نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استاد گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش نگرانی، امید و معنای زندگی در پیش‏بینی سلامت روان مادران دارای فرزند کم‌توان‌ذهنی انجام گرفت. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. کلّیه‌ی مادران دارای فرزند کم‌توان‌ذهنی تحت پوشش مراکز توانبخشی سازمان بهزیستی شهر اردبیل در سال 95-1394 جامعه‌ی آماری این پژوهش را تشکیل می‌دادند که از میان آنها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای 130 مادر بعنوان نمونه انتخاب شده و به پرسشنامه‌ی نگرانی پنسیلوانیا، پرسشنامه‌ی امید بزرگسالان اشنایدر، پرسشنامه‌ی هدف در زندگی گرامباف و ماهولیک و پرسشنامه‌ی سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده‏ها از آزمون‏های ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون استفاده شد. یافته‏ها نشان داد که بین نگرانی با سلامت روان مادران دارای فرزند کم‌توان‌ذهنی رابطه‏ی منفی معنا‌دار و بین امید و معنای زندگی با سلامت روان مادران دارای فرزند کم‌توان‌ذهنی رابطه‏ی مثبت معنا‌داری وجود دارد (p<0.01). همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون آشکار کرد که تقریباً 58/0 درصد از کل واریانس سلامت روان مادران دارای فرزند کم‌توان‌ذهنی براساس متغیرهای نگرانی، امید و معنای زندگی قابل پیش‌بینی است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که نگرانی، امید و معنای زندگی از متغیر‌های مرتبط با سلامت روان مادران دارای فرزند کم‌توان‌ذهنی می‌باشد که نیازمند برنامه‌ریزی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

احمدی، غ.، سهرابی، ف.، براتی سده، ف.، قادری، م. (1389). بررسی نقش پیش‌بینی کنندگی معنای زندگی در افسردگی دانشجویان. فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 4(14)، 102-89.
بهادری خسروشاهی، ج.، هاشمی نصرت‌آباد، ت. (1390). رابطه‌ی امیدواری و تاب‌آوری با بهزیستی روان‌شناختی در دانشجویان. اندیشه و رفتار، 22(6)، 50-41.
بیابانگرد، ا. (1390). روش‌های افزایش عزت‌نفس در کودکان و نوجوانان. تهران: انتشارات انجمن اولیا و مربیان.
تقوی، س. م .­ر. (1380). بررسی اعتبار، روایی پرسشنامه سلامت عمومی، مجله روانشناسی، (4)5، 381- 398.
چراغی، م.، عریضی سامانی، س. ح. ر.، و فراهانی، ح. (1387). بررسی اعتبار، روایی، تحلیل عوامل و هنجاریابی پرسشنامه هدف در زندگی گرامباف و ماهویک، مجله روانشناسی، 12(5)، 413-396.
دهشیری، غ.، گلزاری، م.، برجعلی، ا.، و سهرابی، ف. (1389)، خصوصیات روانسنجی، نسخه فارسی پرسشنامه نگرانی ایالت پنسیلوانیا در دانشجویان، مجله روانشناسی بالینی، 1(4)، 57-67.
رضایی، ط.، بیانی، ع.­ ا.، و شریعت­نیا، ک. (1394). پیش­بینی سلامت روانی بر اساس متغیرهای عزت‌نفس، رضایت از زندگی و امید در دانشجویان. فصلنامه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، 3(3)، 242-252.
رنجبر نوشری، ف.، محدثی، ح.، اسدی­مجره، س.، و هاشمی، س.­ ص. (1392). همبسته­های روان­شناختی سرطان: نگرانی، سبک زندگی، خودکارآمدی. مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، 11(9)، 698- 705.
زارع­بهرام­آبادی، م.، زرگر، م.، و چگینی، ع. ­ا. (1390). رابطه­ی نگرانی و نقص در تعدیل هیجانی با سلامت روانی و کیفیت زندگی در دانشجویان. مجله علوم رفتاری، 5(3)، 235- 243.
سیف نراقی، م.، و نادری، ع. (1393). روانشناسی آموزش کودکان استثنایی. تهران: انتشارات ارسباران.
صفری، س.، جدیدی، م.، جمالی س.، فرامرزی، س.، و جدیدی، م. (1392). مقایسه­ی خودبیمارانگاری و سلامت روانی مادران کودکان با نیازهای خاص و مادران کودکان بهنجار. فصلنامه پژوهش در سلامت روانشناختی، 7(2)، 45- 54.
قربانی، ا.، سعادتمند، س.، سپهریان آذر، ف.، اسدنیا، س.، و فیضی­پور، ه. (1392). رابطه امید، اضطراب مرگ با سلامت روانی در دانشجویان دانشگاه ارومیه. مجله پزشکی ارومیه، 24(8)، 607- 616.
