders. Research in Developmental Disabilities, 24, 75-81.

Matson, J.L., & Wilkins, J. (2009).Psychometric testing methods for children's social skills. Research in Developmental Disabilities, 30,249-274.

O’Reilly, M.F., Lancioni, G.E., Sigafoos, J., O’Donoghue, D., Lacey, C., Edrisinha, C. (2004). Teaching social skills to adults with intellectual disabilities: a comparison of external control and problem-solving interventions. Research in developmental Disabilities, 25,399-412.

Panacek, L. & Dunlap, G. (2003). The social lives of children with emotional and behavioral disorders in self-contained classrooms: A descriptive analysis. Exceptional Children, 69, 333–348.

Rusch, F.R., Millar, D.M. (1998). Emerging transition best practices. In. F.R. Rusch & J.G .Chadsy (Eds). Beyond high school: Transition from school to work (pp. 36-59). Belmonth, CA: Wadsworth.

Salzberg, C.L., Agran, & Lignugaris/Kraft, B. (1986). Behaviors that contribute to entry-level employment: A profile of five jobs. Applied Research in Mental Retardation, 7,299-314.

Sargent, L. R. (1998). Social Skills for School and Community: Systematic Instruction for Children and Youth with Cognitive Delays,ِDes Moines, Iowa: Council for Exceptional Children.

Sugai, G. & Lewis, T.J. (1996).Preferred and promising practices for social skills instruction. Focus on Exceptional Children, 29, 1-16.

Van Yeast, Y.C. (2007). Social skills: identification of critical social abilities for high school students with mental retardation in the vocational setting. A  Dissertation presented to the faculty of the graduate school of Saint Louis University in partial fulfillment of the requirements for the degree of doctor of philosophy.