نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی،گروه روانشناسی دانشگاه آزاد واحد مرکزی تهران

2 روانشناسی تربیتی/دانشکده روانشناسی/ دانشگاه علامه طباطبائی/تهران/ایران

3 روانشناسی تربیتی/ روانشناسی/ علامه طباطبائی/تهران ایران

4 سنجش و اندازه گیری/ روانشناسی/دانشگاه علامه طباطبایی/تهران/ایران

5 بهداشت/پزشکی/یو کی ام/سلانگور/مالزی

چکیده

این مطالعه اثربخشی یک برنامه آموزش حس عدد را بر روی کودکان در خطر مشکلات ریاضی در سنین پیش از دبستان بررسی کرده است. این برنامه بر اساس مولفه های بنیادی حس عدد (شمارش، عملیات عدد، دانش عدد) و با رویکردی تحولی برای سنین پیش از دبستان طراحی شد. در ابتدا، تعداد 424 کودک پیش از دبستان از طریق دو پرسشنامه غربالگری (فرم مربی و فرم والدین) مورد ارزیابی قرار گرفتند و سپس با اجرای آزمون حس عدد جردن و دانش عدد از بین این کودکان،90 کودک در خطر مشکلات ریاضی تشخیص داده شدند. با بهره گیری از یک طرح شبه آزمایشی و با روش تصادفی آزمودنیها در دو گروه آزمایشی و کنترل قرار گرفتند گروههای آزمایشی به مدت 4 هفته و هر هفته 3 جلسه 45 دقیقه ای تحت آموزش مداخله ای حس عدد قرار گرفتند. سپس مجددا هم گروهای آزمایشی و هم کنترل توسط آزمون حس عدد جردن مورد سنجش قرار گرفتند. نتایج توسط روش تحلیل کوواریانس چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تفاوت معنی دار بین پیشرفت دانش آموزان گروه آزمایشی (تحت تاثیر آموزش مداخله ای حس عدد) در مولفه های شمارش، عملیات عدد و دانش عدد در پس آزمون با گروه کنترل نشان داد. نتایج دلالت بر این دارد که آموزش حس عدد با بهبود مهارتهای حساب کودکان دارای مشکلات ریاضی، نقش پیشگیرانه ای در اختلالات ریاضی سنین بعدی خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها

