نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و رانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشگاه اصفهان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی مداخله‌ی هدفمند خواندن بر درک مطلب دانش‌آموزان با ناتوانی یادگیری ویژه انجام شد. این مطالعه از نوع شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه گروه گواه بود. جامعه‌ آماری پژوهش کلیه‌ی دانش‌آموزان پسر را شامل می‌شد که در سال تحصیلی 96-95 در پایه‌ی تحصیلی سوم ابتدایی مدارس شهر درچه مشغول به تحصیل بودند. از جامعه‌ی مذکور، با روش تصادفی ساده 30 دانش‌آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند و در دو گروه 15 نفره آزمایش و گواه قرار گرفتند. سپس گروه آزمایش به مدت 12 جلسه و هر هفته 3 جلسه تحت مداخله‌ی هدفمند خواندن (سیزون و سیزون، 2014) قرار گرفت. در این زمان، گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار مورد استفاده در این پژوهش آزمون خواندن و نارساخوانی نما (کرمی نوری و مرادی، 1384) بود. داده‌های بدست آمده از پژوهش، با آزمون آماری تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که تأثیر مداخله‌ی هدفمند خواندن بر درک مطلب دانش‌آموزان در سطح 05/0=α معنی‌دار می‌باشد. بنابر نتایج پژوهش پیشنهاد می‌شود از مداخله‌ی هدفمند خواندن به منظور افزایش مهارت‌های درک مطلبی دانش‌آموزان با ناتوانی یادگیری ویژه استفاده گردد.

کلیدواژه‌ها

ایمانی، م؛ علیزاده، ح؛ کاظمی، ف و غباری‌بناب، ب. (1395). تدوین برنامه آموزش مستقیم و ارزیابی اثربخشی آن بر مهارت‌های حل‌مسأله ریاضی در دانش‌آموزان با اختلال یادگیری ویژه. فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی،‌ 6(24)، 29-1.
باباپورخیرالدین، ج؛ پورشریفی، ح و حامدی، ز. (1393). اثربخشی روش‌های نوروسایکولوژیکی در افزایش درک مطلب دانش‌آموزان نارساخوان تحولی. مجله‌ی ناتوانی‌های یادگیری، 4(2)، 120-100.
برزگری، ص؛ نشاط‌دوست، ح و مولوی، ح. (1382). بررسی میزان تأثیر آموزش تبادلی راهبردها بر بهبود درک مطلب. مجله روانشناسی، 7(3)، 319-300.
حریری، پ؛ صابری، ه و ابوالمعالی‌الحسینی، خ. (1395). اثربخشی برنامه تلفیقی آموزش مستقیم و آگاهی واج‌شناسی بر مهارت‌های روان‌خوانی، درک مطلب و حافظه کاری در دانش‌آموزان دختر با مشکلات خواندن. فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی، 6(23)، 81-51.
حسینی، م؛ مرادی، ع؛ کرمی‌نوری، ر؛ حسنی، ج و پرهون، ه. (1395). بررسی اعتبار و روایی عاملی آزمون خواندن و نارساخوانی (نما). فصلنامه تازه‌های علوم شناختی، 18(1)، 34-23.
حیدری، ط؛ امیری، ش و مولوی، ح. (1391). اثربخشی روش تصحیح نارساخوانی دیویس بر عملکرد خواندن کودکان نارساخوان. مجله‌ی روان‌شناسی کاربردی، 2(22)، 58-41.
خانجانی، ز؛ مهدویان، ه؛ احمدی، پ؛ هاشمی، ت و فتح‌اله‌پور، ل. (1395). مقایسۀ اثربخشی روش پس‏خوراند زیستی و روش چندحسی فرنالد در درمان اختلال نارساخوانی. فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی، 2(8)، 147-117.
دهقانی، م؛ امیری، ش و مولوی، ح. (1386). مقایسه‌ی اثربخشی آموزش اسنادی و آموزش راهبردهای فراشناختی-اسنادی بر درک مطلب دانش‌آموزان نارساخوان دختر. پژوهش در حیطه‌ی کودکان استثنایی‌، 7(4)، 424-407.
