نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی ورزشی دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار روان‌شناسی ورزشی دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استاد کامپیوتر دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استاد روان‌شناسی دانشکده روان‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

5 استادیار روان‌شناسی دانشکده روان‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای بر انعطاف‌پذیری‌شناختی دانش‌آموزان بیش‌فعال ورزشکار است. در این پژوهش از بین 79 دانش‌آموز ورزشکار مبتلابه اختلال بیش‌فعالی تعداد 30 دانش‌آموز به شکل تصادفی انتخاب‌شده و بر اساس سن و جنس و نتایج پیش‌آزمون که به‌وسیله آزمون دسته‌بندی کارت‌های ویسکانسین انجام شد، به دو گروه 15 نفری کنترل و آزمایش تقسیم شدند. تمامی آزمودنی‌ها در دو گروه، دو نوع مختلف تحریک آند تک موضعی و ساختگی بر روی ناحیه (F3) همراه با تحریک کاتد در ناحیه(SO) با شدت‌جریان 1 میلی‌آمپر و به مدت 15 دقیقه طی ده جلسه دریافت کردند سپس هر گروه به‌طور مجدد موردبررسی قرار گرفت. پس از یک ماه یک آزمون پیگیری مطابق با پس‌آزمون و با استفاده از آزمون دسته‌بندی کارت‌های ویسکانسین صورت گرفت و از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری برای آزمون فرض- آماری استفاده شد (05/0≥p). نتایج به‌دست‌آمده با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چند متغیره نشان داد که اعمال تحریک جریان مستقیم فرا جمجمه‌ای به روش آنودال تک موضعی بر بهبود انعطاف‌پذیری‌شناختی دانش‌آموز با اختلال بیش‌فعالی اثربخش بود و منجر به تفاوت معنادار بین دو گروه آزمایشی و کنترل‌شده است. یافته‌های به‌دست‌آمده حاکی از این است که پروتکل اعمال تحریک جریان مستقیم فرا جمجمه‌ای به روش آنودال، توانایی بهبود انعطاف‌پذیری‌شناختی دانش‌آموزان ورزشکار دارای اختلال بیش‌فعالی دارد.

کلیدواژه‌ها

عموزاده، فرشته؛ هنرمند، پیمان؛ رحیم زاده، مهدی؛ غرایاق زندی، حسن؛ رستمی، رضا. (۱۳۹۹). اثربخشی بازی فیفا بر علائم بیش­فعالی/ نقص­توجه در دانش­آموزان مبتلابه بیش­فعالی/ نقص­توجه. علوم روان‌شناختی۱۹ (۹۳)، ۱۰۴۹-۱۰۵۸.
عاشوری، محمد؛ قاسم‌زاده، سوگند؛ دلال­زاده، بیدگلی، فاطمه. (۱۳۹8). تأثیر بازی‌درمانی مبتنی بر مدل‌ شناختی رفتاری بر مهارت‌های اجتماعی کودکان پیش‌دبستانی با اختلال نارسایی توجه/ فزون­کنشی. سلامت روان کودک، ۱ (۲)، ۲۷-۳۹
شاه‌محمدی، کلیبر، مهسا؛ بافنده، حسن؛ یوسفی، رحیم؛ رهبران، رضا. (۱۳۹8). اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فرا جمجمه‌ای بر بازداری پاسخ در بیماران مبتلابه اختلال وسواس فکری عملی. علوم اعصاب شفای خاتم، ۷ (۲)، ۱-۱۲.
سراج خرمی، آذین؛ نجاتی، وحید. (۱۳۹8). تأثیر تحریک الکتریکی مستقیم قشر خلفی خارجی و شکمی میانی پیش پیشانی بر بهبود ارزش آینده در کودکان با اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی. روان‌شناسی شناختی، 7 (1)، 120-101.
شکره، گلچین؛ حسینی، فاطمه سادات. (1399). اثر بخشی تحریک الکتریکی (tDCS) بر حافظه کاری کودکان مبتلا به اختلال هماهنگی رشدی. رشد و یادگیری حرکتی، 11(2)، 246-231.
