نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی واحد بوشهر، دانشگاه ازاد اسلامی، بوشهر، ایران

4 استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

5 استاد گروه علوم پایه، مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی ایران، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان ویبرواکوستیک و لگودرمانی بر پرخاشگری کودکان مبتلا به اختلال طبف اتیسم انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون همراه با گروه گواه و پیگیری یک‌ماهه بود. جامعه‌ آماری پژوهش شامل 85 کودک 12-6 سال مبتلا به اختلال طیف اتیسم مراجعه کننده به دو مرکز توان‌بخشی اتیسم شهر تهران (مراکز شمیم و فریحا) در شش‌ماهه اول سال 1398بودند. از بین آنها 30 نفر (21 پسر و 9 دختر) به روش نمونه‌گیری هدفمند، به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه آزمایش (1و 2) و گواه، هر گروه 10 نفر جایگزین شدند. گروه‌ آزمایش اول، درمان ویبرواکوستیک را به مدت 12 جلسه (20 دقیقه‌ای) و گروه آزمایش دوم، لگودرمانی را به مدت 12 جلسه (45 دقیقه ای)، دریافت کردند؛ گروه گواه در لیست انتظار قرار گرفت. جهت جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه پرخاشگری کودکان شهیم (1385)، استفاده شد. به-منظور تحلیل داده‌ها از آزمون‌های تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و تعقیبی بنفرونی استفاده شد. یافته‌های حاصل از پزوهش نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون، بین میانگین نمرات مؤلفه‌های پرخاشگری (پرخاشگری رابطه ای، کلامی و بدنی) افراد گروه آزمایش و گروه گواه در مرحله پس‌آزمون و پیگیری، تفاوت معناداری وجود داشت. همچنین، یافته‌ها نشان داد که درمان ویبرواکوستیک نسبت به لگودرمانی بر کاهش پرخاشگری کودکان مبتلا به اتیسم کارآمدتر بود. نتایج این پژوهش نشان داد که توجه روان‌شناسان و مشاوران به مداخلات مناسب مانند درمان ویبرواکوستیک و لگو درمانی می‌تواند باعث کاهش رفتار پرخاشگرانه کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم شود.

