نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسه نظریه ذهن و کارکرد اجرایی در دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری و عادی انجام گرفت. روش پژوهش حاضر علی- مقایسه ای است. جامعه ی آماری در این تحقیق شامل کلیه دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری و دانش آموزان عادی دبستانی شهر اردبیل می باشد که در سال تحصیلی 91-92 در مدارس شهرستان اردبیل مشغول به تحصیل بودند. نمونه پژوهش شامل 60 دانش آموز (30 نفر دانش آموز عادی و 30 نفر دانش آموز مبتلا به ناتوانی یادگیری) بود. دانش آموزان مبتلا به ناتوانی یادگیری به صورت تصادفی ساده از مرکز توانبخشی دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری شهر اردبیل انتخاب شدند. همچنین 30 دانش آموزان عادی به شیوه همتاسازی بر اساس سن، جنسیت و پایه تحصیلی به صورت تصادفی خوشه‌ای از مدارس عادی استان اردبیل انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده های پژوهش از آزمون باور نادرست دسته اول و دوم، آزمون ایجاد نقش و خرده آزمون حافظه ارقام استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها آزمون تجزیه و تحلیل واریانس چندمتغیری(MANOVA) به کار رفت. نتایج نشان داد که بین دانش‌آموزان با و بدون ناتوانی یادگیری در سطوح اول و دوم نظریه ذهن تفاوت معنی داری وجود داشت (001/0P<). همچنین بر اساس نتایج، دانش‌آموزان دارای ناتوانی یادگیری و دانش‌آموزان عادی در کارکردهای اجرایی تفاوت معنی داری داشتند. (05/0P<). در مجموع می‌توان گفت کودکان دارای ناتوانی یادگیری دارای نقص در مهارت‌های نظریه ذهن هستند و اینکه کودکان با ناتوانی‌های یادگیری در مقایسه با کودکان عادی دارای ضعف درکنش‌های اجرایی هستند که باید با ابزارهای استاندارد ارزیابی و مداخلات متناسب برای آنها طراحی شود.

کلیدواژه‌ها

آقابابایی، س؛ ملک پور، م؛ و عابدی، ا. (1390). مقایسه کنش های اجرایی در کودکان با و بدون ناتوانی یادگیری املاء؛ عملکرد در آزمون عصب روان شناختی نپسی. مجله روان شناسی بالینی، 3 (4) ،40-35. 
امین یزدی، ا. (1383). شناخت اجتماعی: تحولات استدلال نظریه ذهن در کودکان. مطالعات تربیتی و روانشناسی، 5 (17)، 3-9.
ادب، غ. (1384). بررسی رابطه نظریه ذهن با سن، هوش، جنسیت و نوع تکلیف در کودکان پیش دبستانی. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.
احدی، ح؛ وکاکاوند، ع. (1389).  اختلالهای یادگیری (از نظریه تا عمل) به همراه راهکارهای عملی جهت رفع مشکلات رایج تحصیلی و یادگیری. تهران: انتشارات ارسباران.
خدامی، ن؛ عابدی، ا؛ وآتش پور، ح. (1390). اثر بخشی آموزش کارکرد های اجرایی بر بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان با ناتوانی یادگیری ریاضی. یافته های نو در روان شناسی، 5 (17)،77-63.
دلاور، ع. (1381). روش تحقیق و مبانی عملی و نظری در علوم اجتماعی. تهران: انتشارات رشد.
عریضی، ح؛ عابدی، ا؛ و تاجی، م. (1384). رابطه میان توانایی شمارش، توجه بینایی، درک شنوایی و دانش فراشناختی با شایستگی ریاضی در کودکان پیش دبستانی شهر اصفهان.  فصلنامه نوآوری های آموزش،4 (13)، 147-133.
عابدی، ا؛ ملک پور؛ م؛ عریضی، ح؛ و امیدی، ش. (1387). مقایسه کارکرد های اجرایی/ توجه کودکان با ناتوانی یادگیری عصب روان شناختی/ تحولی و عادی پیش از دبستان. فصلنامه علمی- پژوهش تازه های علوم شناختی، 10 (2)، 44-38.
