مقایسه تأثیر آموزش به شیوۀ الگوی راهبردی تفکر استقرایی و روش سنتی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی در درس علوم‌تجربی پایۀ پنجم ابتدایی شهر همدان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ تأثیر آموزش به شیوۀ الگوی راهبردی تفکر استقرایی و شیوۀ روش‌های تدریسی سنتی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان کم‏توان ذهنی صورت پذیرفته است. روش پژوهش نیمه آزمایشی، با طرح پیش‌آزمون- پس آزمون با گروه کنترل است. بدین منظور 60 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر کم‏توان ذهنی پایۀ پنجم ابتدایی شهر همدان به صورت تصادفی انتخاب شدند. افراد گروه نمونه به طور تصادفی در دو گروه آزمایشی و دو گروه کنترل (15 نفری از دانش‌آموزان دختر و پسر) جایگزین شدند. قبل از اجرای طرح از گروه‌ها پیش آزمون به عمل آمده و گروه آزمایشی به مدت 4ماه درس علوم تجربی را به شیوۀ تدریس الگوی راهبردهای تفکر استقرایی در 24 جلسۀ 30 دقیقه‌ای توسط آموزگاران متبحر و آموزش دیده در مرکز اختلالات یادگیری فرا گرفت.
در پایان دورۀ عملکرد، گروه‌ها با یک پس آزمون مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه‌های کنترل (دختر و پسر) در این مدت تحت آموزش‌های معلم- شاگردی سنتی قرار داشتند.
یافته‌ها نشان داد که پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان کم توان ذهنی که درس علوم تجربی را با روش تدریس مبتنی بر مهارت‌های تفکر استقرایی آموزش دیده‌اند بیش از پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزانی است که همین درس را با روش سنتی آموزش دیده بودند.
با توجه به نتایج به دست آمده پیشنهاد می‏شود برای یادگیری بهتر مفاهیم و آموزش مؤثر درس علوم تجربی به دانش آموزان کم‏توان ذهنی، معلمان از روش راهبردی تفکر استقرایی استفاده نمایند. 

کلیدواژه‌ها


ابوذری، رضا. (1376). بررسی تأثیر تفکر استقرایی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان سال اول راهنمایی شهر تهران. تهران: دانشگاه تربیت معلم، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.
افروز، غلامعلی. (1386). مقدمه‌ای بر روان‏شناسی و آموزش و پرورش کودکان عقب‌مانده ذهنی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
افروز، غلامعلی. (1387). مقدمه‌ای بر روان‏شناختی و آموزش و پرورش کودکان استثنایی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
امینی، داریوش.(1390). بررسی تحلیلی مؤلفه‏های زیستی، شناختی، روانی و فرهنگی- اجتماعی در والدین دارای بیش از یک کودک استثنایی و فرزندان آنان و سبک‏های مقابله‏ای این والدین در مقایسه با والدین کودکان عادی استان همدان، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، رساله دوره دکتری تخصصی.
روس جوسیس و همکاران. (2002). الگوهای یادگیری ابزارهایی برای تدریس. ترجمه: محمود. مهرمحمدی و لطفعلی، عابدی. تهران: انتشارات سمت.
بختیار نصرآبادی، حسین. (1384). بررسی میزان تحقق اهداف شناختی درس علوم تجربی با روش‌های سنتی و کاوشگری، تهران: پژوهشکده تعلیم و تربیت. شماره 4.
پاکیزه، اسماعیل. (1383). بررسی راه‌های ارتقای کیفیت آموزش علوم تجربی در مدارس پسرانه دوره راهنمایی تحصیلی استان همدان در سال تحصیلی 83-1382. همدان: شورای تحقیقات آموزش و پرورش استان.
پورسلطانی، همت. (1386). الگوهای برتر تدریس در آموزش و پرورش استثنایی. تهران: انتشارات آموزش و پرورش استثنایی.
جویس، هـ..(2004). الگوهای تدریس. ترجمه: محمدرضا بهرنگی (1389). تهران: انتشارات کمال تربیت.
سیف. علی اکبر. (1388). روان‌شناسی پرورشی. تهران: نشر آگاه.
سیف نراقی، مریم و نادری، عزت الله.(1389). روان‏شناسی و آموزش کودکان استثنایی. تهران: نشر ارسباران.
شعبانی، حسن. (1389). مهارت‌های آموزشی و پرورشی، تهران: انتشارات سمت.
شریفی در آمدی، پرویز. (1381). روان‏شناسی کودکان استثنایی. تهران: انتشارات روان‏سنجی.
فرج‌اللهی، هاشم. (1384). تأثیر آموزش به روش تفکر استقرایی بر یادگیری دستور زبان فارسی، تهران: شورای تحقیقات آموزش و پرورش منطقه 4.
کاکاوند، علیرضا. (1385).روان شناسی وآموزش کودکان استثنایی؛ (چاپ اول).تهران: نشر روان .
هالاهان، پی .کافمن، ام (1988) .کودکان استثنایی مقدمه‏ای بر آموزش‏های ویژه. ترجمه: مجتبی جوادیان (1381)، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
میلانی فر، بهروز.(1390). روان‏شناسی کودکان و نوجوانان استثنایی (چاپ بیست ودوم). تهران: نشر قومس.
 
