نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ارشد روان‌شناسی بالینی، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، دانشکده روانشناسیSamaneh_behzadpoor@yahoo.com

2 کارشناس ارشد خانواده درمانی، دانشگاه علم و فرهنگ

3 دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده روانشناسیasmar567yahoo.com

چکیده

هدف این پژوهش بررسی نقش میزان دین­داری و تاب­آوری در پیش­بینی  استرس زناشویی درمادران دارای فرزند با اختلال نارسایی توجه- بیش فعالی بود.روش پژوهش از نوع همبستگی بود.جامعه­آماری شامل همه مادران دارای فرزند پسر  با اختلال نارسایی توجه- بیش­فعالیشهر تهران بودند. نمونه­آماری شامل 100 مادر دارای فرزند پسر با اختلال نارسایی توجه- بیش­فعالی بودند که با روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند.از آزمون مقیاس سنجش اختلال نارسایی توجه-بیش فعالی، مقیاس استرس زناشویی استکهلمتهران، پرسشنامهتاب­آوریکانرودیویدسون و  مقیاس سنجش د­ین­داری برای جمع­آوری داده­ها استفاده شد.  داده­ها از طریق تحلیل رگرسیون چندمتغیره و  ضریب همبستگی پیرسون مورد تحلیل قرار گرفتند.نتایج نشان داد که بین استرس­زناشویی با دین­داری و تاب­آوری  رابطه منفی معنی­داری وجود دارد ( 01/0p<). نتایج تحلیل رگرسیون چندمتغیره نیز نشان داد که دین­داری و تاب­آوری می­توانند استرس زناشویی را به طور معکوس پیش­بینیکنند. بر اساس یافته­های پژوهش می­توان نتیجه گرفت که  میزان دین­داری و تاب­آوری نقش مهمی در پیش­بینی استرس زناشویی دارند.در نتیجه آموزش مؤلفه­های تاب­آوری و تأکید بر افزایش دین­داری می­تواند به کاهش استرس زناشویی کمک کند.