منابع
اشرف، مریم. استکی، مهناز. عشایری، حسن. (1390). تاثیر صفحه اعداد برپیشرفت ریاضی دانش آموزان با  بدون ناتوانی های یادگیری ریاضی، فصل نامه تعلیم و تربیت استثنائی (ویژه نامه دانش آموزان با حساب  نارسائی)، 2(1)، پیاپی 107، 14- 6.
پوشنه، کامبیز. شفیعی، الهام. توکلی طرقی، الهام. (1391). مروری بر الگوهای تشخیصی ناتوانی های یادگیری، فصل نامه تعلیم وتربیت استثنائی،  113.
پوشنه، کامبیز. (1390). غربالگری وتشخیص زودهنگام ناتوانی یادگیری ریاضی. فصل نامه تعلیم وتربیت  استثنائی (ویژه نامه دانش آموزان با حساب
 نارسائی)، 2(1)، پیاپی 107، 37 - 31
جدیدی فیقان، مهناز،. فرامرزی، سالار. عابدی، احمد. جمالی، سمیه. جدیدی فیقان، مریم. (1392).اثربخشی مداخله های زودهنگام آموزشی بر فهم عدد در کودکان پیش دبستانی، دانش و پژوهش در روانشناسی  کاربردی، 15 (2)،  93- 85.
جدیدی فیقان، مهناز. (1390). اثربخشی مداخلات زودهنگام آموزشی بر شایستگی ریاضی کودکان پیش دبستانی شهر اصفهان، پایان نامه کارشناسی
 ارشد.
جمالی فیروز آبادی، محمود. کشاورزی ارشدی، فرناز. محمد قربان رعیت، هما. (1388). شناسائی زودرس نارسائی های یادگیری با استفاده از نشانگان و ملاک های رشد و تحولی در کودکان پیش دبستانی و پایه اول ابتدائی شهر تهران. فصل نامه تحقیقات روانشناختی،18(1)، 85-102
صفار، افسانه. حاجی آبادی ناهید. (1390). مداخلات اولیه برای شناسائی وپیشگیری از مشکلات ریاضی دانشآموزان.. فصل نامه تعلیم وتربیت استثنائی (ویژه نامه دانش آموزان با حساب نارسائی)، 2(1)، پیاپی 107، 58 -49
عابدی، احمد. ملک پور، مختار. (1389). اثر بخشی مداخلات زودهنگام آموزشی – روان شناختی بر بهبود کارکردهای  اجرائی وتوجه کودکان با ناتوانیهای عصب – روان شناختی، رویکردهای نوین آموزشی؛ دانشکده علوم تربیتی وروان شناسی دانشگله اصفهان، 5 (1)، 86–65.
عابدی، احمد. ناجی، مریم. شوشتری، مژگان. (1390). عصب روان شناسی یادگیری ریاضی. فصل نامه تعلیم وتربیت استثنائی (ویژه نامه دانش آموزان با حساب نارسائی)، 2(1)، پیاپی 107، 30–23.
هالاهان، دانیل پی. لوید جان و. کافمن جیمز م.  ویس، مارگارت پ. و مارتینز، الیزابت اِ. (2005). اختلالهای یادگیری (مبانی، ویژگی‌ها و تدریس موثر)، ترجمه حمید علیزاده، قربان همتی علمدارلو، صدیقه رضائی دهنوی، ستاره شجاعی، (1390)، چاپ اول، تهران،  ارسباران.
Andrews, P., Sayers, J. & Back, J. (2013). The development of foundational number  sense in England and Hungary: a case study comparison. Conference.
Arnold, D. H., Fisher, P. H., Doctoroff, G. L., & Dobbs, J. (2002). Accelerating math development in head start classrooms. Journal of Educational Psychology.
Fuchs, L. S. (2011). Mathematics intervention at the secondary prevention level of a multi-tier
prevention system: Six key principles.
Joonkoo Park Elizabeth M. Brannon (2014) Improving arithmetic performance with number sense training: An investigation of underlying mechanism ScienceDirect Cognition journal homepage: www.elsevier.com/ locate/COGNIT 2014 Elsevier B.V.
Melissa E. Libertus Lisa Feigenson, Justin Halberda (2013) Is approximate number precision a stable predictor of math ability? (2013) Learning and Individual Differences Elsevier Inc. www.elsevier.com/locate/lindif
Aunio, P., Hautamäki, J., Sajaniemi, N., & Van Luit, J. E. H. (2009). Early numeracy in  low- performing young children. British Educational Research Journal, 35(1), 25–46
Riikka Mononen, Pirjo Aunio, Tuire Koponen, Mikko Aro,(2014) A Review of Early Numeracy Interventions for Children at Risk in Mathematics, International Journal of Early Childhood Special Education (INT-JECSE), 6(1), 25-54
Berch, B. B. (2005). Making sense of number sense, Implication for children with mathematical Disabilities. Journal of Learning Disabilities, 38(4), 333-339.
Clarke, B., Baker, S. K., Smolkowski, K., Doabler, C. T., Strand Cary, M., & Fien, (2015). Investigating the efficacy of a core kindergarten mathematics curriculum  to improve        student mathematics learning outcomes. Journal of Research o Educational, 8(3),303-324.
Clarke, B.,Doabler, C. T., Smolkowski, K., Baker, S. K., Fien, H., & Strand Cary, M.(2016)Examining the efficacy of a tier 2 kidergarten mathematicsEffectiveness Journal of Learning  Disabilities, 49, 152–165. doi: 10.1177/0022219414538514.
Doabler, C. T., Clarke, B., Kosty, D. B., Baker, S. K., Smolkowski, K., & Fien, H. (2016). The effects ofa core kindergarten mathematics program on the mathematics  achievement of Spanish-speaking English learners. School Psychology Review, 45, 343–361.
Geary, D. C.(2004). Mathematics and learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 37, 4-15
Gersten, R. Jordan, N. C. & Flojo, J. R. (2005). Early identification and interventions
For students with mathematics difficulties. Journal of Learning Disabilities,38(4), 293-304.
Ginsburg, H. P. Lee, J. S. & Boyd, J. S. (2008). Mathematics education for young children,
