تبیین خلاقیت دانش آموزان تیزهوش بر مبنای هوش، سن و رضامندی زناشویی والدین آنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

هدف پژوهش حاضر کسب اطلاعات در زمینۀ پیش‏بینی خلاقیت دانش‏آموزان تیزهوش بر مبنای سن، هوش و رضامندی زناشویی والدین آنان، بود. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش همبستگی است. به منظور اجرای این پژوهش سیصد و سی دانش‏آموز (164 پسر و 166 دختر) از مدارس شهر تهران با روش نمونه‏گیری خوشه‏ای از میان دانش‏آموزان با بهرۀ هوشی بالاتر از 120 انتخاب شدند. آزمون ماتریس‏های پیشرونده ریون (هوش ریون، 1941)، آزمون تفکر خلاق تورنس (فرم ب تصویری) (تورنس، 2002) در میان دانش آموزان به اجرا در آمد و مقیاس رضامندی زناشویی افروز (افروز، 1390) در میان والدین دانش‏آموزان فوق اجرا شد. با استفاده از آزمون تحلیل رگرسیون چندمتغیری و آزمون تحلیل واریانس داده‏های پژوهش مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که رضامندی زناشویی والدین مهمترین پیش بین خلاقیت کودکان بوده است. همچنین هوش و سن به ترتیب دومین و سومین متغیرهای پیش بینی کنندۀ خلاقیت بودند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که روابط زناشویی رضایت بخش و مطلوب والدین در کنار هوشمندی می‏تواند تبیین‏کنندۀ بهتری برای خلاقیت دانش آموزان باشد.

کلیدواژه‌ها


منابع فارسی
افروز، غلامعلی و قدرتی، مهدی. (1390). ساخت و هنجاریابی مقیاس رضامندی همسران. مجله روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، 1، 16-3.
پیر خائفی، علیرضا. (1372). رابطۀ هوش و خلاقیت در بین دانش آموزان پسر مقطع دوم نظری دبیرستان های شهر تهران. پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکده روان‏شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
شریفی، حسن پاشا. (1384). اصول روان سنجی و روان آزمایی. تهران: رشد.
معتمدی شارک، فرزانه و افروز، غلامعلی. (1386). بررسی رابطۀ سبک‏های اسنادی و سلامت روان در دانش آموزان تیزهوش و عادی. مجله روانپزشکی و روا‏ن‏شناسی بالینی ایران، 13، 2، 173-181.
مهرافزا، مهرناز. (1383). بررسی رابطه شیوه‏های فرزند پروری با خلاقیت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان سال سوم دبیرستان‏های تبریز در سال تحصیلی 83-82. پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تبریز.
 