کلیدواژه‌ها

استوی، ا.، حسین­خانزاده، ع. ع.، خسروجاوید، م. و موسوی، س؛ و. (1394). تأثیر آموزش مهارت‌های دوست‌یابی در افزایش رفتارهای اجتماعی کودکان مبتلا به اختلال اُتیسم. مجله مطالعات ناتوانی، 5، 306-298.
امینی شیرازی، ن. (1396). مقایسه اثربخشی بازی‌درمانی و موسیقی‌درمانی فعال بر روی مهارت‌های اجتماعی و تماس چشمی کودکان پسر 6 تا 12 ساله اتیستیک سطح دو در شهر تهران، پایان­نامه کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور استان تهران، مرکز پیام نور تهران جنوب.
بنیسی، پ. (1397). اثربخشی برنامۀ آموزشی درمان با استفاده از لگو بر تعامل اجتماعی و رفتارهای قالبی کودکان اُتیسم. مجله توانمندسازی کودکان استثنایی، 9(3)، 51-60.
 پوراعتماد، ح. ر.، تذکره توسلی، ش.، شیری، ا. و بنی­جمال، ش. ا. (1396). اثربخشی لگودرمانی در بهبود مهارت‌های اجتماعی و کاهش علائم کودکان دچار اُتیسم با عملکرد بالا. فصلنامه روان­شناسی کاربردی، 11(2)، 195-214.
رضایی، س. و لاری لواسانی, م. (1396). نقش مهارت‌های حرکتی در پیش‌بینی مهارت اجتماعی و رفتار چالشی (تکراری) کودکان با اختلال طیف اُتیسم. مجله روان­شناسی افراد استثنایی، 7(25)، 33-19.
شهیم، س. (1385). پرخاشگری آشکار و رابطه­ای در کودکان دبستانی. نشریه پژوهش­های روان­شناختی، 9(1)، 47-24.
عاشوری، م. (1397). لگو درمانی برای کودکان با اخلال‌های طیف اُتیسم: مبانی نظری، کاربرد، سطوح اجرا و اثربخشی. نشریه تعلیم و تربیت استثنایی، ۶ (۱۵۵)، ۳۱-۳۸
عبداللهی بقرآبادی، ق. (1395). اثربخشی لگودرمانی در افزایش مهارت­های اجتماعی کودکان اُتیسم با عملکرد سطح بالا. ماهنامه رویش روان­شناسی، 5(3)، 153-164.
گشول، م.، کرمی، ب. و خوشکلام، ا. (1393). اثربخشی موسیقی‌درمانی بر رفتار‌های کلیشه‌ای، رفتارهای آسیب به خود و رفتار‌های پرخاشگرانه‌ی کودکان اتیستیک. فصلنامه روان­شناسی افراد استثنایی،4(15)، 132-149.
میرشمیرانی، ن. (1395). تأثیر موسیقی‌درمانی بر بهبود مهارت‌های کلامی و غیرکلامی کودکان مبتلا به اُتیسم، پایان­نامه کارشناسی ارشد.
Andras, M. (2012). The value of LEGO therapy in promoting social interaction in primary-aged children with autism. Good Autism Practice, 13(2), 18-25.‏
Baio, J., Wiggins, L., Christensen, D. L., Maenner, M. J., Daniels, J., Warren, Z., & Durkin, M. S. (2018). Prevalence of autism spectrum disorder among children aged 8 years autism and developmental disabilities monitoring network, 11 sites, United States, 2014. MMWR Surveillance Summaries, 67(6), 1-12.‏
Baxter, A., T. Brugha, H. E. Erskine, R. W. Scheurer, T. Vos, & J. G. Scott. (2015). The epidemiology and global burden of autism spectrum disorders. Psychological Medicine, 45, 601–613.
Boucher, J., & Lewis, V. (1992). Unfamiliar face recognition in relatively able autistic children. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 33(5), 843-859.‏
Boyd-Brewer, C & McCaffrey, R. (2004). Vibroacoustic Sound Therapy Improves Pain Management and More. Holistic Nursing Practice, 18(3), 111–118
Boyne, S. E. (2014). An evaluation of the ‘LEGO® therapy’intervention used to support children with social communication difficulties in their mainstream classroom. Doctoral dissertation. University of Nottingham.
Boyne, S. E. (2014). An evaluation of the ‘LEGO® Therapy’intervention used to support children with social communication difficulties in their mainstream classroom (Doctoral dissertation, University of Nottingham).
Campbell, E A. (2019).Vibroacoustic Treatment and Self-care for Managing the Chronic Pain ExperienceAn Operational Model. Jyväskylä: University of Jyväskyla, 94-100
Centre for Disease Control and Prevention. (2018). identified prevalence of Autism spectrum disorder: ADDM network 2000-2010, combining data from all site. http://www.cdc.gov/ncbddd/autism/data.html.
Chen, C., Shen, Y. D., Xun, G. L., Cai, W. X., Shi, L. J., Xiao, L., ... & Ou, J. J. (2017). Aggressive behaviors and treatable risk factors of preschool children with autism spectrum disorder. Autism Research, 10(6), 1155-1162.‏
Colle, L., Baron-Cohen, S., Wheelwright, S., & van der Lely, H. K. (2008). Narrative discourse in adults with high-functioning autism or Asperger syndrome. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38(1), 28-40.
De Giacomo, A., Craig, F., Terenzio, V., Coppola, A., Campa, M. G., & Passeri, G. (2016). Aggressive behaviors and verbal communication skills in autism spectrum disorders. Global pediatric health, 3(3), 21-30.
Delmastro, F., Di Martino, F., & Dolciotti, C. (2018, March). Physiological Impact of Vibro-Acoustic Therapy on Stress and Emotions through Wearable Sensors. In 2018 IEEE International Conference on Pervasive Computing and Communications Workshops (PerCom Workshops) (pp. 621-626). IEEE.
DiLalla, L.F., & DiLalla, D.L. (2018). Gene-environment correlations affecting children's early delinquency and aggressive play behaviors. Twin Research and Human Genetics, 21(4), 285-288
Guo, X., Duan, X., Long, Z., Chen, H., Wang, Y., Zheng, J. & Chen, H. (2016). Decreased amygdala functional connectivity in adolescents with autism: a resting-state fMRI study. Psychiatry Research: Neuroimaging, 257, 47-56.
LeGoff, D.B., Gomez de La Cuesta, G., Krauss, G.W. & Baron-Cohen, S. (2014). LEGO®-Based Therapy: How to build social competence through LEGO®-Based Clubs for children with autism and related conditions. Philadelphia: Jessica Kingsley Publishers.
Lindsay, S., Hounsell, K. G., & Cassiani, C. (2017). A scoping review of the role of LEGO therapy for improving inclusion and social skills among children and youth with autism. Disability and Health Journal, 10(2),173-182.‏
Lundqvist, L. O., Andersson, G., & Viding, J. (2009). Effects of vibroacoustic music on challenging behaviors in individuals with autism and developmental disabilities. Research in Autism Spectrum Disorders, 3(2), 390-400.‏
Ostavi, E, Hossein Khanzadeh A, Khosrojavid M, Mousavi V A. (2015). Effect of Befriending Skills Training on Increasing Social Behaviors in Children with Autism. Mejds, 5, 298-306.
Rüütel, E, Vinkel,L & Laanetu, M. (2018). Vibroacoustic Therapy and Development of a New Device: A Pilot Study in the Health Resort Environment. Universal Journal of Public Health, 6(5), 240-246.
Samadi SA, Mcconkey R. )2015(. Screening for autism in Iranian preschoolers: contrasting M-CHAT and scale developed in Iran. Journal Autism Dev Dis, 45, 2908-16.
Skille, Olav, and Tony Wigram. "The effect of music, vocalisation and vibration on brain and muscle tissue: studies in vibroacoustic therapy." The art & science of music therapy: A handbook (1995): 23-57.
Wigram, T. (1996). The effect of vibroacoustic therapy on clinical and nonclinical populations. PhD thesis, St Georges Medical School, University of London.
 Wigram, T., & Gold, C. (2006). Music therapy in the assessment and treatment of autistic spectrum disorder: clinical application and research evidence. Child: Care, Health and Development, 32(5), 535–542.
World Health Organization. (2016). Questions and answers about autism spectrum disorders (ASD). Retrieved March 20, 2016 from http://www.who.int/features/qa/85/en.
Zaidman-Zait, A., Mirenda, P., Duku, E., Szatmari, P., Georgiades, S., Volden, J., & Fombonne, E. (2014). Examination of bidirectional relationships between parent stress and two types of problem behavior in children with autism spectrum disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 44(8): 1908-1917.