 
منابع لاتین
De Koning E., Hamers, J.H.M., Sijtsma, K. and Vermeer, A.(2002) .'Teaching inductive reasoning in primary education' , Development Review, 22, 211-241.
Dochy, F., Segers, M., Van den Bossche, P. and Gijbels, D. (2003)."Effects of problem-Based Learning: A Meta- Analysis," Learning and Instruction, Vol. 13, pp. 533-568.
Felder, R.M., and Brent, R., (2005)."Understanding Student Differences," J. Engr . Education, Vol. 94, No 1, ,pp. 57-72<http://www.ncsu.edu/felder- public/Papers/ Understanding- Differences. pdf>.
Hessels. S. (2002). A dynamic test to assess learning capacity in people with severe impairments. American Journal on mental Retardation.
Hunt, N., Marshall, K. (2002). Exceptional children and youth An introduction to special education Boston. Houghton Mifflin.
Katsikitis, M., Hay, P,J., Barrett, R.J. and Wade, T. (2002). "Problem- Versus Case- Based Approaches in Teaching Medical Students about Eating Disorders: A Controlled Comparison." Ed. Psychology, Vol. 22. No.3, ,pp.277-283.
Klauer, K.J. and Phye, G.(1994). Cognitive Training for children: A Development Program of Inductive Reasoning and Problem Solving, Seattle, Hogrefe and Huber Publishers.
Mayer, R. .(2002)."Invited Reaction: Cultivating Promoting- Solving Skills through Problem- Based Approaches to Professional Development," Human Resources Development Quarterly, Vol. 13, No. 3, , p.263.
Polanco, R., Calderon, P. and Delgado, F., (2004) "Effects a problem- Based Learning Program on Engineering Students' Academic Achievements in a Mexican University," Innovations in Education and Teaching International, Vol. 41, No. 2, ,pp. 145-155.
Nielsen, L.B.(2000).The Exceptional child in the Regular classroom: An Educators Guide. New york: Mc Graw-Hill.
Norman. G.R. and Schmidt, H.G. (1992). "The Psychological Basis of Problem-Based Learning: A Review of the Evidence ," Academic Medicine, Vol. 67, No. 9, pp.557-565.
Tan, O.S., Parsons, R.D., Hinson, S.L. and Sardou- Brown, D., (2003) Educational Psychology: A Fractioned- Researcher Approach (An Asian Edition), Singapore: Thomson,.
Tretter, T. and Jones, M.. (2003)."Relationships Between Inquiry-Based Teaching and Physical Science Standardized Test Scores." School Sci. Math., Vol. 103, No.7, , p.345.