نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی. دانشگاه پیام نور. تهران. ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه تکنولوژی آموزشی. دانشگاه علامه طباطبائی. تهران. ایران

3 کارشناس ارشد، گروه روانشناسی تربیتی. دانشگاه پیام نور. ,واحد بهبهان. ایران.

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش برنامه‌ شناختی رفتاری برکاهش پرخاشگری پدران دانش آموزان کم‌توان ذهنی انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ آماری این پژوهش را کلیه پدران دانش آموزان کم‌توان ذهنی مقطع ابتدایی ناحیه یک اهواز در سال تحصیلی 97-1396تشکیل‌دادند که جمعا 90نفر بودند و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده ، 20نفر از پدرانی که نمرات آنها در پرسش نامه پرخاشگری 38 به بالا بود، انتخاب و به صورت تصادفی در دوگروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش، در 12جلسه برنامه‌ شناختی-رفتاری شرکت وآموزش دریافت کردند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش نامه 25سئوالی پرخاشگری و مصاحبه بالینی همراه با مشاهده استفاده شد. داده‌ها از طریق آزمون آماری کوواریانس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش برنامه‌ شناختی رفتاری برکاهش پرخاشگری پدران دانش آموزان کم‌توان ذهنی اثر گذار و پدران گروه آزمایشی نسبت به پدران گروه کنترل در پس‌آزمون، به طور معنی‌داری پرخاشگری کمتری نشان دادند. براین مبنا می‌توان نتیجه گرفت که آموزش برنامه‌ شناختی رفتاری در کاهش پرخاشگری پدران دانش آموزان کم‌توان ذهنی مؤثر است.

کلیدواژه‌ها

ابراهیمی، ا. (1388). بررسیکودکآزاریوعواملمؤثرآندرشهرستانشهریار. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.
برجعلی، ا؛ و حق­رنجبر، فرخ. (1390). راهنمای درمان شناختی- رفتاری. تهران: دانژه.
استالارد، پ. (2005). درمان شناختی- رفتاری. ترجمه حمید علیزاده، علیرضا روحی و علی محمد گودرزی، 1389. تهران: دانژه.
افروز، غ. (1388). روانشناسیوآموزشوپرورشکودکاناستثنایی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
آذرنیوشان، ب؛ به­پژوه، ا؛ و غباری بناب، ب. (1391). اثر بازی درمانی با رویکرد شناختی- رفتاری بر مشکلات رفتاری دانش­آموزان عقب­مانده ذهنی در دوره ابتدایی.فصلنامه ایرانی کودکان استثنایی، 12، (2)، 174-183.
آقابیگلویی، ع؛ رسول­زاده طباطبایی؛ک، و موسوی چلک، ح. (1380). کودک آزاری.تهران: کتاب آوند دانش.
بک، ج. (1998). شناخت درمانی: مبانی و فراتر از آن.ترجمه­ لادن فتی ،1396. تهران: دانژه.
حمید، ع؛ هاشمی، ژ؛ صابری، ه؛ و محی­الدین، م. (1390). دانش آموزان استثنایی: مقدمه‌ای بر آموزش ویژه. تهران: ویرایش.
سیف­نراقی، م؛ و نادری، ع. (1391). روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی. تهران: ارسباران.
شکوهی­یکتا، م؛ به­پژوه، ا؛ غباری بناب، ب؛ زمانی، ن؛ و پرند، ا. (1387). تأثیر آموزش مهارت­های مدیریت خشم بر کنترل خشم پدران دانش­آموزان عقب­مانده ذهنی و دیرآموز. پژوهشدرحیطهکودکاناستثنایی، 8، (4)، 369-358.
صرامی، ز؛ امیری، ش؛ نشاط­دوست، ح ط؛ و مولوی، ح. (1388). اختلال وسواس- بی اختیاری مادر و اضطراب در کودکان. روانشناسی تحولی، 5، (20)، 333-342.
مردانی­جوقانی؛ پ. (1387). بررسی شیوع و انواع کودک­آزاری در بین دانش­آموزان عقب­مانده­ذهنی شهرستان فارسان.پایان­نامه کارشناسی­ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.
مش، ا؛ و ولف، د. (2009). روانشناسی مرضی کودک: با تاکید بر آسیب­شناسی روانی تحولی کودکی و نوجوانی. ترجمه پرویز شریفی درآمدی، حسین مرادی ، 1394. تهران: آوای نور.
یاریگر روش، م. (1387). تنبیه و کودک­آزاری.تهران: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی.
Anda, R. F., Felitti, V. J., Bremner, J. D., Walker, J. D., Whitfield, C., & Perry, B. D. (2006) . The Enduring Effects Of Abuse And Related Adverseexperiences In Childhood, European Archives Of Psychiatry And Clinical Neuroscience, 256, 174-186.
Armenta, M. (1999). Law Psychology Family Relations And Child Abuse In Mexico. MA Thesis. University Of Arizona.
Bean, D. (2006). Child Perpetrator And Family Factors Associated With Incidents Of Child Abuse In Mckean County. PhdDissertation. Pensilvania, And Capella University.
Dihoff, R. E., Brosvic, G. M., Epstein, M. L., & Cook, M. J. (2005). Adjunctive Role For Immediate Feedback On The Acquisition And Retention Of Mathematical Fact Series By Elementary School Students Classified With Mild Mental Retardation. The Psychological Record, 55, 39-66.
Hibbard, R. A. (2007). Maltreatment Of  Children With Disabilities.Appolicy, 72, 323-328.
Izadifard, R., & Sepasi-Ashtiyani, M. (2010).Investigation The Effectiveness Of Cognitive-Behavioral Therapy With Problem Solving Skill Training In Reducing Test Anxiety.J Behav Sci, 4, (1), 23-7.
Kolko, D. J. (1996). Individual Cognitive Behavioral Treatment And Family Therapy For Physically Abused Children And Their Offending Parents: A Comparison Of Clinical Outcomes.Child Maltreatment, 1, (4), 322-342.
Kumaraswamy, N., & Azizah, O. (2010). Corporal Punishment Study: A Case In Malaysia. Scientific Research, 2, (1), 24-28.
Melissa, K., Runyon, E., Deblinger, E., Ryan, R., & Kolar, T. (2004). An Overview Of Child Physical Abuse Developing An Integrated Parent-Child Cognitive-Behavioral Treatment Approach. Trauma, Violence & Abuse, 5, (1), 65-85.
Pugin, A. J. (2008). The Relationship Between Severity Of Cerebral Palsy In Children And The Levels Of Stress Experienced By Their Parents.Unpublished Master Thesis, University Of With Water. (67).
Rebottini, G. (2006). Won't You Be My Neighbor? Child Abuse In A Community Context. MA Thesis, Mcanulty College And Graduate School Of Liberal Arts. Duquesne University.
Reich, M., Penner, K., Duncan, J., & Anamarie, A. (2012). Using Baby Books To Change New Mothers’ Attitudes About Corporal Punishment. Child Abuse & Neglect, 36, 108–117.
Sanders, M., & Farland, M. C. (2004). Treatment Of Depressed Mothers With Disruptive Children:A Controlled Evaluation Of Cognitive Behavioral Family Intervention.Behavior Therapy, 31, 89-112.
Smith, M. G., & Fong, R. (2004). The Children Of Neglect When No One Cares.New York: Brunner - Routledge.