نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش مهارت‏های اجتماعی بر سازگاری دانش‏آموزان نابینای پسر پایه سوم راهنمایی انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش آن نیمه آزمایشی با طرح پیش‏آزمون‏‏‏- پس‏آزمون‏‏‏ با گروه کنترل است. جامعه آماری کلیه دانش‏آموزان پایه سوم راهنمایی شهر اصفهان است. حجم نمونه شامل 36 دانش آموز پسر نابینا که به صورت نمونه‏گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 18 نفر) جایگزین شده اند. ابزار پژوهشی پرسشنامه سازگاری بل (1961) بود که قبل ازانجام مداخله ( ارائه متغیر مستقل) دو گروه با استفاده از آن پیش آزمون شدند. سپس گروه آزمایش در جلسات آموزش مهارت‏های اجتماعی مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری میچن بام (1977) به صورت گروهی شرکت داده شدند. در حالی که گروه کنترل برنامه عادی روزانه خود را دنبال می‏کرد. یک هفته پس از اتمام مداخله مجددا ًهر دو گروه با استفاده از آزمون سازگاری بل پس‏آزمون‏‏‏ شدند. با استفاده از آزمون tوابسته نمرات بدست آمده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‏های تحقیق حاضر نشان داد که آموزش مهارت‏های اجتماعی دربهبود سازگاری دانش آموزان پسر نابینا در گروه آزمایش به طور معناداری موثر بوده است (P<./.1).آموزش مهارت‏های اجتماعی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری میچن بام (1977) سبب افزایش سازگاری دانش‏آموزان نابینا شده و کاهش نشانه‏های نقص مهارت‏های اجتماعی در آنها گردیده است.

کلیدواژه‌ها

بیان زاده، سیداکبر، ارجمندی، زهرا. (1382). بررسی تأثیر آموزش مهارت‏های اجتماعی بر رفتارهای سازگارانه کودکان عقب مانده ی ذهنی. مجله اندیشه و رفتار، سال نهم، شماره 1، تابستان.
به پژوه، احمد، خانجانی، مهدی، حیدری، محمود، شکوهی یکتا، محسن. (1387). بررسی اثر بخشی آموزش مهارت‏های اجتماعی بر عزت نفس دانش آموزان نابینا. فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش در سلامت روان‏شناختی، شماره 1، دوره اول.
پاینده نجف آبادی، فضیلت. (1384). بررسی اثر بخشی آموزش سخت رویی بر سازگاری دانش آموزان دبیرستان‏های دخترانه منطقه 6 آموزش و پرورش در سال تحصیلی 84-83. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز.
خجسته مهر- غلامرضا. (1373). مقایسه ویژگی‏های شخصیتی نوجوانان نابینا و بینا. مجله علوم تربیتی و روان‏شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره سوم، ص،90.
شهیم، سیما. (1381). بررسی مهارت‏های اجتماعی در گروهی از دانش آموزان نابینا از نظر معلمان. مجله روان‏شناسی وعلوم تربیتی، دانشگاه تهران، سال سی و دوم، ص 121.
قاسمی، ع. (1376). آموزش مهارت‏های زندگی بر سازگاری اجتماعی فرزندان شبه خانواده. پایان نامه چاپ نشده کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.
کارتلج، جی و میلبرن، جی، اف. (1985). آموزش مهارت‏های اجتماعی به کودکان. ترجمه محمدحسین نظری نژاد (1386)، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
عطاری، یوسفعلی، اصغرزاده، محمد، کوچکی، کیومرث. (1384). بررسی تأثیر آموزش مهارت‏های اجتماعی در سازگاری فردی- اجتماعی نوجوانان بزهکار در شهرستان گنبدکاووس. مجله روان‏شناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران.‏
متون، جانی و اولندیک، توماس. (1988). بهبود بخشی مهارت‏های اجتماعی کودکان، ارزیابی و آموزش. ترجمه، احمد به پژوه. (1384). تهران : انتشارات اطلاعات.
مستعلمی، فروزان. (1381). بررسی اثربخشی آموزش مهارت‏های اجتماعی برافزایش اعتمادبه نفس دختران نابینای شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روان‏شناسی، دانشگاه الزهرا.
ناهیدپور، فرزانه. (1382). افزایش سازگاری دانش آموزان نابینای دختر از راه مشاوره گروهی با رویکرد عقلانی- عاطفی- رفتاری. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه الزهرا.
نقشبندی، سیامک. (1378). هنجاریابی آزمون سازگاری بل. رساله دکتری دانشگاه آزاد اسلامی.
معتمدی، زهره، سیف، علی اکبر و ژانت‏هاشمی. (1387). بررسی اثر بخشی آموزش راهبردهای فراشناختی بر میزان سازگاری دختران ناسازگار شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبائی تهران.
 