سادوک، ب؛ سادوک، و و رونیز، پ. (2015). خلاصه‌ی روانپزشکی: علوم رفتاری/روانپزشکی بالینی. ترجمه‌ی فرزین رضاعی. (1395). جلد سوم، چاپ اول. اصفهان، انتشارات ارجمند.
سیفی، س؛ ابراهیمی‌قوام، ص و فرخی، ن. (1389). بررسی تأثیر آموزش یادگیری مغزمحور بر درک مطلب و سرعت یادگیری دانش‌آموزان سوم ابتدایی. فصلنامه‌ی نوآوری‌های آموزشی، 34(9)، 60-45.
شکیبا، الف؛ سیف، ع؛ اسدزاده، ح و ابراهیمی‌قوام، ص. (1392). تأثیر انسجام متن در سطح خرد و کلان بر بهبود درک‌مطلب دانش‏آموزان دارای دانش قبلی کم و زیاد نسبت به موضوع. فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی، 3(9)، 56-33.
غباری‌بناب، ب؛ افروز، غ؛ حسن‌زاده، س؛ بخشی، ج و پیرزادی، ح. (1391). تأثیر آموزش راهبردهای فراشناختی فعال تفکرمدارانه و خودنظارتی بر درک مطلب دانش آموزان با مشکلات خواندن. مجله‌ی ناتوانی‌های یادگیری، 1(2)، 97-77.
کرمی‌نوری، ر؛ مرادی، ع؛ اکبری‌زردخانه، س و زاهدیان، ح. (1387). آزمون خواندن و نارساخوانی (نما). چاپ اول، تهران، جهاد دانشگاهی، واحد تربیت معلم.
کلانی، س؛ اصغری نکاح، م و غنایی‌چمن‌آباد، ع. (1394). اثربخشی برنامه‌ی مبتنی بر بازی‌های نرم‌افزاری با رویکرد زبان‌شناختی بر دقت خواندن و درک مطلب دانش‌آموزان با اختلال خواندن. مجله‌ی ناتوانی‌های یادگیری، 4(4)، 84-66.
گنجی، م. (1394). روانشناسی کودکان استثنایی بر اساس DSM-5. چاپ دوم. تهران، انتشارات ساوالان.
معظمی گودرزی، س؛ فرخی، ن؛ گودرزی، ک و نظری، م. (1395). اثربخشی تقویت حافظه‌ کاری با استفاده از رایانه بر عملکرد خواندن و درک مطلب دانش‌آموزان نارساخوان. مجله‌ی ناتوانی‌های یادگیری، 5(3)، 121-108.
هالاهان، د؛ لوید، ج؛ کافمن، ج؛ ویس، م و مارتینز، الف ا. (2005). اختلال‌های یادگیری (مبانی، ویژگی‌ها و تدریس مؤثر). ترجمه‌ی حمید علیزاده، قربان همتی علمدارلو، صدیقه رضایی‌دهنوی و ستاره شجاعی. (1392). چاپ چهارم. تهران، نشر ارسباران.
Amendum, S. J., Venon-feagans, L., & Ginsberg, M. (2011). The Effectiveness of a Technologically Facilitated Classroom-Based Early Reading Intervention: The Targeted Reading Intervention. The Elementary School Journal, 112(1), 107-131.
Bailey, S., Hoeft, F., Aboud, K., & Cutting, L. (2016). Anomalous gray matter patterns in specific reading comprehension deficit are independent of dyslexia. Journal of Annals of Dyslexia, 66(3), 256-247.
Barnes, A. C., & Harlacher, J. E. (2008). “Clearing the confusion: Response-to-intervention as a set of principles”. Education and Treatment of Children, 31(3), 417–431.
Boulineau, T., Fore, C. I., Hagan-Burke, S., & Burke, M. D. (2004). “Use of Story-Mapping to Increase the Story-Grammar Text Comprehension of Elementary Students with Learning Disabilities”. Journal of Learning Disability Quarterly, 25(2).105-121.
Bulut, A. (2017). “Improving 4th Grade Primary School Students' Reading Comprehension Skills”. Universal Journalof Educatinal Research, 5(1), 23-30.
Cologon, K., Cupples, L., & Wyver, S. (2011). “Effects of Targeted Reading Instruction on Phonological Awareness and Phonic Decoding in Children with Down syndrome”. American Journal on Intellectual and Developmental Disabilities, 116(2), 111-129.