فیض‌اللهی، جلال؛ صادقی، مسعود؛ رضایی، فاطمه. (۱۳۹۹). تأثیر بازی‌درمانی شناختی رفتاری و تلفیق آن با آموزش مدیریت والدین بر علائم نارسایی توجه/بیش‌فعالی کودکان بیش‌فعال ۱۱-۷ سال: یک مطالعه نیمه آزمایشی. دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، ۱۹ (5)، 172-۱55.
Aghajani, Seyfolah., Taherifard, Mina., & Alizadeh GoradeL, Jaber. (2019). The effectiveness of Transcendental Direct Electric Stimulation (TDCS) on improving cognitive functions and problem solving skills of students, 7(4(, 28-39
Anderson, Mark. (2020). Prescription-strength gaming: ADHD treatment now comes in the form of a first-person racing game-[News], 57(8), 9-10.
Bafandeh, Hasan. & Yousefi, Rahim. (2020). Effect of Transcranial Direct Current Stmulation (tDCS) on the Cognitive Functions Problem Solving in Patient of Obsessive Compulsive(OCD), Razi Journal of Medical Sciences, 27(6), 30-43.
Breitling, Carolin. Zaehle, Tino. Dannhauer, Moritz. Tegelbeckers, Jana. Flechtner, Hans-Henning., & Krauel, Kerstin. (2020). Comparison between conventional and HD-tDCS of the right inferior frontal gyrus in children and adolescents with ADHD.
Canady, Valerie A. (2020). Company moves forward with nondrug treatment for ADHD. 30(26), 7-8.
Carucci, Sara. Balia, Carla. Gagliano, Antonella. Lampis, Angelico. Buitelaar, Jan. K. Danckaerts, Marina.,  Dittmanng Ralr .w., Garas peter,  Hollis Chris.,  Inglisj Sarah., Konrad Kerstin., Kovshoff Hanna., B.Liddle Elizabeth ., McCarthy Suzanne., Nagy Peter,. Panei Pietro., Romaniello Roberta., Usalaq Tatiana., Zuddasab Alessandro. (2020). Long term methylphenidate exposure and growth in children and adolescents with ADHD. A systematic review and meta-analysis.
Caye, Arthur. Swanson, James. Coghill, David., & Rohde, Luis Augusto. (2019). Treatment strategies for ADHD: an evidence-based guide to select optimal treatment, 24(3), 390-408.
Chen, Vincent. Chin-Hung. Chan, Hsiang-Lin. Wu, Shu-I. Lu, Mong-Liang. Dewey, Michael. E. Stewart, Robert., & Lee, Charles. Tzu-Chi. (2020). Methylphenidate and mortality in children with attention-deficit hyperactivity disorder: population-based cohort study, 1-9.
Colombo, Barbara. Iannello, Paola., & Christensen, Alice. S. (2019). Neuromodulation as way to affect ADHD related symptoms. A tDCS study.
Conway, Francine. Lyon, Stephanie. Silber, Madelyn. Donath, Shira. Child, & Psychotherapy, A. (2019). Cultivating Compassion ADHD Project: A Mentalization Informed Psychodynamic Psychotherapy Approach, 18(3), 212-222.
Cortese, Samuele. (2020). Pharmacologic Treatment of Attention Deficit–Hyperactivity Disorder, 383(11), 1050-1056.
Cosmo, Camila. DiBiasi, Melany. Lima, Vania. Grecco, Luanda. Collange. Muszkat, Mauro. Philip, Noah. S., & De Sena, Eduardo. Ponde. (2020). A systematic review of transcranial direct current stimulation effects in attention-deficit/hyperactivity disorder.
Cuffe, Steven P. Visser, Susanna N. Holbrook, J. R. Danielson, Melissa L. Geryk, Lorie L. Wolraich, Mark L. & McKeown, Robert. (2020). ADHD and psychiatric comorbidity: Functional outcomes in a school-based sample of children, 24(9), 1345-1354.
D’Urso, Giordano. Toscano, Elena. Gallo, Gianpiero. & De Bartolomeis, Andrea. (2020). Transcranial Direct Current Stimulation in Neurodevelopmental Disorders. In Non Invasive Brain Stimulation in Psychiatry and Clinical Neurosciences, 283-299.
