مقایسه قضاوت اخلاقی در دانش‌آموزان با و بدون کم‌توانی‌ذهنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه شیراز

2 گروه کودکان استثنایی دانشگاه شیراز

3 استادیار گروه کودکان استثنایی دانشگاه شیراز

4 استادیار گروه آموزش و پرورش دانشگاه

چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه قضاوت اخلاقی در دانش‌آموزان با و بدون کم‌توانی‌ذهنی شهر شیراز بود. این پژوهش از نوع علی – مقایسه­ای بود. جامعه آماری پژوهش شامل همه دانش‌آموزان با و بدون کم‌توانی‌ذهنی بالای 16 سال دوره متوسطه شهر شیراز  بود. نمونه‌های پژوهش 160 دانش‌آموز(80 دانش‌آموز  با کم‌توانی‌ذهنی و 80 دانش‌آموز  بدون کم‌توانی‌ذهنی) که به روش نمونه‌گیری خوشه­ای تصادفی انتخاب شدند. برای اندازه­گیری قضاوت اخلاقی از مقیاس قضاوت اخلاقی(گیبز و همکاران،1992) استفاده شد. داده‌های گردآوری شده با استفاده از روش آماری تی مستقل، تحلیل واریانس چند متغیری و تحلیل واریانس دو راهه تحلیل شد. نتایج نشان داد بین دانش‌آموزان با و بدون کم‌توانی‌ذهنی در نمره کل مقیاس قضاوت اخلاقی و ابعاد آن، در سطح (001/0p<) تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد بین دو گروه دختران و پسران در نمره کل مقیاس قضاوت اخلاقی و ابعاد آن، تفاوت معناداری وجود ندارد(05/0p>). با توجه به یافته­های این پژوهش پیشنهاد می­شود که هرگونه برنامه­ریزی در زمینه ارتقاء ارزش‌های اخلاقی و درونی شدن آن، با توجه به رشد شناختی دانش‌آموزان انجام شود. زیرا بین رشد اخلاقی و رشد شناختی دانش‌آموزان رابطه وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


