اثر بخشی آموزش مثبت‌نگری بر افزایش شادکامی و سخت‌رویی مادران دارای فرزند نابینا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مشاورهدانشگاه تربیت معلم

2 استاد گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی برنامه گروهی آموزش مثبت‌نگری
بر افزایش شادکامی و سخت‌رویی مادران دارای فرزند نابینا بود. روش پژوهش از نوع
آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه
کنترل بود.
جامعه آماری شامل همه
مادران دارای فرزند نابینا شهر تهران بود که فرزندان‌شان در مدارس نابینایان مشغول
به تحصیل بودند. نمونه شامل 30 نفر از مادران یادشده بود که به روش نمونه گیری
هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (15 نفر در گروه آزمایش
و 15 نفر درگروه کنترل) قرار گرفتند. گروه آزمایش در 10 جلسه تحت آموزش گروهی مثبت‌نگری
قرارگرفتند. آزمودنی‌های گروه آزمایش و کنترل در 2 مرحله، پیش آزمون و پس آزمون از
طریق پرسشنامه شادکامی و سخت‌رویی مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌هایگردآوری شده
با روش آماری تحلیل کواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش
نشان داد که آموزش گروهی مثبت‌نگری بر افزایش شادکامی و سخت‌رویی مادران دارای
فرزند نابینارا افزایش
(P≤0/05) داده
است.نتایج نشان داد بین مثبت نگری با سخت رویی و شادکامی رابطه مثبت و معناداری
وجود دارد و افراد سخت رو از میزان شادکامی بالاتری برخوردارند.

کلیدواژه‌ها


احمدی، زینب. (1377). مقایسه میزان عزت نفس مادران کودکان نابینا و مادران کودکان عادی شهر اهواز. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد واحد اهواز.
اسدالهی، حسین. (1387). بررسی تأثیر درمان‌‌های شناختی، با تکیه بر درمان عقلانی-عاطفی آلیس و خوش بینی سلیگمن، بر کاهش ناامیدی و افسردگی دانش آموزان دبیرستان‌‌های دخترانه شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگا ه شهید چمران اهواز.
اصغر نژاد فرید، علی اصغر. (1387). رابطه سر سختی روانشناختی و خود تاب‌آوری با سلامت روان در نوجوانان و بزرگسالان باز مانده زلزله شهرستان بم. مجله روانپزشکی و روانشناسی ایران، سال چهاردهم، شماره 1، 70-62.
اوتاری نیا، محمد علی (1387). نقشفعالیت‌های گروهی فوق برنامه بر سازگاری روانی اجتماعی دانش آموزان با نیازهای ویژه استان گیلان، نشریه تعلیم وتربیت با نیازهای ویژه سال چهارم، شماره 87،14-3‌.
اهرمیان، افشین. (1389). اثر بخشی آموزش رویکرد راه حل محور به شیوه گروهی بر شادمانی و سازگاری زناشویی زوج‌های مراجع کننده به مراکز مشاوره خانواده شهر بوشهر، تازه‌هاو پژوهش‌های مشاوره، سال 4، شماره 36،58-51.
به پژوه، احمد. (1391). خانواده و کودکان با نیازهای ویژه. تهران: انتشارات آوای نور.
پا لا هنگ، حسین. (1386). بررسی میزان شاد کامی وسخت‌رویی کار کنان شرکت فولاد مبارکه و همسران آن‌ها. خانواده پژوهی، سال 2، شماره 11، 669- 668.
جعفری، عیسی. (1385). بررسی مقایسه رابطه بین تیپ شخصیتی C، منبع کنترل و سخت‌رویی در بیماران مبتلا به سرطان با افراد عادی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.
جمهری، فرهاد. (1380). بررسی رابطه بین سخت‌رویی و گرایش به افسردگی و اضطراب در بین زنان و مردان دانشجوی دانشگاه‌های تهران، پایان نامه دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی.
خانزاده، عباسعلی. (1389). بررسی مهارت‌های اجتماعی مورد نیاز دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در محیط شغلی. نشریه تعلیم و تربیت با نیازهای ویژه، سال 5، شماره 106، 48-44.
