نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مریم شکوهی راد ¹
• جلیل باباپور ²
• مصطفی زارعان ³
• مجید محمودعلیلو ⁴

¹ دانشجوی دکتری روان شناسی بالینی پردیس بین الملل

² 1 استاد گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

³ استادیار گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

⁴ استاد گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

چکیده

هدف: هدف این پژوهش بررسی اثربخشی برنامه تلفیقی تعامل‌ والد کودک، آموزش به والدین و تاب‌آوری خانواده بر رفتارهای چالشی و پردازش‌های حسی کودکان دارای اختلال طیف اتیسم با عملکرد بالا بود. روش: این پژوهش کاربردی با روش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون بود. جامعه این پژوهش، کودکان اتیسم 5 تا 8 ساله، عملکرد بالا، دارای کلام و گفتار ساکن شهر تهران در سال 1403 بودند که به شیوه در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در هر گروه 15 نفر قرار داده شد. شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌های رفتار چالش‌برانگیز (CCBS) نیمرخ حسی فرم مدرسه داون (1999) را برای پیش‌آزمون تکمیل کردند. سپس گروه آزمایش به همراه والدینشان 8 جلسه (یک ساعت کودک، نیم ساعت خانواده) برنامه را طی دو ماه دریافت کردند در حالی‌که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکردند در پایان هر دو گروه مجدد پرسشنامه‌ها را به‌عنوان پس‌آزمون تکمیل کردند. یافته‌ها: داده‌ها از طریق تحلیل کوواریانس چندمتغیره انجام شد. میانگین نمره‌های کنترل رفتارهای چالشی در گروه آزمایش افزایش و میانگین مشکلات پردازش‌های حسی کاهش داشته است. نتیجه‌گیری: برنامه تلفیقی تعامل والد-کودک، آموزش به والدین و تاب‌آوری خانواده بر افزایش توانایی کنترل رفتارهای چالشی و کاهش مشکلات پردازش‌های حسی کودکان دارای اختلال اتیسم با عملکرد بالا مؤثر است.

کلیدواژه‌ها

• تعامل‌ والد کودک
• آموزش به والدین
• تاب‌آوری خانواده
• رفتارهای چالشی
• پردازش حسی

عنوان مقاله [English]

The Efficiency of an integrated program of parent-child interaction, parent training, and family resilience on challenging behaviors and sensory processing in children with high-functioning autism spectrum disorder

نویسندگان [English]

• maryam shkoohirad ¹
• Jalil Babapour ²
• Mostafa Zarean ³
• Majid Mahmoodalilou ⁴

¹ دانشگاه تبریز.پردیس بین الملل.دکتری روان شناسی بالینی.

² Professor, Department of Psychology, psychology and educational science faculty. University of Tabriz - Tabriz – Iran.

³ Assistant Professor, Department of Psychology, psychology and educational science faculty. University of Tabriz - Tabriz – Iran.

⁴ Professor, Department of Psychology, psychology and educational science faculty. University of Tabriz - Tabriz – Iran.

چکیده [English]

The aim of the present study was to determine the efficiency of an integrated program of parent-child interaction, parent training, and family resilience on challenging behaviors and sensory processing in children with high-functioning autism spectrum disorder.This research was a quasi-experimental type with a pre-test-post-test design with control grope. The ststistical population included children aged 5 to 8 years, high functioning, with speech and language, living in Tehran in 1403, who were selected by convenience sampling and randomly assigned to 15 people in each group. Participants completed the Challenging Behavior Questionnaires (CCBS) and the Down School Sensory Profile (1999) for the pre-test. Then, the experimental group and their parents received 8 sessions (one hour for the child, half an hour for the family) of the program over two months, while the control group did not receive any intervention. Finally, both groups completed the questionnaires again as a post-test. Data were analyzed through multivariate analysis of covariance. The mean scores of challenging behavior control in the experimental group increased and the mean scores of sensory processing problems decreased. Conclusion: The integrated program of parent-child interaction, parent education, and family resilience is effective in increasing the ability to control challenging behavior and reducing sensory processing problems in children with high-functioning autism.

کلیدواژه‌ها [English]

• autism
• challenging behaviors
• sensory processing