بررسی توانایی‌های نیمکره راست و چپ مغز دانش‌آموزان تیزهوش با و بدون اختلال یادگیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته روانشناسی کودکان استثنایی

2 عضو هیات علمی گروه روان‌شناسی کودکان استثنایی، دانشگاه علامه طباطبایی

3 عضو هیات علمی گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبایی

4 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی شیراز

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی توانمندی‌های نیمکره راست و چپ مغز دانش‌آموزان تیزهوش با و بدون اختلال یادگیری انجام شد. این پژوهش علی- مقایسه‌ای بر روی 23 دانش‌آموز تیزهوش با اختلال یادگیری (17 دختر و 6 پسر) و 29 دانش‌آموز تیزهوش (16 دختر و 13 پسر) در پایه­های سوم تا پنجم دبستان شهر شیراز انجام شد. به منظور شناسایی شرکت‌کنندگان از روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده شد. در این پژوهش نسخه چهارم مقیاس هوشی وکسلر کودکان، آزمون غربالگری تشخیص اختلال در خواندن، آزمون تفکر خلاق کودکان تورنس، آزمون ریاضیات کی‌مت، آزمون خواندن و نارساخوانی و سیاهه‌ی مشاهده‌ای تیزهوشی کینگور به عنوان ابزارهای رسمی استفاده شدند و در کنار این آزمون‌ها وضعیت پیشرفت تحصیلی، کارپوشه و نظرات مربیان نیز مورد توجه قرار گرفت. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که در توانمندی‌های نیمکره راست مغز بین دو گروه در توانمندی‌های خلاقیت، شوخ‌طبعی، سرعت پردازش دیداری، حساسیت‌، هوش سیال و استدلال سیال غیرکلامی تفاوت معناداری وجود دارد و در همه توانمندی‌های مربوط به نیمکره چپ مغز بین دانش‌آموزان تیزهوش و دانش‌آموزان تیزهوش با اختلال یادگیری تفاوت معنادار به دست آمد. با آگاهی از نتایج این پژوهش نظام آموزشی می‌تواند گام مهمی در رسیدن دانش‌آموزان به توانمندی‌های کامل آموزشی بردارد.

کلیدواژه‌ها


افروز، غ؛ کامکاری، ک؛ شکرزاده، ش؛ و حلت، ا. (1392). راهنمای اجرا، نمره‌گذاری و تفسیر مقیاس‌های هوش وکسلر کودکان نسخه چهارم. تهران: علم استادان.

ترابی، ف؛ و سیف، د. (1392). پیش‌بینی هوش‌هیجانی بر مبنای ابعاد شوخ‌طبعی در میان دانشجویان سرآمد دانشگاه. مجله تحقیقات علوم رفتاری. 11(2)، 100-107.

توکلی­طرقی، ا؛ و ترابی، ف. (1393). کودکان استثنایی دوگانه چه کسانی هستند؟ شناسایی، ویژگی‌ها و مشکلات. مجله تعلیم و تربیت استثنایی، (4) 14، 52-44.
شفیعی، ب؛ توکل، س؛ علی‌نیا، ل؛ مراثی، م؛ صداقتی، ل؛ و فروغی، ر. (1392). طراحی و ساخت آزمون غربالگری تشخیص اختلال در خواندن در پایه‌های اول تا پنجم دانش‌آموزان مقطع ابتدایی در شهر اصفهان. دو ماهنامه شنوایی‌شناسی، (2)17، 60-53.
کرمی، ا؛ و فضائلی، ط. (1378). آزمون تفکر خلاق تورنس فرم ب. تهران: روانسنجی.
کرمی‌نوری، ر؛ مرادی، ع؛ اکبری زردخانه، س؛ و زاهدیان، ح. (1388). راهنما آزمون خواندن و نارساخوانی (نما). تهران: جهاددانشگاهی واحد تربیت معلم.
محمد اسماعیل، ا؛ و هومن، ح. (1381). انطباق و هنجاریابی آزمون ریاضیات ایران کی مت. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، (4)6، 323-332.
هیل، ج. ب؛ و فیرلو، ک. ا (2004). عصب‌روان‌شناسی در مدرسه. ترجمه ژانت هاشمی­آذر. (1394). تهران: ارجمند.
 