خدایاری فرد، محمد. (1386). روان درمانگری و توانبخشی زندانیان و بررسی اثربخشی آن در زندان رجایی شهر. مجله روانشناسی و علوم تربیتی، سال دوازدهم، 1386، ص 45-23.
خسرویانی، مریم. (1389). بررسی رابطه سخت‌رویی با شادکامی در دانش آموزان (دختر و پسر) سال اول متوسطه شهرتهران در سال 1389. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و پژوهش‌ها اسلامی.
زارع، مهدی. (1382). مقایسه رابطه حمایت اجتماعی و سخت رویی با فرسودگی شغلی رانندگان اتوبوس‌های شرکت واحد و رانندگان شرکت تاکسی رانی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.
شجاعی، ستاره. (1389). موانع اشتغال افراد با آسیب بینایی، نشریه تعلیم و تربیت با نیازهای ویژه (ویژه نامه آموزش شغلی و توان بخشی حرفه‌ای)، سال 8، شماره 106، 55-51.
عبادی، ندا، فقیهی، علی نقی. (1389). بررسی اثر بخشی آموزش مثبت‌نگری برافزایش امید به زندگی زنان بدون همسر شهر اهواز با تاکید بر قرآن فصلنامه روانشناسی ودین، سال سوم، شماره 2، 74-61.
علی پور، احمد، نور بالا، احمد علی. (1378). بررسی مقدماتی پایایی و روایی پرسشنامه، شادگامی‌آکسفورد در دانشجویان دانشگاه‌های تهران، فصلنامه اندیشه و رفتار، سال پنجم، شماره 1. 78-67.
قربانی، نیما. (1373). ارتباط سخت رویی با الگوی رفتاری مستعد بیماری‌های کرونری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
کاظمیان، کاظم. (1388). بررسی رابطه نگرش مذهبی با شاد کامی و سلامت روانی دانشجویان دختر و پسر دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهبهان. روانشناسی و دین، سال 2، شماره 2.
کافمن، جیمز ام، شناخت کودکان با نیازهای ویژه، ترجمه فرهاد ماهر. (1388). تهران: انتشارات رشد.
کویلیام، سوزان، مثبت اندیشی و مثبت گرایی کاربردی. ترجمه فرید براتی سده و همکاران. (1386). تهران: انتشارات جوانه رشد.
مجیدیان، فرهاد. (1383). بررسی رابطه بین باورهای خود کار آمدی و سخت‌رویی با استرس شغلی مدیران مقطع متوسطه شهر سنندج. پایان نامه کار شناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.
ملک پور، مهدی. (1376). بررسی و مقایسه واکنش‌های نوروتیک مادران کودکان عادی با مادران کودکان با نیازهای ویژه شهر اهواز. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز.
موحد، احمد. (1382). بررسی رابطة علی بین نگرش‌‌های مذهبی، خوش بینی، سلامت روانی و سلامت جسمانی دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز.
مهرابی زاده هنرمند، مهناز. (1380). مقایسه سلامت روانی والدین کودکان کم توان ذهنی تربیت پذیر 7-12 ساله با سلامت روانی والدین کودکان عادی. فصلنامه کودکان با نیازهای ویژه، سال اول، شماره 2،15-13.
میکائیلی، فرزانه. (1389). بررسی رابطه سازگاری با هوش هیجانی – اجتماعی در دانشجویان سال اول دانشگاه ارومیه: نقش سخت‌رویی. تازه‌هاو پژوهش‌های مشاوره، سال 4، شماره 35، 132-102.
وردی، مینا. (1380). رابطه کمال گرایی وسر سختی روانشناختی با سلامت روانی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر مراکز پیش دانشگاهی شهر اهواز، پایان نامه کارشناسی ارشد: دانشگاه شهید چمران اهواز.
Alberto, J. & Joyner, B. (2010). Hope, optimism, and self-care among Better Breathers Support Group members with chronic obstructive pulmonary disease. Applied Nursing Research, V21, I.4, p.212-217.
Argile, M. (2008). Happiness as a function of personality and social encounters. In J. P. Forgas & J. M. Innes (Eds), Recent Advances in Social Psychology: An International Perspective (pp.189-203).North Holland:Elsevier.