David, Daniel. Dobrean, Anca. Păsărelu, Costina Ruxandra. Iftene, Felicia. Lupu, Viorel. Predescu, Elena. (2020). Psychotherapy, Atomoxetine or Both? Preliminary Evidence from a Comparative Study of Three Types of Treatment for Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder in Children, 1-17.
Dennison, Olivia. Gao, Jie. Lim, Lee Wei. Stagg, Charlotte J., & Aquili, Luca. (2019). Catecholaminergic modulation of indices of cognitive flexibility: A pharmaco-tDCS study, 12(2), 290-295.
Dörrenbächer, Sandra. & Kray, Jutta. (2019). The impact of game-based task-shifting training on motivation and executive control in children with ADHD, 3(1), 64-84.
Dubreuil-Vall, , Laura. Gomez-Bernal, Federico. Villegas, Ana. Cirillo, Patricia. Surman, Craig. Ruffini, Giulio. Widge, Alik. Camprodon, Joan. (2020). tDCS to the left DLPFC improves cognitive control but not action cancellation in patients with ADHD: a behavioral and electrophysiological study.
Ebadi, Mahbobe. Hoseini, Fatemeh. Pahlevan, Fateme. Esmaeilzade Akhoundi, Mohammad. Farhadi, Vahid. & Asqari, Roqaye. (2017). The effectiveness of Transcranial direct current stimulation (tDCS) on working memory in patients with major depression%J Journal of Arak University of Medical Sciences, 20(5), 38-47.
Fallah, Reza. Mianroodi, Aliasghar Arabi. Eslami, Mahin., & Khanjani, Narges. (2020). Does Adenotonsillectomy alter Symptoms of Attention Deficit Hyperactivity Disorder in Children?, 359-364.
Gibbons, Bethany. (2020). Using Child-Centered Play Therapy as an Intervention to Reassess ADHD Diagnoses and Trauma in Children: A Literature Review.
Groß, Vivien. Lücke, Caroline. Graf, Erika. Lam, Alexandra P. Matthies, Swantje. Borel, Patricia, Borel. Jacob , Christian. Esther, Sobanski. Michael, Rösler. Wolfgang, Retz. (2019). Effectiveness of psychotherapy in adult ADHD: what do patients think? Results of the COMPAS study, 23(9), 1047-1058.
Hechtman, Lily J. (2019). ADHD medication treatment and risk of psychosis, 6(8), 632-633.
Holton, Kathleen F. & Nigg, Joel T. (2020). The association of lifestyle factors and ADHD in children, 24(11), 1511-1520.
Jung, Da Hee. Ahn, Sung Min. Pak, Malk Eun. Lee, Hong Ju. Jung, Young Jin. Kim, Ki Bong. Hwa Kyoung, Shin, Yong-Il Shin, Choi, Byung Tae. (2020). Therapeutic effects of anodal transcranial direct current stimulation in a rat model of ADHD, 9, e56359.
Lambez, Bar. Harwood-Gross, Anna. Golumbic, Elana Zion. & Rassovsky, Yuri. (2020). Non-pharmacological interventions for cognitive difficulties in ADHD: A systematic review and meta-analysis, 120, 40-55.
Lee, Grace J. & Suhr, Julie A. (2020). Expectancy effects of placebo neurofeedback in ADHD treatment seekers: A neuropsychological investigation.
Mohammadyfar, Mohammad Ali. (2017). The Effectiveness of Neurofeedback Training in Improving Executive Functional Attention and Cognitive Flexibility of Athlete Students%J Neuropsychology, 3(11), 71-90.
Molavi, Parviz. Aziziaram, Samaneh. Basharpoor, Sajjad. Atadokht, Akbar. Nitsche, Michael A. & Salehinejad, Mohammed Ali. (2020). Repeated transcranial direct current stimulation of dorsolateral-prefrontal cortex improves executive functions, cognitive reappraisal emotion regulation, and control over emotional processing in borderline personality disorder: A randomized, sham-controlled, parallel-group study.
Nayak . Muzumdar,  & Nayak,. (2020). Pmh43 stimulant drug use vs psychotherapy in children: does guideline compliant care affect health care utilization in ADHD?, 208-223.
