نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه

2 دانشگاه اصفهان

چکیده

هدف این پژوهش بررسی رابطه تاب‌آوری و شادکامی والدین با مشکلات رفتاری دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان بودند که در سال 94- 1393 به تحصیل اشتغال داشتند. از این جامعه آماری تعداد 120 نفر به روش تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از سه پرسشنامه تاب‌آوری، شادکامی و فرم والدین فهرست رفتاری کودک استفاده شد. داده‌های پژوهش با استفاده از همبستگی پیرسون، رگرسیون همزمان و تحلیل واریانس چندمتغیری تحلیل شد. نتایج نشان داد بین تاب‌آوری والدین با مشکلات عاطفی، اضطرابی، بیش‌فعالی و رفتار مقابله‌ای دانش‌آموزان رابطه منفی معنا‌داری وجود داشت. همچنین شادکامی والدین با مشکلات عاطفی، اضطرابی، جسمانی، بیش‌فعالی، رفتار مقابله‌ای و مشکلات سلوک دانش‌آموزان رابطه منفی معنا‌دار داشت. تاب‌آوری والدین پیش‌بینی کننده مشکلات بیش‌فعالی دانش‌آموزان و شادکامی والدین پیش‌بینی کننده مشکلات عاطفی، اضطرابی، جسمانی، رفتار مقابله‌ای و سلوک دانش‌آموزان بود. همچنین بین دانش‌آموزان دختر و پسر از نظر ابعاد مشکلات رفتاری تفاوتی وجود نداشت. بنابراین، نتایج نشان‌دهنده اهمیت تأثیر ویژگی‌های والدین بر مشکلات رفتاری دانش‌آموزان دختر و پسر بود.