What it is and how to promote I t. Social Policy Report, 22(1), 194-219.
Griffin, S. (2004).Building number sense with Number Worlds, A mathematics program for young children. Early Childhood Research Quarterly, 19, 173-180.
Gersten, R. (2011). Early numeracy intervention program for first-grade students with mathematics difficulties. Exceptional Children,78(1), 7-23.
Jitendra, A. K., Corroy, K. C., & Dupuis, D. N. (2013). Characteristics of students at risk for mathematics difficulty predicting arithmetic word problem solving performance: The role of  
Jordan, N. C. Dyson, N. Glutting, J.  (2011). Developing Number Sense in Kindergartners at Risk for Learning Difficulties in Mathematics. Society for Research on Educational Effectiveness, University of Delaware.
Joonkoo Park Elizabeth M. Brannon (2014)  Improving arithmetic performance with number sense training: An investigation of underlying mechanism Science Direct Cognition journal homepage: www.elsevier.com/ locate/COGNIT 2014 Elsevier B.V. All rights reserved.
Melissa E. Libertus  Lisa Feigenson, Justin Halberda (2013) Is approximate number precision a   stable predictor of math ability? (2013) Learning and Individual Differences Elsevier Inc. www.elsevier.com/locate/lindif
Jordan, N. C. Glutting, J. Ramineni, C. & Watkins, M. W. (2010). Validating a number sense
screening tool for use in kindergarten and first grade: Predict mathematics proficiency
in third grade. School Psychology Review, 39, 181–185.
Jordan, N. C. Kaplan, D. Locuniak, M. & Ramineni, C. (2007). Predicting first-grade math
achievement from developmental number sense. Learning Disabilities Research &Practice, 22(1), 36-46.
Jordan, N. C. Dyson, N. & Glutting. J. (2011).Developing Number Sense in Kindergartners at  
Risk for Learning Difficulties in Mathematics. University of Delaware SREE Fall Conference Abstract Template.
Jordan, N.C., Glutting, J., Ramineni, C. (2010). A number sense assessment tool for identifying children at risk for  mathematical difficulties. Psychology and Intervention, SanDiego. Academic press.
Kelly, A. E. (2011). Can cognitive neuroscience ground a science of learning? Educational Philosophy  and Theory, 43(1), 17-23.
Klingberg, T.  (2010). Training and plasticity of working memory. Trends in Cognitive Sciences, 14(7), 317-324. doi:10.1016/j.tics.2010.05.00.
Lee, K. & Fong Ng, S. (2011). Neuroscience and the Teaching of Mathematics. Educational Philosophy and Theory, 43(1), 81-86.
Locuniak, M. N., & Jordan, N. C. (2008).Using kindergarten number sense to predict calculation fluency in second grade. Journal of Learning Disabilities, 41(5), 451-45.
Lembke, E. & Foegen, A. (2009). Identifying Early Numeracy Indicators for Kindergarten and
. First-Grade Students. Learning Disabilities Research & Practice, 24(1), 12-20
Mazzocco, M. M. Feigenson, L. & Halberda, J. (2011). Impaired acuity of the approximate
number system underlies mathematical learning disability (dyscalculia). Child Development 82(4),
Mazzoco, M.M. ,Thompson, R.E. (2005). Kindergarten predictors of math learning disability. Learning Disability Research and Practice, 20(3), 142-155.
Malofeeva, E. V. (2005). Meta-analysis of mathematics instruction with young children (Unpublished doctoral dissertation).University of Notre Dame, Notre Dame, IN.
Okamoto, Y. & Case, R. (1996).Exploring the microstructure of children’s central conceptual structures in the domain of number. Monographs of the Society for Research in Child Development, 61, 27–59.
Ontario Early Math Strategy (2003).A Guide to Effective Instruction in Mathematics, Kindergarten to Grade 3, Ontario.
Park, J., & Brannon, E. M. (2014). Improving arithmetic performance with number sense  
training: An investigation of underlying mechanism. Cognition, 133(1), 188-200.
Rousselle. L. & Noel, MP.(2007). Basic numerical skill in children with mathematical learning
disabilities:  a comparison of symbol vs. non – symbolic number magnitude processing. Cognition, 102(3), 361-365. doi: 10.1016/j.cognition.2006.01.005.
Rossell, M., Matute, E., Pinto. N. & Aridila, A. (2006). Memory Abilities in children with subtype of Dyscalculia. Developmental Neuropsychology, 30, 807-809.
Sood, S., & Jitendra, A. K. (2013). An exploratory study of a number sense program to develop
kindergarten students’ number proficiency. Journal of Learning Disabilities, 46, 328-346. 
VanDerHeyden, A. M. (2010). Determining early mathematical risk: Ideas for extending the research.School Psychology Review, 39, 196-202