Nigg, Joel T. Karalunas, Sarah L. Gustafsson, Hanna C. Bhatt, Priya. Ryabinin, Peter. Mooney, Michael A. Faraone, Stephen V. Fair, Damien A, Wilmot, Beth.  Psychiatry. (2020). Evaluating chronic emotional dysregulation and irritability in relation to ADHD and depression genetic risk in children with ADHD, 61(2), 205-214.
Öğütlü, Hakan. Mertoğlu, Cuma. Gamze, GÖK. & Neşelioğlu, Salim. (2020). Thiols and Ceruloplasmin Levels in Serum of Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder: A Cross-Sectional Study, 113-146.
Pester, Danielle. Lenz, A Stephen. & Dell'Aquila, Julia. (2019). Meta-analysis of single-case evaluations of child-centered play therapy for treating mental health symptoms, 28(3), 144-156.
Radoeva, Petya D. Jenkins, Gracie A. Schettini, Elana. Gilbert, Anna C.
 Barthelemy, Christine M. DeYoung, Lena LA. Kudinova, Anastacia Y.Kim, Kerri L. MacPherson, Heather A. Dickstein, Daniel P. (2020). White matter correlates of cognitive flexibility in youth with bipolar disorder and typically developing children and adolescents, 30(5), 111-169.
Roshani, Fereshteh. Piri, Reza. Malek, Ayyoub. Michel, Tanja Maria. & Vafaee, Manouchehr Seyed. (2020). Comparison of cognitive flexibility, appropriate risk-taking and reaction time in individuals with and without adult ADHD. 284, 112-194.
Salehinejad, Mohammad Ali. Nejati, Vahid. Mosayebi-Samani, Mohsen
Mohammadi, Ali Wischnewski, Miles. Kuo, Min-FangAvenanti, Alessio Vicario, Carmelo M. Nitsche, Michael A (2019). Transcranial direct current stimulation in attention-deficit hyperactivity disorder: A meta-analysis of neuropsychological deficits, 14(4), 215-225.
Solleveld, Michelle M, Schrantee, Anouk, Baek, Hee Kyung, Bottelier, Marco A, Tamminga, Hyke GH,Bouziane, Cheima,Stoffelsen, Reino,Lucassen, Paul J,Van Someren, Eus JW,Rijsman, Roselyne M. (2020). Effects of 16 weeks of methylphenidate treatment on actigraph-assessed sleep measures in medication-naive children with ADHD, 11, 82-95.
Soyata, Ahmet Zihni. Aksu, Serkan. Woods, Adam J. İşçen, Pınar. Saçar, Kardelen Türkü. Karamürsel, Sacit. & neuroscience, c. (2019). Effect of transcranial direct current stimulation on decision making and cognitive flexibility in gambling disorder, 269(3), 275-284.
Stavrou, Pilios-Dimitris. Psychiatry. (2019). Outcomes of Psychodynamic Psychotherapy with Incorporated Mentalization-Focused Approaches for Children with ADHD and Mentalization Impairment, 8, 155-179.
Sun, Shihua. Kuja-Halkola, Ralf. Faraone, Stephen V. D’Onofrio, Brian M. Dalsgaard, Søren. Chang, Zheng. Larsson, Henrik (2019). Association of psychiatric comorbidity with the risk of premature death among children and adults with attention-deficit/hyperactivity disorder, 76(11), 1141-1149.
Vuori, Miika. Martikainen, Jaana E. Koski-Pirilä, Anna. Sourander, Andre. Puustjärvi, Anita. Aronen, Eeva T. Chudal, Roshan. Saastamoinen, Leena K (2020). Children’s relative age and ADHD medication use: a Finnish population-based study, 146(4), 149-162.
Westwood, Samuel J. Radua, Joaquim. Rubia, Katy. (2020). Noninvasive brain stimulation in children and adults with attention-deficit/hyperactivity disorder: a systematic review and meta-analysis, 45(6), 179-190.
Wolraich, Wolraich, Mark L, Chan, Eugenia, Froehlich, Tanya,Lynch, Rachel L, Bax, Ami, Redwine, Susan T, Ihyembe, Demvihin
Hagan, Joseph F (2019). ADHD diagnosis and treatment guidelines: a historical perspective, 144(4), 191-202.
Wong, Heng Chun. & Zaman, Rashid. (2019). Neurostimulation in treating ADHD, 31(3), 265-275.