کلیدواژه‌ها

اعلمی، م؛ بهرامی احسان، ح؛ و اسداله تویسرکانی، م. (1391). نقش ابعاد رضایت زناشویی در پیش‌بینی اختلال رفتار مقابله‌ای و اختلال سلوک. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، (3)12، 68-61.
ایمانی، ر.، و محب، ن. (1388). رابطه بین بلوغ عاطفی مادران با اختلالات رفتاری فرزندانشان. زن و مطالعات خانواده، (2 ) 6، 49-29.
بلالی، ر.، و آقایوسفی، ع. (1390). اثربخشی برنامه آموزش والدین بر کاهش مشکلات رفتاری کودکان. روانشناسی کاربردی، 20(4)، 59-73.
ترک‌لادانی، ف.، ملک‌پور، م.، و گل‌پرور، م. (1387). تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی به مادران بر کاهش مشکلات رفتاری دانش‌آموزان سوم تا پنجم ابتدایی. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 37 (10)، 82- 65.
جلیلیان، ف.، رخشانی، ف.، احمدپناه، م.، زینت مطلق، ف،. معینی، ب،. مقیم بیگی، ع،. و امدادی، ش. (1391). شیوع و عوامل مرتبط با اختلالات رفتاری در دانش آموزان دبستان شهر همدان. مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان،19 (4)، 68-62.
رحمتی، ع.، و سعیدی، م. (1390). بررسی رابطه بین اضطراب والدین با اضطراب پیشرفت تحصیلی فرزندان آن‌ها در مقطع پیش‌دانشگاهی شهر کرمان. مطالعات روا‌‌ن‌شناختی، (4) 7، 145-132.
ریاحی، ف.، امینی،‌ف.، و صالحی ویسی، م. (1391). مشکلات رفتاری کودکان و ارتباط آن با سلامت روان مادران. فصلنامه دانشگاه علوم پزشکی جهرم، 10 (1)، 52- 46.
رسولی، ر.، امیدیان، م.،و سامعی، ف. (1392). اثربخشی آموزش شناختی-رفتاری به مادران بر کاهش اختلال کاستی- توجه/ بیش­فعالی کودکان آنها و افزایش شادکامی والدین. فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 3 (3)، 489-469.
شکیب، ط. (1387). تاب‌آوری. مجله رشد معلم، 229، 19- 18.
شفیع‌پور، س. ز.، شیخی، ع. میرزایی، م.، و کاظم‌نژاد لیلی، ا. (1394). سبک‌های فرزندپروری و ارتباط آن با مشکلات رفتاری کودکان. پرستاریوماماییجامع‌نگر، 25 (76)، 56- 49.
قمرانی، ا. (1389). اثربخشی آموزش قدردانی بر امید، تاب‌آوری، خوش‌بینی و شادکامی نوجوانان شاهد و ایثارگر و نوجوانان غیرشاهد و ایثارگر. پایان‌نامه دکترای روانشناسی دانشگاه اصفهان.
کمیجانی، م.، و ماهر، ف. (1386). مقایسه شیوه‌های فرزندپروری والدین نوجوانان با اختلال سلوک و نوجوانان عادی. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 33، 94 -63.
موسوی، م.، و احمدی، م. (1391). اختلالات رفتاری در کودکان مادران مبتلا به افسردگی. مجله دانشگاه علوم پزشکی گرگان، 14(3)، 120-115.
نجاتی، و (1391). شیوع مشکلات رفتاری دانش­آموزان ابتدایی در شهرستان‌های استان تهران. مجلهسازمان نظامپزشکیجمهوریاسلامیایران، 30 (2)، 167- 162.
نجفی، م.، دهشیری، غ.و دبیری، س.، شیخی، م.، و جعفری، ن. (1391). خصوصیات روان‌سنجی نسخة فارسی پرسشنامه شادکامی آکسفورد در دانشجویان.اندازه‌گیریتربیتی، 3 (10)، 73- 55.
نعمت­الهی، م،. و طهماسبی، س. (1393). بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های سازگاری به والدین بر کاهش مشکلات رفتاری کودکان. خانواده پژوهی، (10) 38، 174-159.
یزدخواستی، ف.، و عریضی، ح. (1390). هنجاریابی سه نسخه کودک، پدر/ مادر و معلم سیاهه رفتار کودک در شهر اصفهان. روا‌ن‌پزشکی و روا‌‌ن‌شناسی بالینی ایران. 17، 288-279.
Achenbach, T. M. (1991). Manual for the child behavior checklist/ 4-18 and 1991profile. Burlington, VI: University of Vermont Department of Psychiatry.
Argyle, M., Martin, M., & Lu, L. (1995). Testing for stress and happiness: The role of social and cognitive factors. Stress and emotion, 15, 173-87.
Biswas-Diener, R., & Dean, B. (2010). Positive psychology coaching: Putting the science of happiness to work for your clients. John Wiley & Sons.
Connor, K. M., & Davidson, J. R. T. (2003). Development of a new resilience scale: The Connor- Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Depression and Anxiety, 18(2), 76–82.
Riggs, S. A. (2013). Adolescent behavior problems and interparental conflict: the moderating role of parent –child attachment (Doctoral dissertation, University of North Texas).
Hjemdal, O., Vogel, P. A., Solem, S., Hagen, K., & Stiles, T. C. (2011). The relationship between resilience and levels of anxiety, depression, and obsessive–compulsive symptoms in adolescents. Clinical psychology & psychotherapy, 18(4), 314-321.
Khoshouei, M. S. (2009). Psychometric Evaluation of the Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC) Using Iranian Students. International Journal of Testing, 9, 60- 66.
Knofczynski, G.T., & Mundfrom, D. (2008). Sample sizes when using multiple linear regression for prediction. Educational and Psychological Measurement, 68(3), 431-442.
Larsson, B., & Frisk, M. (1999). Social competence and emotional/behaviour problems in 6–16 year-old Swedish school children. European child & adolescent psychiatry, 8(1), 24-33.
Larsson, B., Knutsson-Medin, L., Sundelin, C., & von Werder, A. T. (2000). Social competence and emotional/behavioural problems in children of psychiatric inpatients. European child & adolescent psychiatry, 9(2), 122-128.
Lee, J. E., Sudom, K. A., & Zamorski, M. A. (2013). Longitudinal analysis of psychological resilience and mental health in Canadian military personnel returning from overseas deployment. Journal of occupational health psychology, 18(3), 327.
Moore, K. A., Kinghorn, A. J., & Bandy, T. (2011). Parental relationship quality and child outcomes across subgroups. Child Trends.
Schwartz, O. S., Dudgeon, P., Sheeber, L. B., Yap, M. B., Simmons, J. G., & Allen, N. B. (2012). Parental behaviors during family interactions predict changes in depression and anxiety symptoms during adolescence. Journal of abnormal child psychology, 40(1), 59-71.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L.S. (2007). Using multivariate statistics (5th Edition). Boston: Allyn and Bacon.