مقایسۀ فرآیند رشد استدلال اخلاقی نوجوانان نابینا و بینای 11 تا 18سال شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی،دانشگاه آزاداسلامی واحدعلوم و تحقیقات، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه سنجش و اندازهگیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشیار روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ فرآیند رشد استدلال اخلاقی دانش‌آموزان نابینا و بینای 11 تا 18ساله شهر تهران انجام شد. روش پژوهش، توصیفی از نوع علی – مقایسه ای بود. جامعۀ آماری شامل کلیۀ دانشآموزان بینا و نابینای 11 تا 18 سال شهر تهران بود که در مدارس عادی و مدارس نابینایان در سال تحصیلی 95-96 مشغول بهتحصیل بودند. از بین آنها، نمونه‌ای به حجم 120 نفر (60 نفر نابینا و 60 نفر بینا) انتخاب شد. گروه‌ نابینا با روش نمونه‌گیری در دسترس و گروه بینا با روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده‌ها از آزمون استدلال اخلاقی استفاده شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها آزمون تی مستقل به کار گرفته شد. نتایج تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که رشد استدلال اخلاقی دانش‌آموزان نابینا و بینا سنین 11 تا 14 ساله شهر تهران تفاوت معنی داری وجود دارد (05/0p<) ولی تفاوت معنی داری برای سنین 15 تا 18 سال مشاهده نشد (05/0<p). با توجه به پایین‌تر بودن استدلال اخلاقی در سنین 11 تا 14 سال، پیشنهاد می شود در این زمینه مداخلات و بررسی های موثر انجام شود.

کلیدواژه‌ها


آقاجانی، ط. (1391). بررسی رابطه نظام ارزشی و رشد استدلال اخلاقی با هویت‌یابی در دانش‌آموزان دوره متوسطه. پژوهشنامه تربیتی پژوهشنامه تربیتی. 30، 18-1.
احمدی، م ر. (1383). فرایند شکل‌گیری رشد استدلال اخلاقی کودکان. ماهنامه معرفت. 87، 34- 26
اکرمی­، ل؛ قمرانی، ا؛ یار محمدیان، ا. (1393) . اثر بخشی آموزش فلسفه بر قضاوت اخلاقی و عزت نفس دانش‌آموزان نابینا. دو فصلنامه تفکر و کودک، 5 (10)، 16-1
جهانگیر زاده، م.(1390). دیدگاه‌های شناختی تحولی در رشد اخلاقی. فصلنامه معرفت اخلاق. 8 ،122-101
کلدی، ع؛ اعظم، ک؛ رئیسی، ح. (1382) بررسی مقایسه‌ای رشد استدلال اخلاقی نوجوانان سیزده و شانزده ساله آزار دیده و آزار ندیده شهرکرد در سال 81 – 82 . دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی،6-5.
محمد اسماعیل، ا. (1384). بررسی و مقایسه رشد استدلال اخلاقی نوجوانان عادی و دارای اختلال سلوک. پژوهشکده کودکان استثنایی. 16، 19-1
لطف آبادی، ح. (1380) روان‌شناسی رشد استدلال اخلاقی ارزشی و دینی در نواجونی و جوانی. مجله حوزه و دانشگاه. 96، 29-61.
رژه، ن؛ هروی، م؛ برهانی، ع؛ و زیرک، محمد. (1391). توانایی استدلال اخلاقی دانشجویان کارشناسی ارشد پرستاری دانشگاه‌های علوم پزشکی شهر تهران در مواجهه با معضلات اخلاقی حرفه‌ای. مجله اخلاق پزشکی، 8 (28)،143-16.
Adger, W. N., Butler, C., & Walker-Springett, K. (2017). Moral reasoning in adaptation to climate change. Environmental Politics, 26 (3), 371-390.
Eisenberg, N., Lennon, R., and Roth, K. (1983). Prosocial development: a longitudinal study. Developmental Psychology Journal. 19, 846–855.
Eisenberg, N., Zhou, Q., & Koller, S. (2001). Brazilian adolescents' prosocial moral judgment and behavior: Relations to sympathy, perspective taking, gender‐role orientation, and demographic characteristics. Child development72 (2), 518-534.
Gielen, U. (1991). Kohlberg’s moral development theory. In L. Kuhmerker (ed. ), The KohlbergLegacy for the Helping Professions (pp. 18–38). Birmingham, Alabama: R. E. P. Books.
Grundherr, M. , Geisler, A. , Stoiber, M. , &Schäfer, M. (2017). School Bullying and Moral Reasoning Competence. Social Development, 26 (2), 278-294.
Hatwell, Y. (1966). Privation sensorielle et intelligence: effets de la cécité précoce sur la genèse des structures logiques de l'intelligence. FeniXX..
King, P. M. , & Mayhew, M. J. (2004). Theory and research on the development of moral reasoning among college students. In Higher education: Handbook of theory and research (pp. 375-440). Springer Netherlands
Kohlberg, L. (1976). Moral stages and moralization: The cognitive-development approach. Moral development and behavior: Theory research and social issues, 31-53.
Kohlberg, L. , & Kramer, R. (1969). Continuities and discontinuities in childhood and adult moral development. Human development12 (2), 93-120.
Kohlberg, Lawrence (1981). Essays on moral development: The Philosophy of Moral Development. San Francisco,
Levasseur, C. , Desbiens, N. , & Bowen, F. (2017). Moral reasoning about school bullying in involved adolescents. Journal of Moral Education, 46 (2), 158-176.
Malti, T. , Gasser, L. , &Gutzwiller‐Helfenfinger, E. (2010). Children's interpretive understanding, moral judgments, and emotion attributions: Relations to social behavior. British Journal of Developmental Psychology, 28 (2), 275-292.
Markoulis, D. (1988). Moral and cognitive reasoning features in cogenitally blind children: Comparisons with the sighted. British journal of developmental psychology, 6 (1), 59-69.
Nunner-Winkler, G. (2007). Development of moral motivation from childhood to early adulthood. Journal of Moral Education. 36, 399–414.
Palmer, S. B. , Rutland, A. , & Cameron, L. (2015). The development of bystander intentions and social–moral reasoning about intergroup verbal aggression. British journal of developmental psychology, 33 (4), 419-433.
Rest, J. R. (1986). Moral development: Advances in research and theory. New York: Praeger.
Rest, J. R. (Ed. ). (1994). Moral development in the professions: Psychology and applied ethics. Psychology Press.
Rest, J. R. (1984). The major components of morality. In W. M. Kurtines and J. L. Gewirtz (eds. ), Morality, Moral Behavior and MoralDevelopment. New York: John Wiley and Sons.
Tarry, H. , & Emler, N. (2007). Attitudes, values and moral reasoning as predictors of delinquency. British Journal of Developmental Psychology, 25 (2), 169