دادستان، پ؛ و پور محمدرضا تجریشی، م. (1384). تحول مفاهیم اخلاقی و دیگر دوستی در دانش‌آموزان دوره راهنمایی. فصلنامه روانشناسان ایرانی، 2، 91-103.
ضیایی، م؛ پوراعتماد، ح؛ و حسن زاده، م. (1389). آیا قضاوت اخلاقی وابسته به فرهنگ است؟.مجله علوم رفتاری، 3، 225-231.
فرید، ا؛ سعدی‌پور، ا؛ کریمی، ی؛ و فلسفی‌نژاد، م. (1389). اثربخشی روش‌های آموزش مستقیم، آموزش شناختی اخلاقی، شفاف‌سازی ارزش‌ها، و تلفیقی بر قضاوت اخلاقی دانش‌آموزان. فصلنامه روان‌شناسی دانشگاه تبریز،5(19)، 116-96.
کدیور، پ. (1375). بررسی رشد قضاوت اخلاقی دانش‌آموزان و رابطه آن با جو سازمانی مدرسه و نحوه تعامل معلم و دانش‌آموز. فصلنامه تعلیم وتربیت، 48، 69-47.
Aronfreed, J. (1968). Conduct and conscience: the socialization of internalized control over behavior. New York: Academic Press.
Bandura, A. & McDonald, F. J. (1963). Influence of social reinforcement and the behavior of models in shaping children's moral judgments. Journal of Abnormal and Social Psychology, 67(3), 274-281
Bandura, A. (1991). Social cognitive theory of moral thought and action. In W. M. Kurtines & J. L. Gewirtz, (Eds.), Handbook of moral behavior and development. Hillsdale,NJ: Erlbaum.
Barriga, A. Q, Morrison, E.M, Liau, A.K. & Gibbs, J. C. (2001). Moral cognition: Explaining the gender difference in antisocial behavior. Merril-Palmer Quarterly, 47, 532-562.
Bender, N. N. (1980). Intent and outcome in the moral judgement of mentally retarded and nonretarded children. Mental Retardation, 18, 39–40.
Chudzik, L. (2006). Moral judgment and adolescent conduct disorders: a French study. Neuropsychiatry of Childhood and Adolescence, 54, 86-91.
Dianne, M. D. (2009). Ethical Leadership and Moral Reasoning: An Empirical Investigation: Nova Southeastern University.
Endicott, L, Bock. T, & Narvaez, D. (2003). Moral reasoning, intercultural development, and multicultural experiences: relations and cognitive underpinnings. Journal of Intercultural Relations, 27,403–419.
Eysenck, M. W. (2004). Psychology :An International  perspective. Canada: Psychology press.
Fitzgerald, S, Gray N. S, Taylor, J. & Snowden R. J. (2011) Risk factors for recidivism in offenders with intellectual disabilities. Psychology, Crime and Law, 17, 43-58.
Freud, S. (1930). Civlisation and its discontent. London: Hogarth Press.
Fumagalli, M, Ferrucci, R, Mameli, F, Marceglia, S, Mrakic-Sposta, S, Zago, S, Lucchiari, C, Consonni, D, Nordio, F, Pravettoni, G, Cappa, S, & Priori, A. (2010) Gender-related differences in moral judgment. Cognitive Processing,11,219-226.
Gargiulo, R. M. (1984). Cognitive style and moral judgement in mentally handicapped and non-handicapped children of equal mental age. British Journal of Developmental Psychology, 2, 83–89.
Gargiulo, R. M, & Sulick, J. A. (1978). Moral judgement in retarded and nonretarded school age children. Journal of Psychology, 99, 23–26.
Gibbs, J. C. (2003). Moral Development and Reality: Beyond the Theories of Kohlberg and Hoffman. London: Sage Publications.
Gibbs, J. C. (2010). Moral development and reality: Beyond the theories of Kohlberg and Hoffman. Boston: Pearson, Allyn & Bacon.
Gibbs, J. C, Basinger, K. S, & Fuller, D. (1992). Moral maturity: Measuring the development of sociomoral reflection. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Goodwin, E. J, Gudjonsson, G. H, Morris, R, Perkins, D, & Young, S. (2012). The relationship between sociomoral reasoning and intelligence in mentally disordered offenders. Personality and Individual Differences, 53, 974–979.
Grant, C. M, Boucher, J, Riggs, K. J, & Grayson, A. (2005). Moral understanding in children with autism. Autism, 9, 317–331.
Gump, L. S, Backer, R. C. and Roll, S. (2000). Cultural and gender differences in moral judgment: A study of Mexican Americans and Anglo-Americans. Hispanic Journal of Behavioral Sciences, 22(1), 78-93.
Hoffman, M. L. (2000). Empathy and moral development: Implications for caring and justice. Cambridge: Cambridge University Press
Jaffee, S, & Hyde, J. S. (2000).Gender differences in moral orientation: a meta-analysis. Psychological Bulletin, 12(6), 703–726.
Kohlberg, L. (1971). From Is to Ought: How to Commit the Naturalistic Fallacy and Get Away with It in the Study of Moral Development. New York: Academic Press.
Kohlberg, L. (1976). Moral stages and moralization: The cognitive developmental approach. In T. Lickona (Ed.), Moral development and behavior: Theory research and social issues (pp. 31–53). New York: Holt, Rinehart & Winston
Langdon, P. E, Clare, I. C. H, & Murphy, G. H. (2011). Moral reasoning theory and illegal behaviour by adults with intellectual disabilities. Psychology, Crime & Law, 17, 101–115.
Langdon, P. E, Murphy, G. H, Clare, I. C. H., & Palmer, E. J. (2010). The psychometric properties of the Sociomoral Reflection Measure-Short Form and the Moral Theme Inventory for men with and without intellectual disabilities. Research in Developmental Disabilities, 31, 1204–1215.
Langdon, P. E, Murphy, G. H, Clare, I. C.H, Palmer, E. J. and Rees, J. (2013), An Evaluation of the EQUIP Treatment Programme with Men who have Intellectual or Other Developmental Disabilities. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 26, 167–180.
Langdon, P. E, Murphy, G. H, Clare, I. C. H, Steverson, T. & Palmer, E.J. (2011). Relationships among moral reasoning, empathy, and distorted cognitions in men with intellectual disabilities and a history of criminal offending. American Journal on Intellectual and Developmental Disabilities, 116, 438 – 456.
Larden, M, Melin, L, Holst, U, & Langstrom, N. (2006). Moral judgment, cognitive
distortions and empathy in incarcerated delinquent and community control adolescents. Psychology, Crime & Law, 12 (5), 453-462.
Levine, C. G, Pakvis, P, & Alessandro, H. D. ( 2000). Ego and moral development in university contexts: the value of consistency thesis extended. Journal of Adolescent Research, 15, 482-503.
Lind, G. (2006). Efective Moral Education: The Konstanz Method Of Dilemma Discussion. Hellenic Journal of Psychology, 3, 189-196.
Murphy, G. H., & Mason, J. (2007). People with intellectual disabilities who are at risk of offending. In N. Bouras & G. Holt (Eds.),Psychiatric and behavioural disorders in intellectual and developmental disabilities (pp. 173–201). Cambridge, CambridgeUniversity Press.
Myyry. L, & Helkama, k.(2001). University student’s value priorities and emotional empathy. Educational Psychology, 21, 25-40.
Perry, J, & Krebs, D. L. (1980) Role-taking, moral development, and mental retardation. Journal of Genetic Psychology, 136, 95-108.
Piaget, J. (1965). The moral judgment of the child. New York: Free Press.
Rest, J. R. (1986). Moral development: Advances in research and theory. New York: Praeger.
Rose, J. D. (2012). Development of Moral Reasoning at a Higher Education Institution in Nigeria. Emerging Leadership Journeys, 5, 81- 101.
Sagan, E. (1988). Freud, Women, and Morality: The Psychology of Good and Evil.New York: Basic Books.
Sigelman, C. K. (1999). Life-span Human Development. USA: Brooks/Cole Publishing Company.
Stams, G. J, Brugman, D, Dekovic, M, Van Rosmalen, L, Van der Laan, P, & Gibbs, J.C. (2006). The moral judgment of juvenile delinquents: A meta-analysis. Journal of Abnormal Child Psychology, 34(5), 697-713.
Vutg, E. S. van., Hendriks, J, Stams, G. J. J. M, Van Exter, F, Bijleveld, C, Laan, P. v, & Asscher, J. J. (2011). Moral Judgment, Cognitive Distortions and Implicit Theories in Young Sex Offenders. Journal of Forensic Psychiatry and Psychology, 22, 603-619.
Weissbourd, R., Bouffard, S. M. & Jones, S. M. (2013).School climate,moral and social development. In Dary, T. & Pickeral,T.(ed) (2013). School Climate: Practices for Impelementation and Sustainability. A School Climate Practise Brief, Number1, NewYork,NY : National School Climate Center.
Wilson, K, Rest, J, Boldizar, J, & Deemer, D. (1992). Moral judgment development:The effects of education and occupation. Social Justice Research, 5, 31-48.