Bannink, F. P. (2008). Postraumatic success: Solution-focused Brief Therapy. Journal Permissions Oxford University. Brief Treatment and crisis intervention Advance Access published.
Bohle, P. (2008). D0se hardiness Predict adaptation to shiftwork? Journal Work and Stress, Vol. 11, P.369-376.
Bolton, B. (2009). A longitudinal, structural equarion analysis of stress, hardiness social support, and illness, Multivariate Experimental Clinical Research, Vol.11, P.109-120.
Boulter, L. T. (2006). Self-concept as a predictor of college freshman academic adjustment. College Journal, Vol.36,P. 234-246.
Brooks, M. (2007). Health – related hardiness and chronic illness:A synthesis of current research nursing from. Philadephila,Vol. 38, P. 90-96.
Clarke, D. (2007). Vulnerabilit to stress as a function of age, sex, locus of control. Hardiness, and type A personality. Social Behaviour and personality,Vol.23, P. 285-296.
Crowleyh, B. j. (2003). Psychological hardiness and adjustment to life events in adulthood.journal of Adult Development,Vol.10, P.237-248.
Haldy, M. B. (2010). comparison of perceive competence in child-rearing between mothers of children without delay. Education and training in mental retardation,25(2).
Ho, M, F. Cheung, et al. (2009). The role of meaning in life and optimism in promoting well- being. The Chinese University of Hong Kong Shatin, University of Macau, China.
Kobasa, S. (1999). Early experience in hardiness development. Consulting psychology Journal Practice and research, 51, 106-116.
Kobasa, S. (1979). Stress full life eveints, personality and health: an inqurity in to hardiness. Journal of personality and social Psychology, 37, 1-11.
Kobasa, S. (1988) Effectiveness of hardiness, exercise and social support as resources against illness. Journal of psychosomatic Research, 29, 525- 533.
Lee, V. Cohen, S. R. eta. (2010). Meaning-makingintervention during breast or colorectal cancer treatment improves self-esteem, optimism, and self-efficacy. Social Science & Medicine, V.62, Is12, P.3.1-314.
Maddi, S. R (2005). "The personality construct of hardiness, Relation ship with comprehensive tests of personality and psychopathology", Journal of research in personality,Vol.36, pp.72-85.
Mathis, M (2005). Hardiness and College Adjustment: Identifying students in need of sevices. Journal of College Student Development, 40(3), 305-309.
Seligman, M. (2005). Attributional style and depressive symptoms among children. Journal of Abnormal Psychology Vol.93, P235-238.
Taylor, S. and Brown, J. (2007). Positive illusions and well-being revisited: separating fact from fiction. Psychological Bulletin, V.116, p.7-21.
Tracy, M. (2008). Effect of future writing and optimism on health behavioral medicine, Journal of Social Psychology, V. 43, p.20-37.
Troster,H. (2009). Sources of stress in mothers of children with impairment. Journal of with impairment and blindness. U. S. A: Black well publisher, 8, (1):13-26.
Trunzo, JJ. & Pinto, B M. (2009). Social support as a mediator of optimism and distress in breast Cancer Survivors. Journal of Consulting and Clinical Psychology, V.71, p.805-811.
Vandervelden, R. J. Grievink, K, L. & dijkand, D. (2007). The association between dispositional optimism and mental health problems among disaster victims and comparsion group: A prospective study. Journal of affective disorders, V 54, P.105-124.
Weinman, M. L. (2007). Associations of family support, hardness, and depression symptoms among indigent teens attendant a family planning clinic. Psychological Reports.VOL.93, P.713-719.
Wong, S. & Lim,T. (2008). Hope versus optimism in Singaporean adolescent: Contribution to depression and life satisfaction. Psychological Studies Academic Group, National Institute of Education, Nan Yang Technological University, 1 Nan Yang Walk, Singapore 637616, Republic of Singapore.
Zakin, G. (2008). Hardiness, attachment style, and long term psychological distress among Israeli Pows and combat veterans. Personality and Individual Differences, V0l. 34, P. 819-829.