کلیدواژه‌ها

آزادی، س؛ و آزاد، ح. (1390). بررسی رابطه حمایت اجتماعی، تاب­آوری و سلامت­روانی دانش­جویان شاهد و ایثارگر دانشگاه­های شهر ایلام. طب جانباز، 12، 58-48.
بشارت، م. ع؛ شمسی پور، ح؛ و براتی، ن. (1385). پایایی و اعتبار مقیاس استرس زناشویی استکهلم- تهران (.(STMSS مجله علوم شناختی، 5، 225-217.
بیرامی، م؛ حکمتی، ع؛ و سودمند، محسن. (1388). مقیاس عملکرد خانواده­های دارای کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه- بیش­فعالی با خانواده­های دارای کودکان بهنجار.  فصلنامه علمی پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریز، 4، 27-47.
حاتمی، ح. ر؛ حبی، م. ب؛ و اکبری، ع. (1388). بررسی تاثیر میزان دین­داری بر رضایت از زندگی زناشویی.فصلنامهروانشناسینظامی، 1، 13-22.
حسینی قمی، ط؛ و سلیمی بجستانی، ح. (1390). رابطه بین جهت‌گیری مذهبی و تاب‌آوری در بین مادران دارای فرزندان مبتلا به بیماری. روانشناسی دین، 4، 69ـ82
شعاع کاظمی، م؛ جهانگیری، م. م؛ و آخوندیان، ف. (1390). بررسی مقایسه­ای رابطه بین استرس زناشویی و سردمزاجی زنان شاغل و غیرشاغل در رده­های سنی 45-40 و 25-20 سال.  مجله مطالعات روانشناختی، 7، 85-75.
شکوهی یکتا، م؛ و زمانی، ن. (1387). اثربخشی آموزش مدیریت خشم بر ارتباط مادران با فرزندان کم­توان­ذهنی و دیرآموز.  فصلنامه خانواده پژوهی، 4، 246-231
شهنی ییلاق، م؛ موحد، ا؛ و شکرکن، ح. (1383). رابطه بین نگرش­های مذهبی، خوش­بینی، سلامت­روانی و سلامت جسمانی در دانش­جویان دانشگاه شهید چمران اهواز. مجله علوم تربیتی و روا­­­­ن­شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، 11، 34-19.
علیزاده، س. (1388). تدوینبرنامهعقلانی-هیجانی،رفتاریوبررسیتأثیرآنبرتاب­آوریوسلامتروانافرادمبتلابهاچ آی وی، پایان نامه کارشناسی ارشد منتشرنشده، دانشکده روان­شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن.
کاکاوند، ع. (1385). روان­شناسی مرضی کودک. تهران: ویرایش.
محمدی، م .(1384).بررسیعواملموثربرتاب­آوریدرافراددرمعرضخطرسوءمصرفمواد، پایان نامه دکتری منتشر نشده، دانشکده روان­شناسی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران.
محمدی، م. ر؛ مسگرپور، ب؛ سهیمی ایزدیان، ا؛ و محمدی، م. (1386). آزمون­های روان­شناختی و روان دارویی کودکان و نوجوانان. تهران: طبیب تیمور زاده.
ملک­خسروی، غ .(1382). کارکردخانوادهدرکودکانمبتلابهاختلالبیش­فعالی- نقصتوجه، پایان­نامه کارشناسی ارشد منتشرنشده، دانشکده روان­شناسی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران.
میکاییلی، نیلوفر؛ گنجی، م؛ و طالبی جویباری، م. (1391). مقایسه تاب­آوری، رضایت زناشویی و سلامت روان در والدین با کودکان دارای ناتوانی یادگیری و عادی. مجله ناتوانایی‌ های یادگیری، 2، 120-.137
ویسی، م؛ عاطف وحید، م.ک؛ و رضایی، م. (1379).  تأثیر استرس شغلی بر خشنودی و سلامت­روان :اثر تعدیل­کننده سرسختی و حمایت اجتماعی.فصلنامهاندیشهورفتار، 2، 78-70.
American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed., Text Revised). Washington: APA.
Barkley, R. A. Fischer, M. Smallish, L. & Fletcher, K. (2005). The persistence of attention deficit/hyperactivity disorder into young adulthood as a function of reporting source and definition of disorder. Journal of Abnormal Psychology, 111, 279–289.
Call, V. R. A. & Heaton, T. B. (1997). Religious influence on marital stability. Journalfor the Scientific Study of Religion, 36, 382–392.
Dudley, M., & Kosinski, F. (2006). Religiosity and marital satisfaction: A research note. Review of Religiousresearch, 32, 78-86.
Heaton, T.B. & Pratt, E.L. (2004). The Effects of Religious Homogamy on Marital Satisfaction and Stability. Journal of Family Issues, 11, 191-207.
Holmes, S.D. Krantz, D.S. Rogers, H. Gottdiener, J. & Contrada, R.J. (2006). Mental Stress and Coronary Artery Disease: A Multidisciplinary Guide. Prog Cardiovas Dis, 49, 106-122.
Hunler, O.S. & Gencoz, T.I. (2005). The effect of religiousness on marital satisfaction: testing the mediator role of marital problem solving between religiousness and marital satisfaction. Contemporary Family Therapy, 27, 123-136.
Kaufman, A.V. Campbell, V.A. & Adams, J.P. (1990) A lifetime of caring: Older parents who care for adult children with mental retardation. Community Altern. Int J Fam Care, 2, 39-54.
Lange, G. Sheerin, D. & Carr, A. (2005). Family Factors Associated with Attention Deficit Hyperactivity Disorder and Emotional Disorders in Children. Journal of Family Therapy, 27, 76-96.
Lazarus, A. (2004). Relationships among indicators of child and family resilience and adjustment following the September 11, 2001 tragedy. The Emory center for  myth and ritual in American life. Available on: www.marila.emory.edu/faculty/Lazarus.htm.
Mahoney, A., Pargament, K. I., Jewell, T., Swank, A. B., Scott, E., Emery, E. & Rye, M. (1999). Marriage and the spiritual realm: the role of proximal and distal religious  constructs in marital functioning. Journal of Family Psychology, 13, 321-338.
Marsh, R., & Dallos, R. (2001). Roman Catholic Couples: Wrath and Religion. Fam Process, 40, 343-360.
Newman, R. (2005). "Resilience initiative .Professional psychology". Research and practice, 36, 227-229.
Orth-Gomer, K., Wamala, S. P., Horsten, M., Gustafson, K. S., Schneiderman, N., & Mittleman, M. (2000). Marital stress worsens prognosis in women with coronary heart disease. Journal of the American Medical Association, 284, 3008 –3014.
Perry, geramy. (2006), Family Life, Religion and Religious Practicein an Asian Adventist Context Part I: The People and Their Religious Practice. Journal info, 9, 875-893.
Pressman, L.J. Loo, S.K. Carpenter, E.M. Asarnow, J.R. Lynn, D. & McCracken, J.T. (2006). Relationship of Family Environment and Parental Psychiatric Diagnosis to Impairment in ADHD, Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 45, 346-354
Schroeder, V. & Kelley, M. L. (2009). Family environment and parent-child relationships as related to executive functioning in children. Early Child Development and Care, 18, 227-235.
Smith, J.M. & Alloy LB.(2009). A roadmap to rumination: A review of the definition, assessment, and conceptualization of this multifaceted construct. J Clinical Psychology Review, 29(2), 116–28.
Wolf ,W. (2001). Embarrassment in diagnostic process. Mental Retarded, 3, 29 −31.
Yelsma, P. & Marrow, S. (2003). An Examination of couple difficulties with emotional expressiveness and their marital satisfaction. Journal of Family of Family communication, 3, 41-62.