نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• شهروز نعمتی ¹
• رحیم بدری ²
• سروه کرمی ²
• پریسا حسن زاده دلگشا ²

¹ استاد روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، ایران

² دانشگاه تبریز

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه آموزشی آگاهی‌های واج‌شناختی بر مؤلفه‌های خواندن و رفتارهای کمک‌طلبی در دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب خواندن انجام شد . طرح پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش تمامی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب خواندن پایه‌های سوم و چهارم دبستان که در سال تحصیلی 1403 – 1402 از طرف مدارس دولتی به مرکز اختلال یادگیری شهرستان بانه ارجاع داده شده بودند.30 دانش‌آموز به روش نمونه-گیری در دسترس انتخاب شدند افراد در دو گروه 15 نفره گمارده شدند و برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از آزمون تشخیص خواندن شیرازی و نیلی‌پور (1383) و پرسشنامه کمک‌طلبی تحصیلی ریان و پینتریچ (1997) استفاده شد. مداخله بدینصورت بود که 10 جلسه‌ی 60‌ دقیقه‌ای طبق تکالیف آگاهی واج‌شناختی دستجردی و سلیمانی (1382) به گروه آزمایش آموزش داده شد و گروه کنترل هیچ گونه آموزشی دریافت نکرد. سپس از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که برنامه آموزشی مهارت‌های آگاهی واج‌شناختی بر مؤلفه‌های خواندن (دقت، سرعت و درک مطلب) و رفتارهای کمک‌طلبی تحصیلی این دانش‌آموزان تأثیر معناداری داشته است (05/0P<)، که بیانگر اهمیت و اثربخشی آموزش آگاهی‌های واج‌شناختی بر مؤلفه‌های خواندن و رفتارهای کمک‌طلبی در دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب خواندن بود. باتوجه به نتایج پژوهش آموزش مهارت آگاهی‌های واج‌شناختی برای دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب خواندن حائز اهمیت است.

کلیدواژه‌ها

• اختلال یادگیری ویژه
• آگاهی های واج شناختی
• مؤلفه‌های خواندن
• کمک طلبی تحصیل

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of phonological Awareness Program on Reading Components and Academic Help-seeking Behaviors in Students with Specific Learning Disability with Impairment in Reading

نویسندگان [English]

• Shahrooz Nemati ¹
• Rahim Badri ²
• srwa karami ²
• Parisa Hassanzadeh Delghosha ²

¹ Professor of Psychology and Education of Exceptional Children, Department of Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tabriz, Iran

² University of Tabriz

چکیده [English]

The present study aimed to investigate the effectiveness of phonological awareness training program on reading components and academic help-seeking behaviors in students with specific learning disorder (SLD) characterized by reading impairment. This research employed a quasi-experimental design with a pre-test–post-test and a control group. The statistical population included all third- and fourth-grade students with SLD characterized by reading impairment who were referred by public schools to the Learning Disability Center in Baneh during the 2023–2024 academic year. A total of 30 students were selected through convenience sampling and randomly assigned to two groups of 15 participants each. The Shirazi and Nilipour Reading Diagnostic Test (2004) and the Ryan and Pintrich (1997) Academic Help-Seeking Questionnaire were used to assess the study variables. The intervention consisted of ten 60-minute sessions of phonological awareness training based on the tasks developed by Dastjerdi and Soleimani (2003) administered to the experimental group, while the control group received no training. Post-tests were conducted for both groups. Data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA). The results indicated that the phonological awareness training program had a statistically significant effect on reading components (accuracy, speed, and comprehension) as well as academic help-seeking behaviors. These findings highlight the importance and effectiveness of phonological awareness training in improving reading skills and help-seeking behaviors among students with specific learning disability and reading impairment. Based on the findings, phonological awareness instruction is essential for students with this type of learning disorder.

کلیدواژه‌ها [English]

• Specific learning disorder
• phonological awareness
• reading components
• academic help-seeking