قمرانی، ا؛ و البرزی، ش.(1384).  بررسی تحولی نظریه ذهن در کودکان عقب مانده ذهنی خفیف و کودکان عادی 7 تا 9 ساله. مطالعات روانشناختی، 1 (4)، 28-5.
کجباف، م ؛ لاهیجانیان، ز؛ و عابدی، ا. (1389). مقایسه نیمرخ حافظه ی کودکان عادی با کودکان دچار ناتوانی‌های یادگیری در املا، ریاضی و روخوانی. تازه های علوم شناختی، 12 (1)، 25-17.
کرک، س؛ و چالفانت، ج . (1984). اختلالاتیادگیریتحولیوتحصیلی، ترجمه سیمین رونقی، زینب خانجانی و مهین وثوقی رهبری (1377)، تهران :انتشارات سازمان آموزش و پرورش استثنایی .
گراث-مارنات، گ. (2003). راهنمای سنجش روانی، جلد اول و دوم، ترجمه‌ی حسن پاشاشریفی و محمدرضا نیکخو(1393)، تهران: انتشارات سخن.
میرمهدی، س؛ علیزاده، ح؛ و سیف نراقی، م. (1388). تاثیر آموزش کارکرد اجرایی بر عملکرد ریاضیات و خواندن دانش‌آموزان دبستانی با ناتوانی های یادگیری وی‍‍‍‍‍ژه. فصلنامه پژوهشی در حیطه ی کودکان استثنایی، 9 (1)، 12-1.
مولوی، ح؛ و میرزای ناظر، م. (1381). مقایسه حافظه کوتاه مدت، بلند مدت و فعال در دانش آموزان عادی و ناتوان در خواندن در پایه سوم دبستان. فصلنامه علوم تربیتی و روان‌شناسی، 11 و 12، 44-29.
هالاهان، د؛ وکافمن، ج. (2003). دانش آموزان استثنایی (مقدمه ای بر آموزش ویژه). ترجمه حمید علیزاده، هایده صابری، ژانت هاشمیان و مهدی محی الدین (1390)، تهران:  نشر ویرایش.
Anastasia, A., & Urbina, S. (1997). Psychological testing (7th ed). New York: Prentice-Hall.
Ashcroff, A., Jervis, N., & Roberts, C. (1999). A theory of mind (TOM) and people with Learning Disabilities: the effects of a training package. Journal of applied research in intellectual disabilities, 12(1), 58-68.       
Baron-Cohen, S. (1995). Mindblindedness: An essay on autism and theory of mind. Cambridge: MIT press.
Baron-Cohen, S. (1989). The autistic child’s theory of mind: a case of specific developmental delay. Journal of child psychology and psychiatry, 30, 258-297.
Bernice, W., Lorraine, G., Maureen, H., & Jeanett, B. (2009). The ABCs of Learning Disabilities (2nd ed). Academic Press.
Bodden, M. E., Dodel, R., & Kalble, E. (2010). Theory of mind in Parkinson’s disease and related basal ganglia disorders: a systematic review. Movement disorder, 25(1), 13-27.
Bjorklund, D. F. (2005). Children’s thinking development function and individual differences (4th ed). Belmont, CA: Thomson/Wadsworth.
Dahlgren, S., Sandberg, A.D., & Larsson, M. (2010). Theory of mind in children with severe speech and physical impairments. Research in developmental Disabilities, 31(2), 617-624.
Fernyhough, C. (2007). Getting Vygotskian about theory of mind: Mediation, dialogue, and the development of social understanding.  Developmental Review, 28(2), 225-262.
Fletcher, J. M., Lyon, G. R., Fuchs, L. S., & Barnes, M. A. (2007). Learning disabilities: From identification to intervention. New York: Guilford Press.
Ferguson, F. J., & Austin, A. J. (2010). Association of trait and ability emotional intelligence with performance on theory of mind tasks in an adult sample. Personality and individual differences, 49, 418-460.
Flavell, J. H., Miller, P. R., & Miller, S. A. (1993). Cognitive development (3rd ed). Englewood cliffs: Prentice-Hall.
