اثربخشی برنامه آموزش حس عدد بر بهبود مهارت‌های عددی و پیشرفت تحصیلی ریاضی دانش‌آموزان دیرآموز پایه اول ابتدایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارگروه تربیت و مشاوره دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی اثربخشی برنامه آموزش حس عدد بر بهبود مهارت‌های عددی و پیشرفت تحصیلی ریاضی دانش‌آموزان دیرآموز پایه اول دبستان پرداخته است. روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و از میان دو مدرسه ویژه دانش‌آموزان مرزی منطقه ۷ شهر تهران، ۲۰ دانش‌آموز به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب و پس از همتاسازی به شیوه کاملاً تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. به‌منظور ارزیابی مهارت‌های عددی، از فرم معلم آزمون حس‌عددی جردن (۲۰۰۷)، و برای ارزیابی میزان پیشرفت تحصیلی درس ریاضی، از یک آزمون محقق‌ساخته در دو فرم موازی، استفاده شد. آزمودنی‌های گروه آزمایش به‌مدت ۵ هفته (۱۰جلسه ۴۵ تا ۶۰ دقیقه‌ای و ۲ بار در هفته) تحت آموزش یک برنامه حس عدد قرار گرفتند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که برنامه مداخله آموزش حس عدد، بر مهارت‌های عددی و پیشرفت تحصیلی ریاضی آزمودنی‌های گروه آزمایش به‌گونه معنی‌داری تأثیر داشته و منجر به افزایش آن شده است (05/0p<). نتایج این پژوهش نشان داد که برنامه آموزش حس‌عدد می‌تواند به‌عنوان یک روش مؤثر برای بهبود مهارت‌های عددی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دیرآموز کلاس اول دبستان مورد استفاده قرار گیرد

کلیدواژه‌ها


 پوشنه، ک. (۱۳۹۰). غربالگری و تشخیص زود هنگام ناتوانایی یادگیری ریاضی. مجله تعلیم و تربیت استثنایی، 107، ۳۱-۳۷.
پوشنه، ک.، شریفی، ع.، و معتمد یگانه، ن. (1394). اثربخشی مداخله بازتوانی شناختی رایانه محور بر کارکرد‌های اجرایی و عملکرد حافظه فعال دانش‌آموزان با اختلال یادگیری ریاضی. مجله روان‌شناسی افراد استثنایی، 5 (20)،
141-159.
جدیدی فیقان، م.، فرامرزی، س.، عابدی، ا.، جمالی، س.، و جدیدی فیقان، م. (۱۳۹۲). اثربخشی مداخله‌های زودهنگام آموزشی بر فهم عدد در کودکان پیش دبستانی. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 13، ۶۲-15.
جدیدی فیقان، م. (۱۳۹۰). اثربخشی مداخلات زودهنگام آموزشی بر شایستگی ریاضی کودکان پیشدبستانی شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان.
قاسمی، م.، درتاج، ف.، سعدی پور، ا.، دلاور، ع.، و سرابی، ص. (۱۳۹۶). اثربخشی آموزش راهبردهای شمارش و بازشناسی عدد در بهبود مهارت‌های عدد بنیادی کودکان درخطر مشکلات ریاضی در سنین پیش از دبستان. مجله روان‌شناسی افراد استثنایی، 3، ۳۸-۲۵.
هالاهان، د. پ.، لوید، ج. و.، کافمن، ج. م.، ویس، م. پ.، و مارتینز، ا.ا. (۲۰۰۵). اختلالهای یادگیری: مبانی، ویژگیها و تدریس مؤثر، ترجمه حمید علیزاده و همکاران، (۱۳۹۰). تهران: انتشارات ارسباران.
 