Baldwin, L., Omdal, S. N. & Pereles, D. (2015). Beyond stereotypes: Understanding, recognizing and working with twice-exceptional learners. Teaching Exceptional Children, XX(X), 1-10.
Barrick, T., & Clark, C. (2006). Left and right brain: Insights from neural networks. The Psychologist, 19(5), 274-277.
Bees, C. (2009). Gifted and Learning Disabled: A Handbook) Fourth Edition). Vancouver: Edington.
Bennett, M. R. & Hacker, P. M. S. (2008). History of Cognitive Neuroscience. Wiley Blackwill. 44-74.
Bowden, E. M., Jung-Beeman, M., Fleck, J., & Kounios, J. (2005). New approaches to demystifying insight. Trends in Cognitive Science, 9, 322-328.
Brody, L. E., & Mills, C. (1997). Gifted children with learning disabilities: A review of the issues. Journal of Learning Disabilities, 30(3), 282-286.
Bruer, T. B. (2008). In search of … Brain-based education. In Kurt Fischer, Mary Helen & Immordino Yang (Eds). The Jossey-Bass Reader on the Brain and Learning (First Edition). John Wiley & Sons Inc. 385-404.
Clark, D. L., Boutros, N. N. & Mendez. M. F. (2010). The Brain and Behavior: An Introduction to Behavioral Neuroanatomy (Third Ed). New York: Cambridge University Press.
Cloran, M. (1998). A review of the literature on gifted learning-disabled students, their identification, and implications for classroom practice. Retrieved September 23, 2006, from the Catholic Education Office Sidney Web site: http://southern.myinternet.syd.catholic.edu.au/rec/spneeds.
Douglass, M. J. (2007). Twice exceptional: Gifted students with learning disabilities. Gifted/ LD, T/TAC W & M, 1-800-323-4489, 1-12.
Dullien, T. (2013). A new Era for right-brain/ left-brain synergy. Northwest Indian Gaming Conference & Exp, 28, July 15-17.
Ferrer, E., O’Hare, E. D. & Bunge, S. A. (2009). Fluid reasoning and the developing brain. Frontiers in Neuroscience, 3(1), 46-51.
Flanagan, D. P. & Kaufman, A. S. (2009). Essentials of WISC-IV assessment )2nd Ed(. John Eiley and sons Inc.
Flanagan, D. P., Alfonso, V. C. & Mascolo, J. T. (2011). A CHC-based operational definition of SLD: Integrating multiple data sources and multiple data- gathering methods. In D. P. Flanagan & V. C. Alfonso (Eds).Essentials of specific learning disability identification. New Jersey: John Wiley & Sons. 233-296.
Gazzaniga, M. S., Ivry, R. B. & Mangun. G, R. (2009). Cognitive Neuroscience (Third Edition). New York: W.W. Norton & Company. 312- 363 & 445- 490.
Geake, J. G. (2005). The neurological basis of intelligence: Implications for education. Gifted and Talented, 9(1), 8.
Geake, J. G. (2009). Neuropsychological characteristics of academic and creative Giftedness. In L. V. Shavinina (Eds). International Handbook of Giftedness) First Edition.( Springer. 261-274.
Geake, J. G., & Dodson, C. S. (2005). A neuro-psychological model of the creative intelligence of gifted children. Gifted & Talented International, 20(1), 4–16.
Gopnik, A. & Schulz, L. (2004). Mechanisms of theory formation in young children. Trends in Cognitive Science, 8(8), 371-377.
Gray, J. R., Chabris, C. F. & Braver, T. S. (2003). Neural mechanisms of general fluid intelligence. Nature Neuroscience, 6(3), 316–322.
Green, E. F. (1999). Brain and learning research: Implications for meeting the needs of diverse learners. Education, 119(4), 682-688.
Gyarmathy É. (2000) Holistic learners. Identifying gifted children with learning disabilities. An experimental perspective. In. Ed. Montgomery, D.: Able Underachievers London: Whurr Publishers. 76-88.
Hugdahl, K. & Westerhausen, R. (2010). The Two Halves of the Brain: Information Processing in the Cerebral Hemispheres. London: The MIT Press. 469-530.
Idaho Special Education. (2001). Twice exceptional children: learning disabled and gifted and talented. Twice Exceptional QRM, , 1 & 2.
Jensen, E. (2008). Exploring exceptional brains, In Kurt Fischer, Mary Helen & Immordino Yang (Eds). The Jossey-Bass Reader on the Brain and Learning) First Edition.( John Wiley & Sons Inc. 385-404.
Julie, A. & Daymut, M. A. (2009). Right brain vs. left brain- what’s the differences? Super Duper Publications, 202, 1-3.
Kalat, J. W. (2009). Biological Psychology (10th Ed). Canada: Wadsworth. 379-425.
Kalbfleisch, M. L. (2009). The neural plasticity of giftedness, In L. V. Shavinina (Eds). International Handbook of Giftedness (First Edition). Springer. 275-294.