 
منابع لاتین
Batey, M., Charnorro-Premuzic, T., & Furnham, A. (2009). Intelligence and personality as predictors of divergent thinking: The role of general, fluid and crystallized intelligence, Thinking Skills and Creativity, 4, 60-69.
Bredekamp, S., & Copple, C. (1997). Developmentally appropriate practice in earlychildhood programs. Washington: NAEYC.
Cicirelli, V. G. (1965). Form of the relationship between creativity, IQ, and academic achievement. Journal of Educational Psychology, 56, 303-308.
Camp, G.C. (1994). A longitudinal study of psychological correlations of creativity:  Developmental trends and treatments effects in children selected as having high creative potential. Creative Research Journal, 7, 125-144.
Csikszentmihalyi, M. (1988). Society, culture, and person: A system view of Creativity. In R.J. Sternberg (Ed.), The nature of creativity: Current psychological perspectives (pp.325-339). Cambridge, UK: Cambridge University Press.
Csikszentmihalyi, M. (1996). Creativity: Flow and the psychology of discovery and invention. New York: Harper Collins.
Fletcher, G. (2002). The new science of intimate relationship. Oxford: Blackwell Publishers Ltd.
Forehand, R., Brody, G., & Smith, K. (1986). Contributions of child behavior and marital dissatisfaction to marital perceptions of child maladjustment. Behavioral Research Therapy, 24, 43-48.
Guilford, P., & Christensen, R. (1973). The one – way relation between creative potential and IQ. Journal of Creative Behavior, 7, 247 – 252.
Gute, S., Gute, D., Nakamura, J., & Csikszentmihalyi, M. (2008). The early lives of highly creative person: the influence of the complex family, Creative Research Journal, 20, 343-352.
Hocevar, D. (1980). Intelligence, divergent thinking, and creativity. Intelligence, 4, 25-40.
Kerr, B. & Chopp, C. (1999). Families and creativity. IN M.A. Runco, and S.R. Pritzker (Eds.), Encyclopedia of creativity (pp.709-715). New York: Academic Press.
Lim, S., & Smith, J. (2008). The structural relationship of parenting style, creative personality, and loneliness. Creative Research Journal, 20, 412-421.
Lubart, T.I. (2001). Models of the creative process: past, present, and future. Creativity Research Journal, 13,295-308.
Lucas- Thompson, R., & Clarke- Stewart, S.K. (2007). Forecasting friendship: how marital quality, maternal mood, and attachment security are linked to children’s peer relationships. Journal of Applied Developmental Psychology, 28, 499-514.
Mednick, T & Andrews, M. (1967). Creative thinking and level of intelligence. Journal of Creative Behavior, 1, 428 – 431.
Medora, N.P., Wilson, S., & Larson, J. H. (2001). Attitudes toward parenting strategies, potential for child abuse, and parental satisfaction of ethnically diverse low- income U.S. mothers. Journal of Social Psychology, 141, 335-348.
Oldham, G.R., & Cumming, A. (1996). Employee creativity: Personal and contextual factors at work. Academy of Management Journal, 39, 607-634.
Poag, C.K., Cohen, R., Henggeler, S.W., Summerville, M.B., & Ray, G.E. (1992). Marital satisfaction and family stress as predictors of classroom behaviors. Journal of Child and Family Studies, 1, 287-303.
Reven, C.J. (1936). Mental tests used in genetic studies: the performances of related individuals in tests mainly eductive and main reproductive. Unpublished Master’s thesis, university of London.  
Reven, C.J. (1941). Standardisation of Progressive Matrices. In J. Raven (2000), the Raven’s progressive matrices: change and stability over culture and time. Cognitive Psychology, 41, PP. 1-48.
Runco, M. A. (1999). A longitudinal study of exceptional giftedness and creativity. Creative Research Journal, 12, 161-164.
Runco, M.A., Nemiro, J., & Walberg. (1998). Personal explicit theories of creativity. Journal of Creative Behavior, 32, 1-17.
Rushton, P. (1990). Creativity, intelligence and psychoticism. Personality and Individual Differences, 11, 1291-1298.
Simonton, D.K. (2000). Creativity: cognitive, personal, developmental, and social aspects. American Psychologist, 55, 151-158.
Smith, G. & Carlson, I. (1983). Creativity in early and late school years. International Journal of Behavioral Development, 8, 329-343.
Sokolski, D.M., & Hendrick, S. (1999). Fostering marital satisfaction. Family Therapy, 26, 39-49.
Torrance, P. (1972).Predictive validity of the Torrance Test of Creative Thinking. Journal of Creative Behavior, 6, 236 – 252.
Torrance, P. (1981).Empirical validation of criterion – referenced indicators of creative ability through a longitudinal study. The creative Child and Adult Quarterly, 3, 136 – 140.
Torrance, P. & Ball, E. (1984).Torrance Test of Creative Thinking. Streamlined (revised) manual. Figural A and B. Benseville, II: Scholastic Testing Service Inc.
Torrance, P. (1990).Torrance Test of Creative Thinking. Norms – technical manual Figural (streamlined) Form A and B. Benseville, II: Scholastic Testing Service Inc.
Torrance, P. (2002). The manifesto: A guide to developing a creative career. West Westport: Ablex.
Vincent, A.H., Decker, B.P., & Mumford, M.D. (2002). Divergent thinking, intelligence, and expertise: A test of alternative models. Creativity Research Journal, 14, 163-178.
Weisberg, R.W. (2006). Creativity: Understanding innovation in problem solving, science, invention, and the arts. New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.
Winner, E. (2000). The origins and ends of giftedness. American Psychologist, 55, 159-169.
Wright, C. & Wright, S. (1986). A conceptual framework for examining the family’s influences on creativity. Family Perspective, 20, 127-136.