مقایسۀ نشانه‌های اضطراب و افسردگی در نقاشی آدمکِ دانش‌آموزان کم‌توان‌ذهنی و عادی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی از دانشگاه علامه طباطبائی

2 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

در بین فعالیت‌های کودکان،
نقاشی فعالیتی است که از تحول شناختی، عاطفی و اجتماعی تاثیر می پذیرد و به همین دلیل
به مقیاس وسیع در تشخیص روانی و روان‌درمانگری به کار گرفته می‌شود. هدف پژوهش
حاضر مقایسه نشانه‌های اضطراب و افسردگی در نقاشی آدمکِ دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی
و عادی بود. نوع پژوهش، توصیفی از نوع علّی-مقایسه‌ای بود. جامعه‌ آماری این پژوهش
عبارت بود از کلیه‌ دانش‌آموزان 11 ساله‌ کم‌توان ذهنی و عادی شهر شهریار در سال
تحصیلی 91-1390 که از میان آنها با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس 33 دانش‌آموز
کم‌توان ذهنی و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای 33 دانش‌آموز عادی به
عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از آزمون ترسیم آدمک استفاده شد. داده‌ها
از طریق آزمون آماری
u مان‌ویتنی
مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که بین میزان اضطراب و افسردگی
در نقاشی دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی و عادی تفاوت معناداری وجود دارد (0.05
p<)؛ به این معنا که دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی نشانه‌های اضطراب و
افسردگی بیشتری را نسبت به دانش‌آموزان عادی در آزمون ترسیم آدمک نشان داده بودند.
در نتیجه، می‌توان با بررسی نقاشی‌های کودکان به حالات عاطفی آنها از قبیل اضطراب
و افسردگی پی برد و از آزمون ترسیم آدمک به عنوان یک ابزار تشخیصی یا کمک تشخیصی
هم در کودکان کم‌توان ذهنی و هم کودکان عادی استفاده نمود

کلیدواژه‌ها


بهرامی، ه. (1391). آزمون‌های روانی. تهران: دانشگاه علامه طباطبائی.

پوراحمدی، ا. (1386). مقایسه عناصر آزمون ترسیم آدمک رنگی (DAP) در کودکان 10-7 ساله مبتلا به اختلال تضاد ورزی مبارزه طلبانه (OPP) و عادی. پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشکده‌ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه علامه طباطبائی.

خدایاری‌فرد، م. (1385). روانشناسی مرضی کودک و نوجوان. تهران: دانشگاه تهران.

دادستان، پریدخت. (1390). ارزشیابی شخصیت کودکان بر اساس آزمون‌های ترسیمی. تهران: رشد.

رابینسون، ن.ا.، رابینسون، ه.ب.، اومن، گ.ا.، و کامپیون، ج.س. (1976). کودک عقب‌مانده‌ی ذهنی. ترجمۀ ماهر، ف. (1385)، مشهد: آستان قدس رضوی.

شرودر، ک.ا.، و گوردون، ب.ا. (2002). سنجش و درمان مشکلات دوران کودکی. ترجمۀ فیروزبخت، م. (1385)، تهران: دانژه.

شریفی، ح.پ. (1387). روانشناسی هوش و سنجش آن. تهران: دانشگاه پیام نور.

کاظمی، آ.، و بلوچ‌کیوان، ا. (1388). مقایسه پرخاشگری و اضطراب در نقاشی دانش‌آموزان عادی و دانش‌آموزان ADHD پایه اول تا سوم ابتدایی شهر تهران. مجموعه مقالات همایش مشکلات اضطرابی کودکان و نوجوانان.

کاظمی، آ.، و صادقی‌نائینی، ش. (1388). مقایسه‌ی شاخص‌های عاطفی (پرخاشگری، افسردگی و اضطراب) در نقاشی آدمک گودیناف بین کودکان بی‌سرپرست و کودکان عادی 6 ساله شهر تهران. مجموعه مقالات همایش مشکلات اضطرابی کودکان و نوجوانان.

کامبوزیان، ل. (1375). بررسی و مقایسه ویژگی‌های نقاشی آدمک، مدرسه و خواب و رؤیای دختران عادی 9-7 سال با ویژگی‌های نقاشی دختران عقب‌مانده‌ی ذهنی با سن عقلی 9-7 سال و ویژگی‌های نقاشی دختران عقب‌مانده‌ی ذهنی با سن تقویمی 9-7 سال در شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی.

کرمن، ل. (1964). نقاشی کودکان. ترجمۀ دادستان، پ.، و منصور، م. (1389)، تهران: رشد.

گراث‌مارنات، گ. (2003). راهنمای سنجش روانی. ترجمۀ شریفی، ح.پ.، و نیکخو، م.ر. (1390)، تهران: سخن.

لوکاناد، ه، و ساجاتا، م. (2004). عقب‌ماندگی ذهنی. ترجمۀ شریفی‌درآمدی، پ.، و مرادی، ح. (1390)، تهران: جیحون.

مرادی، ک. (1385). مقایسه ویژگی‌های نقاشی ترسیم خانواده و ترسیم آدمک در کودکان بیش‌فعال/کمبود توجه (ADHD) و کودکان عادی. پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی.

Daglioglu, E.H., Deniz, U., & Kan, A. (2010). A study on the emotional indicators in 5-8 year-old girls and boys human figure drawings. Procedia Social and Behavioral sciences, 2, 1503-1510 . Available online at www.science direct.com.

Dyknes, E., Schewenk, K., Maxwell, M.D., & Mayatt, B. (2007). The sentence completion and tree wishes tasks: Windows into the inner lives of people with intellectual disabilities. Journal of Intellectual Disability Research, 1, 588-597.

Gunzberg, H.C. (1995). Scope and limitations of the good enough test method in clinical work with mental defectives. Journal of Clinical Psychology, 11, 8-15.

Kietzman, K.M. (1983). The human figure drawing of moderately mentally retarded adolescents as compared with those of seven-year-old children of normal intelligence in a drawing test modeled on the Goodenough-Harris drawing test. Northern Illinois University (0162) Degree End, pp 170 Date.

Willcock, E., Kana, I., & Harlene, H. (2011). Childrens human figure drawings do not measure intellectual ability. Journal of Experimental Child Psychology, 110, 444-452.

Wolfson, V.M. (2008). Children’s projective drawings from a neuropsychological perspective. Doctotal Dissertation, The City University of New York. Available online at www.proquest.com.