 
منابع لاتین
Albert,M.M.(2005).Examination the Social Skills differences among at – risk youth diagnosed  with blindness conduct and Serious emotional disturbance.‏unpublished Doctoral Dissertation, Boston university.
Barrera. M.,Biglan,A.,taybr, T.K. Gunn,B.K., Smolkowski, K, Black.‏c., Ary.‏D.V.,8 Flower, R.C.(2002).Aggression and antisocial behavior in Children. Prevention Science. 3.83-94.
Bell, H.M. (1961). The Adjustment Inventory, Consulting psychologists press, INC.‏ plao Alto, California.
Bieber- Schut,R.(1991). The use of drama to help visually impairment adolescents acquire Social Skills.‏journal of Visual Impairment and Blinchess,85,(8),340-357
Dodge.K.A.(1993). Social – cognitive mechanisms in the development of ondust disorder and depression.‏ Annual Review of psychology 44.559-584.
Ellwein, B., Selvaraj, S,,8 Pojherek, G,(2007). Visual function and quality of life outcomes among cataract operated and operated in BNepal.British journal of ophthalmology, 82, 606-610.
Gilmor,j, Hill,B.,place,M. ,8 Skuse, D,H (2004). Social communication deficits in conduct disorder : Aclinical and community Survey. Journal of child Psychology and Psychiatry, 5,967-918.
Gersnam, F.M, Sugai , G/// Hornor, R.H.(2001) Interpreting outcomes of Soial Skills Training for Students With high- incidence disabilities. Exeptional Children. 67.(1) 331-344.
Hallahan , D.,Kauffman ,j.(2003).Exceptional, 6 the edition, Allyn /// Bacon Press.
Helstela, L , Sourander A. (2001). Self- reported competence and emotional and behavioral Problems in blind adolescents. Nordg Psyhiatry.55(5):337-410.
Holling H, Erhar,T,(2007).‏Behavioral problems in children and adolescence. Journal of Psychology. (5-6).784-793.
Huurre , T.8 Aro,h.(2000), the psychosocial Well being of finish aolescent With Visual Impairment Versus those With chronic Condition and those With no disabilities. Journal of Visual Impairment /// Blindness,94,(10), 625- 638.
Kekelios, L,s (1992).‏ The effects of visual impairment on children's social interactions in regular education programs. Ins. Z Sacks , L.S. Kekelis, & R. j. Gay Loard – Ross (Eds). Development of Social skills by blind and visually impaired students (pp. 59-82). New york: American Foundation for the blind.
Kep,s.‏ (2002). Psychosocial adjustment and The meaning of social support for visually impaired adolescents. Journal of visual impairment & Blindress 96 (1) 22-37.
Kurzhals, w. (1998) personality adjustment for the blind child in the classroom. The new outlook for the blind, 64, 126-134.
Lyons , y. (2000). Effects of social skills Training on self- perception in eight – to sixteen year- old put patient clients, psy Dissertation in university of Hartford. Non published.
Max cuspie, P.A. (1996) prompting acceptance of children with disabilities: from tolerance to inclusion. Halifax, Novascotia: Atlantic provinces Special Education Authority.
Pringle, M.L.K. (1994) The emotional and adjustment of blind children. Educational Research, 6.126-138.
Rosenblum, L,P. (2000). Perception of the impact of visual impairment on the lives of adolescents. Journal of visual impairment & Blindness, 94 (7) 434-447.
Sacks, s.z. & wolfe, K.E (2006) teaching social skills to student with visual impairments: from theory to practice. New york AFB American Foundation for the blind
Schultz, D. & shaw, D.S. (2003) Boys maladaptive social information processing, family emotional climate and pathways to early conduct problem.
sharma, s.s. & jeff C.A. (2000) social skills assessment of India children with visual impairment. Journal of visual impairment & Blindness, 94 (3) 172-177.
Valas, H. (2001) learned helplessness and psychological Adjustment: Effects of age, gender and academic Achievement. Journal of Education Research, 45 (1), 71.
Van Hasselt, Vincent B. (2002).‏ Social adaptation in the blind. Elsevier Science Ltd. Issue. Pp: 87-105.
Wagner, E, (2004) Development and Implementation curriculum to Develop social competence for student with visual impairment in Germany.‏ Journal of visual impairment in Germany. Journal of visual impairment & Blindness 98. (11), 703-710.