نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار روانشناسی، دانشگاه پیام نور، نویسنده مسئولEsa_jafary@yahoo.com

2 استادیار روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائیdresmaeili49@yahoo.com

3 استادیار روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی Atadokht@uma.ac.ir

چکیده

بررسی عوامل مرتبط با منابع مقابله­ای مادران کودکان استثنایی به علت در معرض تنیدگی بودن این افراد واجد اهمیت است. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش دینداری و حمایت اجتماعی با شیوه­های مقابله با تنیدگی در مادران کودکان استثنایی بود. روش پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی و جامعه آماری آن همه مادران کودکان استثنایی شهرستان آستارا بود. داده‌های پژوهش از 67 نفر که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند، جمع­آوری گردید. برای گردآوری داده­ها از پرسشنامه‌های عمل به باورهای دینی، شیوه­های مقابله با استرس و حمایت اجتماعی استفاده شد. داده­های گردآوری شده با استفاده از آزمون‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین دینداری و راهبردهای مقابله با تنیدگی رابطه وجود دارد و رابطه بین حمایت اجتماعی با شیوه­های مقابله­ای نیز معنادار بود. همچنین هر دو متغیر قادر به پیش‌بینی شیوه­های مقابله­ای در مادران کودکان استثنایی بودند. شیوه­های مقابله­ با تنیدگی مادران کودکان استثنایی توسط متغیرهای دینداری و حمایت اجتماعی به­خوبی قابل پیش­بینی است. بنابراین، پیشنهاد می‌شود جهت کاهش تنیدگی و نیز ارتقاء شیوه­های مقابله­ای در این افراد، نقش دینداری و حمایت اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

بیرامی، م. زحمت­یار، ح. بهادری خسروشاهی، ج. (1391). پیش بینی راهبردهای مقابله با فشار روانی دوران بارداری در زنان باردار نخست زا براساس مؤلفه های سرسختی و حمایت اجتماعی. پژوهش پرستاری، 7، 9-1.
جعفری، ع. محمدزاده، ع. (1392). بررسی رابطه عمل به باورهای دینی با اضطراب و افسردگی در کارکنان نظامی. فصلنامه روانشناسی نظامی، 4، 23-17.
حاجی زاده میمندی، م؛ برغمدی، م. (1389). رابطه عمل به باورهای دینی و رضایت از زندگی در بین سالمندان. مجله سالمندی ایران، 5، 94-87 .
رضاپور میرصالح، ی. عبدی، ک. صافی م. قاسمی، م. (1389). نقش باور دینی و سبک مدارا در پیش بینی سلامت عمومی مادران دارای کودک دچار ناتوانی ذهنی، فصلنامه علمی-پژوهشی رفاه اجتماعی، 10، 150-123.
طیبی، ک. ابوالقاسمی، ع. محمودعلیلو، م. (1391). مقایسة حمایت و محرومیت اجتماعی در معتادان به مواد مخدر و داروهای روانگردان و افراد بهنجار . دانشوپژوهشدرروانشناسیکاربردی، 2، 62-54.
کاکابرایی، ک. ارجمندنیا، ع. افروز، غ. (1391). رابطه سبک­های مقابله­ای و حمایت اجتماعی ادراک شده با مقیاس­های بهزیستی روانی در بین والدین با کودکان استثنایی و عادی شهر کرمانشاه در سال 1389. فصلنامه افراد استثنایی، 2، 26-1.
نادری، ف. صفرزاد، س. مشاک، ر. (1390). مقایسه خود بیمارانگاری، حمایت اجتماعی، اضطراب اجتماعی و سلامت عمومى بین مادران داراى کودک عقب مانده ذهنی و عادی. فصلنامه سلامت و روانشناسی، 1، 41-15.
Arevalo, S. Prado, G. Amaro, H. (2008). Spirituality, sense of coherence, and coping responses in women receiving treatment for alcohol and drug addiction. Evaluation and Program Planning, 31, 113–123.
Billings & Moos. (1981). Coping stress and social resources among with unipolar depression. Journal of Personality and Social Psychology, 46, 877-891.
Bozo, O. Anahar, S., Ates , G. & Etel, E. (2010). Effects of illness representation, perceived quality of information provided by the health-care professional, and perceived social support on depressive symptoms of the caregivers of children with leukemia. Journal of Clinical Psychology in Medical Settings, 17, 23–30.
Carrico, A.W. et al. (2006). A path model of the effects of spirituality on depressive symptoms and 24-h urinary-free cortisol in HIV-positive persons, Journal of Psychosomatic Research, 61, 51– 58.
Dehghani N, (1994). Investigated the relationship between stress and social support and mental health. MS Azad University - Unit of Rodehen. [Persian]
Ekas, N. V. Lickenbrock, D. M. & Whitman, T. L. (2010). Optimism, social support, and well-being in mothers of children with autism spectrum disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 40, 1274–1284.
 Frydenberg E. (2008). Adolescent Coping: Advances in Theory, Research and Practice. New York, Routledge.
Giallo, R., Seymour, M., Matthews, J., Gavidia-Payne, S., Hudson, A., Cameron, C. (2014). Risk factors associated with the mental health of fathers of children with an intellectual disability in Australia. Journal of Intellectual Disability Research. 1-15.
Hastings, R. (2002). Parental stress and behavior problems of children with developmental disabilities. Journal of Intellectual & Developmental Disability, 27, 149-160.
Heiman, T. Berger, O. (2008). Parents of children with Asperger syndrome or with learning disabilities: Family environment and social support. Research in Developmental Disabilities, 29, 289-300.
Khamis, V. (2007) Psychological distress among parents of children with mental retardation in the United Arab Emirates. Social Science and Medicine, 64, 850–7.
Koeing, H. G. (2010). Spirituality and mental health. International Journal of Applied Psychoanalytic Studies, 7, 116-122.
Kramer, G. P. Bernstein, D. A., Phares, V. (2008). introduction to clinical psychology. London: Pearson.
Lessenberry, B. M. & Rehfeldt, R. A. (2004). Evaluating stress levels of parents of children with disabilities. Exceptional Children, 70, 231–44.
Olsson, M., & Hwang, C. (2006). Well-being, involvement in paid work and division of child-care in parents of children with intellectual disabilities in Sweden. Journal of Intellectual Disability Research, 50, 963–9.
Purshhbaz A. The relationship between stress and life events and personality type assessment in patients with leukemia. Master Thesis in Clinical Psychology, Institute of Psychiatry, Iran. 1994, [Persian].
Smith, L. E. Greenberg, J. S. & Seltzer, M. M. (2012). Social support and well-being at mid-life among mothers of adolescents and adults with autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 42, 1818–1826.
Tse, S. Lioyd, C. Petchkovsky, L. Manaia, W. (2005). Exploration of Australian and New Zealand indigenous people’s spirituality and mental health. Australian Occupational Therapy Journal, 52, 181-187.
Weiss, J. A. Robinson, S. Fung, S. Tint, A., Chalmers, P. Lunsky, Y. (2013). Family hardiness, social support, and self-efficacy in mothers of individuals with Autism Spectrum Disorders. Research in Autism Spectrum Disorders, 7, 1310–1317.
Yonker, J. E. Schnabelrauch, C. A. DeHaan, L. G. (2012). The relationship between spirituality and religiosity on psychological outcomes in adolescents and emerging adults: A meta-analytic review. Journal of Adolescence, 35, 299-314.