کوهسالی، م.، میر­زمانی، م.، محمد­خانی، پ.، و کریملو، م. (1386). مقایسه سازگاری اجتماعی مادران دختران عقب­مانده ­ذهنی آموزش­پذیر با مادران دختران عادی شهر کاشان. ویژه­نامه توانبخشی در بیماری‌ها و اختلالات روانی، 8(29)، 40-45.
گلزاری، م. (1386). اعتباریابی مقیاس امید اشنایدر، (چاپ نشده)، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.
گنجی، م. (1392). روانشناسی کودکان استثنایی بر اساس DSM-5. تهران: نشر ساوالان.
معتمدی، ف.، غباری بناب، ب.، ابرغم، ز. (1395). بخشایشگری، رضایتمندی زناشویی و سلامت روانی والدین کودکان کم­توان ذهنی و عادی. فصلنامه کودکان استثنایی، 16(4)، 27-38.
موللّی، گ.، و نعمتی، ش. (1388). مشکلات فراروی والدین در پرورش فرزندان کم‌شنوا. مجله دانشگاه علوم پزشکی تهران، 18(2)، 31-32.
American Association on Mental Retardation. (2010). Mental retardation: Definition, classification, and systems of support (11th Ed.). Washington, Dc: Author.
Associations with anxious and depressive Symptoms and coping behavior. (2013).Behaviour Research and Therapy, 45(4), 277-290.
Baker, L. Blacher,J. Crnic, K. & Edelbrock, C. (2002). Behavior problems and parenting stress in families of there –years- old children with and without development delays. American Journal on mental Retardation, 107, 433-444.
Blain- Arcaro, C. & Vaillancourt, T. )2016(. Does worry moderate the relation between aggression and depression and depression in adolescent girls? Journal of Adolescence.49, 10-18.
Bower, J. E. Kemeny, M. E. Taylor, S. E. & Fahey, J. L. (2003). Finding positive meaning and its associationwith natural killer cell cytotoxicity among participantsin a bereavement -related disclosure intervention.Annals of Behavioral Medicine; 25,146-155.
Brosschota, J. F. Gerinb, W. Thayer J. F. (2006). The perseverative cognition hypothesis: A review of worry, prolonged stress-related physiological activation, and health. Journal Psychosom Res, 60(2), 113-24.
Catherine, C. L. Bulter, L. & Koopman, L. )2003). Supportive expressive group therapy and distress in patient with metastatic breast cancer.Journal Med Psychol, 122(13), 52-7.
Davey, C. L. G. & Wells, M. (2006). Worry and its psychological disorder theory, Assessmentand treatment. London: Wiley.
Doussard-Roosevelt, J. A. Joe C. M. Bazhenova, O. V. & Porges, S. W. (2003). Mother – Child interaction in autistic and no autistic children: Characteristics of maternal approach behaviors and child social responses. Journal Dev Psychopathol, 15(2), 277-95.
Dowling, M. & Rickwood, D. (2016).Exploring hope and expectations in the youth mental health online counselling environment. Computers in Human Behavior. 55, 62-68.
Eliott, J. A. & Olver, I. N. (2007). Hope and hoping in the talk of dying cancer patients.Journal Soc Sci Med. Jan, 64(1), 138-49.
Ellis, D. M. & Huson, J. L. (2010).The metacognitive model of generalization anxity disorder in children and adolescents.Clin Child Fam Psycho Rev, 13, 151-163.
Emerson, E. (2003). Mothers of children and adolescents with intelectuall disability: social and economic situation mental health status and the self – assessed social and Psychological impact of the childs difficulties. Journal Intellect Disabil Res, 47 (pt4-5), 385-99.
Feldman, B. D. Snyder, C. R. (2005). Hope and the meaningful life: theoretical and empirical associations between goal-directed thinking and life meaning. Journal Soc Clin Psychol, 24(3), 401-21.
Garcini, L. M. Short, M. & Norwood, W. D. (2013). Affective and motivational predictors of perceived meaning in life among college students. The Journal of Happiness & Well-Being. 1(2), 47-60.
Goldney, R. D. Fisher, L. J. & Hawthorne, G. (2004). WHO survey of prevalence of mental health disorders? Journal of American Medical Association, 292, 2467-2468.
Halama, P. & Dedova, M. (2007). Meaningful life and hope as predictors of positive mental health: Do they explain residual variance not predicted by personality traits? Studio Psychological, 49, 191–200.
Harper, M. (2004). Evidence- based effective Practices With Older adults. Journal Couns Dev; 82(2), 36-42.
Hong, R. Y. (2007). Worry and rumination: Differential associations with anxious and depressive symptoms and coping behavior.Journal Behaviour Research and Therapy, 45, 277-90.
