نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• زهره اقبال نیا ¹
• محمد عاشوری ²
• قاسم نوروزی ³

¹ دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، ایران

² دانشیار گروه روان‌شناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان،ایران

³ دانشیار، گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی برنامه فرزندپروری توانمندمحور به‌منظور بهبود روابط مادران و نوجوانان کم‌شنوای آن‌ها انجام شد. این پژوهش کیفی به روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش شامل متخصصان، معلمان و مادران نوجوانان کم‌شنوای شهر مشهد در سال 1403 بودند. نمونه پژوهش برای تدوین برنامه به روش نمونه‌گیری هدفمند مشخص شد و بعد از 12 مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق به اشباع نظری رسید. نمونه پژوهش برای اعتباریابی برنامه شامل 10 نفر از متخصصان می‌شد که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. روند تدوین برنامه شامل بررسی منابع، مصاحبه با شرکت‌کنندگان، تدوین برنامه و اعتباریابی آن بود. برای تعیین روایی محتوایی از ضریب نسبی روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی و برای تعیین پایایی از روش درصد توافق استفاده شد. به این ترتیب، برنامه فرزندپروری توانمندمحور در ده جلسه تدوین شد و ضریب نسبی روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی آن به ترتیب برابر با 94/0 و 96/0 بود. پایایی برنامه نیز با روش درصد توافق متخصصان برابر با 95 درصد به دست آمد. بر اساس یافته‌ها، برنامه فرزندپروری توانمندمحور به‌منظور بهبود روابط مادران و نوجوانان کم‌شنوای آن‌ها از روایی و پایایی بالایی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

• اعتباریابی
• تدوین
• فرزندپروری
• کم‌شنوا

عنوان مقاله [English]

Developing and validating an Empowerment-Based Parenting Program to Improve Relationships between Mothers and Their Adolescents with Hearing Loss

نویسندگان [English]

• Zohre Eghbalnia ¹
• Mohammad Ashori ²
• Ghasem Norouzi ³

¹ Ph.D. Student of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran

² Associate Professor, Department of Psychology and Education of People with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran

³ Associate Professor of Department of Psychology and Education of People with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran

چکیده [English]

The present study aimed to develop and validate an empowerment-based parenting program to improve relationships between mothers and their adolescents with hearing loss. This qualitative study was conducted using the content analysis method. The research population included specialists, teachers, and mothers of adolescents with hearing loss in Mashhad in 2024. The research sample for developing the program was determined using purposive sampling and reached theoretical saturation after 12 in-depth semi-structured interviews. The research sample for program validation included 10 experts who were selected through purposive sampling. The program development process included reviewing sources, interviewing participants, developing the program, and validating it. To determine content validity, the content validity ratio coefficient and the content validity index were used, and to determine reliability, the percentage of agreement method was used. Thus, the empowerment-based parenting program was developed in ten sessions and its content validity ratio coefficient and content validity index were equal to 0.94 and 0.96, respectively. The reliability of the program was also obtained by the percentage of agreement of experts equal to 95 percent. Based on the findings, the empowerment-based parenting program has high validity and reliability in improving the relationships between mothers and their adolescents with hearing loss.

کلیدواژه‌ها [English]

• Development
• Hearing Loss
• Parenting
• Validation