Goukon, A., Ohuchi, T., Hirano, M., Noguchi, K., & Hosokawa, T. (2006). Developmental order driving the relationship between executive function and theory of mind: a case study .psychol Rep, 98(3), 662-70.
Geary, D. C. (2010). Mathematical disabilities: reflections on cognitive. Journal of neuropsychological, and genetic, 55 (19), 69-78.
Happe , F. G. E. (1994). An advanced test of theory of mind: Understanding by story characters thoughts and feelings by able autistic. Journal of Autism and Developmental Disorders, 24(2), 129-154.
Haager, D., & Vaughn, S.(1995). Parent, teacher, peer and self-reports of the social  competence of students with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 16(5), 266-271.
Holborow, P. L., & Berry, P. S. (1986). Hyperactivity and learning difficulties. Journal of Learning Disabilities, 19(7), 426-437.
Hill, E.L., & Bird, C.M. (2006). Executive processes in Asperger syndrome: Patterns of performance in a multiple case series . Neuropsychologia, 44 (14), 28-35.
Hart, T., & Jacobs, H. (2010). Rehabilitation and management of behavioral disturbances following frontal lobe injury . Journal of Head Trauma Rehabilitation, 8, 1-12.
Jordan, N. C., Glutting, J., & Ramineni, C. (2010). The importance of number sense to mathematics achievement in first and third grades. Journal of  Learning and Individual Differences, 20 ,82-88.
Kloo, D., & Perner, J. (2008). Training theory of mind and executive control: A tool for  improving  school achievement ? Journal compilation, international mind, brain and education, 2(3), 122-127.
Kirk, S., Gallagher, J. J., man, M. R., & Anastasiow, N. J. (2006). Educating Exceptional Children(13th ed). Boston: Houghton Mifflin.
Landerl, K., & Willburger, E. (2010). Temporal processing, attention and learning disorders . Journal of  Learning and Individual Differences, 20, 393-401.
Lerner, J. (2003) .Learning Disabilities: Theories, Diagnosis and Teaching Strategies (9th ed).Boston: Houghton Mifflin.
Lackner, C. L., Bowman, L. C., & Sabbagh, M. A. (2010). Dopaminergic functioning and preschoolers theiry of mind. Neuropsychologia, 8(6), 1767-1774.
Mazzocco, M. M. M., & Hanich, L. B. (2010). Math achievement, numerical processing, and executive functions in girls with Turner Syndrome (TS): Do Girls with Ts have Math Learning Disability? Learning and Individual Differences, 20(2), 70-81.
Meltzer, L. (2007). Executive function in education: From theory to practice. New York: Guilford Press.
Meyer, M. L., Salimpoor, V. N., Wu, S. S., Geary, D. C., & Menon, V. (2010). Differential Contribution of specific working memory components to mathematical achievement in 2nd and 3rd graders. New York: Guilford Press.
McCloskey, G., Perkins, L., & Divner, B. (2009). Assessment and Intervention for Executive Function Difficulties. New York: Rutledge Press.
Norman, R. (1978). Do you mentally retarded have poor memory? Journal of Intelligence, 2(1), 41-45.
Pickup, G. J., & Frith, C. D. (2001) Theory of mind impairments in schizophrenia: symptomatology, severity and specificity. Psychological Medicine, 31, 207-220.
Premack, D., & Woodruff. (1978).Does the chimpanzee have a theory of mind? Behavior and Brain Science, 4, 515-526.
Reynolds, C. R. (1984). Critical measurement issues in learning disabilities. Journal of Special Education, 18, 451-476.
Seidman, L. J., Biederman, J., Monuteaux, M. C., Doyle, A., & Faraone, S. V. (2001). Learning disabilities and executive dysfunction in boys with attention deficit hyperactivity disorder. Journal of Neuropsychology, 15, 544-556.
Taroyan, N. A., Nicolson, R. J., & Fawcett, A. J. (2007). Behavioral and neurophysiological correlates of dyslexia in the continuous task. Journal of Clinical Neurophysiology, 118(4), 845-855.
Wang, Z., Devine, R., Wong, K., & Hughes, C. (2016). Theory of mind and executive function during middle childhood across cultures. Journal of Experimental Child Psychology, 149, 6–22.