Karenes, F. A. & Stephens, K. R. (2009). Gifted education and legal issues, In L. V. Shavinina (Eds). International Handbook of Giftedness) First Edition.( Springer. 1327.
Keles, E., Cepni, S. (2006). Brain and learning. Journal of Turkish Science Education, 3(2), 31-34.
Kingore, B. (2001). The Kingore Observation Inventory (KOI) (2nd Ed). Austin: Professional Associate Publishing.
Lupart, J. L. & Toy, R. E. (2009). Twice-exceptional: multiple pathways to success, In L. V. Shavinina (Eds). International Handbook of Giftedness (First Edition). Springer. 507-523.
MacFarlane, S. (2000). Gifted children with learning disabilities: A paradox for parents. Dissertation of Massey University: New Zealand.
Mandel, G. N. (2010). Left brain versus right-brain: Competing conceptions of creativity in intellectual property law. Davis, University of California, 44(283), 316-330.
Matthews, D. J., & Foster, J. F. (2006). Mystery to mastery: Shifting paradigms in gifted education. Roeper Review, 28, 64–69.
Mc Donald, L. (2011). The cognitive profiles of twice-exceptional children and adolescents. Doctoral Dissertation.
McCoach, D. B., Kehle, T. J., Bray. M. A. & Siegle, D. (2001). Best practices in the identification of gifted students with learning disabilities. Psychology in the Schools, 38(5), 403-411.
Moon, S. M. & Reis, S. M. (2004). Acceleration and twice-exceptional students, In Nicholas Colangelo, Susan G. Assouline & Miraca U. M. Gross (Eds). A National Deceived: How schools Hold Back America’s Brightest Students, volume II. The Connie Belin & Jacqueline. 109-120.
Newman, J. L. & Zupko, S. (2006). Talented and type III: An effective learning strategy for gifted students who are learning disabled. Teaching Exceptional Children Plus, 2(5), Art 4.
Perleth, C. & Wilde, A. (2009). Developmental trajectories of giftedness in children, In L. V. Shavinina (Eds). International Handbook of Giftedness (First Edition). Springer. 319-274.
Reis, S. M. & Renzulli, J. S. (2011). Intellectual Giftedness, In R. J. Sternberg, & S. B. Kaufman (Eds). The Cambridge Handbook of Intelligence (First Edition). New York: Cambridge University Press. 235-253.
Reis, S. M., Baum, S. M. & Burke, E. (2014). An operational definition of twice-exceptional learners: Implications and appilications. Gifted Child Quarterly, 58(3), 217-230.
Rosihan, M. A., & Liew, K. K. (2007). Association between brain hemisphericity, learning styles and confidence in using graphics calculator for mathematics. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 3(2), 127-131.
Ruban, L. M. & Reis, S. M. (2005). Identification and assessment of gifted students with learning disabilities. Theory into Practice, 44(2), 115-124.
Schnur, R. & Marmor, S. G. (2009). Reading, writing, and raising the brain exploring gifts and talents in literacy, In L. V. Shavinina (Eds). International Handbook of Giftedness (First Edition). Springer. 713-726.
Schunk, H. O. (2012). Learning theories: An educational perspective (6th Ed). Boston: Pearson.
Shavinina, L. V. (2004). Explaining high abilities of Nobel laureates. High Ability Studies, 15, 243–254.
Silverman, L. K. (2003). Gifted children with learning disabilities, In N. Colangeo, & G. A. Davis (Eds). The Handbook of Gifted Education (Third Edition). Boston: Allyn & Bacon. 533-543.
Sousa, D. A. (2009). How the Gifted Brain Learns (2nd Ed). Corwin.
Sternberg, R. J. (2000). The concept of intelligence. In R. J. Sternberg (Ed.), Handbook of intelligence Cambridge: Cambridge University Press. 3–15.
Sternberg, R. J., & Lubart, T. (1999). The concept of creativity: Prospects and paradigms. In R. Sternberg (Ed.), Handbook of creativity. New York: Cambridge University Press. 3-15.
Sternberg, R. J., Jarvin, L. & Grigorenko, E. L. (2011). Learning disabilities, giftedness and gifted/LD. Exploring in Giftedness. Cambridge University Press. 168-176.
Suchan, J. & Karnath, H. (2011). Spatial orienting by left hemisphere language areas: A relict from the past? Brain, 134, 3059-3070.
Waldman, A. D., Balthazard, A. P., & Peterson, J. S. (2011). Leadership and neuroscience: Can we revolutionize the way that inspirational leaders are identified and developed? Academy of Management Perspectives, (Feb), 60-74.
Wiig, E. H. (2011). How SLD manifests in oral expression and listening comprehension. In D. P. Flanagan & V. C. Alfonso (Eds).Essentials of specific learning disability identification. New Jersey: John Wiley & Sons. 89-111.