Faulhaber, J. (2016). Effects of Repeated Readings on Fluency and Comprehension for Middle School Students with Disabilities. Published Thesis Dissertation, the Ohio State University
Fuchs, D., Fuchs, L. S., & Vaughn, S. (2008). Response to Intervention: A framework for reading educators. 1st edition, Newark, DE: International Reading Association.
Gifford, M. (2014). The effects of technology-based graphic organizers to teach reading comprehension skills of students with learning disabilities. Published Thesis Dissertation, Rowan University.
Greenwood, C. R., Kamps, D., Terry, B. J., & Linebarger, D. L. (2007). Primary intervention: A means of preventing special education? In D. Haager, J. Klinger, & S. Vaughn. Evidence-based reading practices for Response to Intervention (pp. 73–106). 1st edition, Baltimore, Paul H. Brookes Publishing Co.
Hitchcock, C. H., Prater, M. A., & Dowrick, P. W. (2004). “Reading Comprehension and Fluency: Examining the Effects of Tutoring and Video Self-Modeling on First-Grade Students with Reading Difficulties”. Journal of Learning Disability Quarterly, 27(2), 89-103.
Jacobs, K. E., Flanagan, D. P., & Alfonso, V. C. (2016). “Evidence-Based Assessment and Intervention for Specific Learning Disability in School Psychology”. Handbook of Australian School Psychology, 145-171.
Lervag, A., Hulme C., & Melby-lervag. (2017). “Unpicking the Developmental Relationship between Oral Language Skills and Reading Comprehension: It's Simple, But Complex”. Journal of Child Development, 1-18.
Moorman, A., Boon, R. T., Keller-Bell, Y., Stagliano, C., & Jeffs, T. (2010). “Effects of Text-to-Speech Software on the Reading Rate and Comprehension Skills of High School Students with Specific Learning Disabilities”. Learning Disabilities: A Multidisciplinary Journal, 16(1), 41-49.
O'Rourke, D., Olshtroon, A., & O'Halloran, C. (2016). “The Limerick Reading Initiative: a reading intervention targeted at struggling readers in primary school”. Journal of Support for Learning, 31(2), 148-163.
Peng, P., & Fuchs, D. (2016). “A meta-analysis of working memory deficits in children with learning difficulties: Is there a difference between verbal domain and numerical domain?” Journal of Learning Disabilities, 49, 3–20.
Sisson, D., & Sisson, B. (2014). Targeted Reading Interventions for the Common Core: Grades K–3: Classroom-Tested Lessons That Help Struggling Students Meet the Rigors of the Standards. 1st edition,New York: Scholastic Teaching Resources.
 Spencer, M., Quinn, J. M., & Wagner, R. K. (2014). “Specific Reading Comprehension Disability: Major Problem, Myth, or Misnomer?” Journal of Learning Disabilities Research & Practice, 29(1), 3-9.
Toffalini1, E., Giofrè, D., & Cornoldi, C. (2017). “Strengths and Weaknesses in the Intellectual Profile of Different Subtypes of Specific Learning Disorder: A Study on 1,049 Diagnosed children”. Clinical Psychological Science, 1-8.
Vernon-Feagans, L., bratsch-Hines, M., Varghese, C., bean, A., & Hedrick, A. (2015). “The Targeted Reading Intervention: Face-to-Face vs. Webcam Literacy Coaching of Classroom Teachers”. Journal of Learning disabilities: Research & Practice, 30(3), 135-147.
Vernon-Feagans, L., Kainz, K., Hedrick, A., Amendum, S., Ginsberg, M., Wood, t., & Bock, A. (2012). “Targeted Reading Intervention: A Coaching Model to Help Classroom Teachers with Struggling Readers”. Journal of Learning Disability, 35(2), 102-114.
Vernon-Feagans, L., Kainz, K., Hedrick, A., Ginsberg, M., & Amendum, S. (2013). “Live Webcam Coaching to Help Early Elementary Classroom Teachers Provide Effective Literacy Instruction for Struggling Readers: The Targeted Reading Intervention”. Journal of Educational Psychology, 105(4), 1175-1187.