Hughes, M. E. Alloy, L.B. & cogswell, A. (2008) Repetitive thought in psychopathology: The relation of rumination and worry to depression and anxiety symptoms. Journal of cognitive Psychotherapy, 22 (1), 211-289.
Kim, T. H. Lee, S.M. Yu, K. Le, S.k. & Puig, A. (2005). Hope and the Meaning of Life as Influenceson Korean Adolescents Resilience: Implications forCounselor. Asia Pacific Education Review, 6(2), 143-152.
King, A. Hicks, A. Krull, L. & Del Gaiso, K. (2006) “Positive Affect and the Experience of Meaning in Life”, Journal of Personality and Social Psychology, 90(1), 179- 196.
Knepp, M. M. & Friedman, B. H. (2008). Cardiovascular activity during laboratory tasks in women with high and low during laboratory tasks in women with high and low worry. Journal Biol Psychol, 79(3), 287-93.
Kubzaskey, L. D. Kawchi, I.. Spiro, A. & Weiss, S. T. (1997). Is Worry bad for your heart. Circulation, 95, 818-827.
Lent, R. W. (2004). Toward a unifying theoretical andpractical perspective on well-being and psychosocialadjustment.Journal of Counseling Psychology, 51, 482-509.
Lim, H. S. (2002). The impact of parent stress and social suppor on psychological well-being of Korean mothers of children with mental retardation.. PHD thesis in philosophy,college of social work, University of south Carolina.
Lioyd, T.J. & Hastings, R. (2009). Hope as a psychological resilience factor in mothers and fathers of children with intellectual disabilities. Journal of Intellectual Disability Research, 53, 9657-9668.
McConkey, R. Kennedy, M. T. Chang, Y. M. Jarrah, S. & Shukri, R. (2008). the impact on mothers of bring up achild with intellectual disabilities: Across- cultural study. International Journal of Nursing study, 45, 65-74.
McLaughlin, K. A. Mennin, D. S. & Farach, F. J. (2007). The contributory role of worry in emotion generation and dysregulation in generalized anxiety disorder. JournalBehaviour Research and Therapy, 45(8), 1735-52.
Myrbakk, E. & Tetzchner, S. V. (2008).Psychiatric disorders and behavior problems in people with intellectual disability. Research in Developmental Disabilities, 29, 316–332.
O’Connor, M. F. (2003). Making meaning of life events: Theory, evidence, and research directions for analternative model. Omega: Journal of Death andDying, 46, 51-75.
Oathes, D. J. (2008). Worry, generalized anxiety disorder, and emotion: Evidence from the EEG gamma band. Journal Biol Psychol, 79, 1650-70.
Ogston, P. Mackintosh,L. Virginia, H. & Myers, B. J. (2011), Hope and worry in mothers of children with an autism spectrum spectrum disorder or Down syndrome.Research in Autism Spectrum Disorders,5(4).
Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything or is it? Explorations of the meaning of psychological wellbeing. Journal of Personality and Social Psychology, 57, 1069-1081.
Scheier, M. F. Carver, C. S. Bridges, M. W. (2003).Optimism, pessimism, and psychological well-being. In: Optimism and pessimism. Washington, DC: American Psychological Association, 189-216.
Snyder, C. R. (2002). Hope theory: Rainbows in the mind. Psychol Inq, 13, 249-75.
Snyder, C. R. Cheavens, J. & Sympson, S. C. (1997). Hope: An individual motive for social commerce. Group Dyn, 1, 107-18.
Steger, M. F. Frazier, P. Oishi, S. & Kaler, M. (2006). The Meaning in life questionnaire: assessing the presence of and search for meaning in life. Journal of Counseling Psychology, 53, 80-93.
Steger, M. F. Kashdan, T. B. Sallivan, B.A. & Lorentz, D. (2008) Understanding the Search for Meaning in Life: Personality, Cognitive Style, and the Dynamic between Seeking and Experiencing Meaning. Journal of Personality, 76(2).
Wells, M. (2005). The effects of gender, age, and anxiety on hope differences in the expression of pathway and agency thought. Ph.D. Dissertation. USA: The University of Texas, 32-45.
Westerhof, G. J. Bohlmeijer, E.T. Van Beljouw, I. M. & Pot, A. M. (2010). Improvement in personal meaningmediates the effects of a life review intervention ondepressive symptoms in a randomized controlledtrial. Gerontologist, 50(4), 541–549.
Wrosch, C. & Scheier, M. F. (2003). Personality andquality of life: The importance of optimism and goaladjustment. Quality of Life Research, 12, 59–72.
Wu, C. h. (2009). Enhancing quality of life by shiftingimportance perception among life domains.Journalof Happiness Studies, 10(2), 37-47.
Yee Hoo, M. cheung, f. M. & cheung, S.f., (2010). The role of meaning in life and optimism in Promotiong well- being. Personality and Individual Differences, 658-66.