Barrody, A.J., Eiland, M., Thompson,T. (2009) Fostering at-risk preschoolers number sense. Early education and development, 20 (1), 80–128.
Bhatt, M. (2009). Are the teaching practices in mainstream classrooms having children with special needs inclusive? Reflection in Indian context. Annual Report of 2008-09. Setu Developmental Intervention Centre.
Berch, D. B. (2005). Making sense of number sense: Implications for children with mathematical disabilities. Journal of learning disabilities, 38(4), 333-339.
Butuner, S. O. (2017). Comparing the use of number sense strategies based on student achievement levels. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology.32-1.
Chard, G. R. (1999). Number sense: Rethinking athematic instruction for student with mathematical disabilities. Journal of special education, 61, 126-136.
Chard, D. J., Clarke, B., Baker, S., Otterstedt, J., Braun, D., & Katz, R. (2005). Using measures of number sense to screen for difficulties in mathematics: Preliminary findings. Assessment for Effective Intervention30(2), 3-14.
Confer، T. (2005). Teaching number sense. Sausalito: Math solutions publications.
Dyson, N. I., Jordan, N. C., & Glutting, J. (2013). A number sense intervention for low-income kindergartners at risk for mathematics difficulties. Journal of Learning Disabilities, 46(2), 166–181.
Griffin, S. (2004). Building number sense with Number Worlds: A mathematics program for young children. Early childhood research quarterly, 19, 173-180.
Gersten, R., Chard, D. (1999). Number sense: Rethinking arithmetic instruction for students with mathematical disabilities. Journal of Special Education, 33, 18–28
Geary, D. C., Hoard, M. K., Byrd‐Craven, J., Nugent, L., & Numtee, C. (2007). Cognitive mechanisms underlying achievement deficits in children with mathematical learning disability. Child development78(4), 1343-1359.
Gersten, R., Jordan, N. C., & Flojo, J. R. (2005). Early identification and interventions for students with mathematics difficulties. Journal of learning disabilities38(4), 293-304.
Halahan، R. (2005) Fine motor activities in elementary school, American journal of occupation therapy, 46,877-880
Howell. S.C., Kemp، C.R. (2010). Assessing preschool number sense: Skills demonstrated by children prior to school entry. Educational Psychology, 30, (4), 411–429
Jordan, N. C., Kaplan, D., Ramineni, C., & Locuniak, M. N. (2009). Early math matters: kindergarten number competence and later mathematics outcomes. Developmental psychology45(3), 850.
Jordan, N. C., Kaplan, D., Locuniak, M. N., & Ramineni, C. (2007). Predicting first‐grade math achievement from developmental number sense trajectories. Learning Disabilities Research & Practice22(1), 36-46.
Kucian, K., Grond, U., Rotzer, S., Henzi, B., Schönmann, C., Plangger, F., ... & von ASTER, M. (2011). Mental number line training in children with developmental dyscalculia. NeuroImage, 57(3), 782-795.
 Robinson، C. S., Menchetti, B. M., & Torgesen, J. K. (2002). Toward a two-factor theory of one type of mathematics disabilities. Learning Disabilities Research & Practice, 17(2), 81–89
Sood, S., & Jitendra, A. K. (2013). An exploratory study of a number sense program to develop kindergarten students’ number proficiency. Journal of Learning Disabilities, 46(4), 328-346.
Karande, S., Kanchan, S& Kulkarni, M. (2008). clinical and psychoeducational profile of children with borderline intellectual functioning. The Indian journal of pediatrics, 75- 79
Vanbinst, K.., Ghesquière, P., & De Smedt, B. (2014). Arithmetic strategy development and its domain-specific and domain-general cognitive correlates: A longitudinal study in children with persistent mathematical learning difficulties. Research in developmental disabilities, 35 (11), 3001-3013.
Wilson, A.J., & Dehaene, S. (2007). Number Sense and Developmental Dyscalculia.. New York: Guilford Press.
Young-Loveridge, J.(2004). Effects on early numeracy of a program using number books and games. Early Childhood Research Quarterly, 19(1), 82-98.