نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه یزد

2 دانشگاه یزد

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر آموزش حافظه کاری بر عملکرد خواندن دانش آموزان با ناتوانی یادگیری خواندن اجرا شد. پژوهش از نوع شبه آزمایشی و جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر پایه سوم ابتدایی دارای ناتوانی خواندن در شهر یزد بودند که از میان آن ها 32 دانش آموز به شیوه نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب و به روش تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزارهای سنجش شامل مقیاس هوش تجدیدنظر شده وکسلر کودکان (WISC-R)، آزمون خواندن و نارساخوانی نما و فرم مصاحبه بالینی بود. داده ها از طریق تحلیل کواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که آموزش حافظه کاری می‌تواند عملکرد خواندن دانش آموزان با ناتوانی خواندن را بهبود بخشد (001/0>p). با توجه به نتایج پژوهش، آموزش حافظه کاری می‌تواند به عنوان یک روش مداخله‌ای در بهبود عملکرد خواندن در این دانش‌آموزان مورد استفاده قرار گیرد.
واژه‌های کلیدی: ناتوانی یادگیری، ناتوانی خواندن، حافظه کاری، عملکرد خواندن

کلیدواژه‌ها

احدی، ح وکاکاوند، ع. (1382). اختلال‌های یادگیری (از نظریه تا عمل) (چاپ اول). تهران: نشر ارسباران.
اسلاوین، ر. (2006). روان‌شناسی تربیتی- نظریه و کاربست (چاپ دوم). ترجمه: یحیی سیدمحمدی (1387). تهران: نشر روان.
بهراد، ب. (1384). فراتحلیل شیوع ناتوانی‌های یادگیری در دانش‌آموزان ابتدایی ایران. فصلنامه پژوهش در حیطه کودکان استثنایی. 18(4)، 436-417.
خدامی، ن؛ عابدی، ا و آتش­پور، ح. (1390). تاثیر آموزش حافظه کاری و فراشناخت بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر ناتوان در یادگیری ریاضی. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 12(1)، 53- 45.
رجبی، س و پاکیزه، ع. (1391). مقایسه نیمرخ حافظه و توجه دانش‌آموزان مبتلا به ناتوانی‌های یادگیری با دانش‌آموزان عادی. مجله‌ی ناتوانی‌های یادگیری، 1(3)، 84-63.
زاغیان، م. (1390). اثربخشی آموزش حافظه کاری بر بهبود عملکرد خواندن دانش‌آموزان با ناتوانی یادگیری خواندن پایه سوم. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته روان‌شناسی کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان (چاپ نشده).
شهیم، س. (1391). مقیاس تجدیدنظر شده هوشی وکسلر برای کودکان (چاپ هفتم). شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز.
صفرپوردهکردی، ن؛ وفایی، م و افروز، غ. (1390). مقایسه سرعت نامیدن و عملکرد مولفه های سه‌گانه حافظه کاری در کودکان نارساخوان و عادی. فصلنامه ایرانی کودکان استثنایی، 11.(1)، 21-1.
عابدی، ا و آقابابایی، س. (1389). اثربخشی آموزش حافظه کاری بر بهبود عملکرد تحصیلی کودکان با ناتوانی یادگیری ریاضی. مجله روان‌شناسی بالینی، 2(4)،81-73.
قلی­زاده، ز؛ باباپورخیرالدین، ج؛ رستمی، ر؛ بیرامی، م و پورشریفی، ح. (1389). اثربخشی نوروفیدبک بر حافظه کاری. فصلنامه علمی پژوهشی دانشگاه تبریز، 5(18)، 100-87.
قمری­گیوی، ح؛ نریمانی، م و محمودی، ه. (1391). اثربخشی نرم‌افزار پیشبرد شناختی بر کارکردهای اجرایی، بازداری پاسخ و حافظه کاری کودکان دچار نارساخوانی و نارسایی توجه/بیش کاریی. مجله‌ی ناتوانی‌های یادگیری، 1(2)، 115-98.
کجباف، م؛ لاهیجانیان، ز و عابدی، ا. (1389). مقایسه نیمرخ حافظه کودکان عادی با کودکان دچار ناتوانی‌های یادگیری در املا، ریاضی و روخوانی. فصلنامه تازه‌های علوم شناختی، 12(1)، 25-17.
کرمی­نوری، ر؛ مرادی، ع؛ اکبری­زردخانه، س و زاهدیان، ح. (1387). آزمون خواندن و نارسا خوانی نما (چاپ اول). تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تربیت معلم.
لرنر،  ژ. (1997).ناتوانی‌های یادگیری، ترجمه عصمت دانش (1384). تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
مرادی، ش و میرمهدی، ر. (1389). تاثیر آموزش حافظه کاری و روش سازماندهی بر بهبود عملکرد نوشتاری دانش‌آموزان با اختلال بیان نوشتاری. تعلیم و تربیت استثنایی، (103)، 11- 3.
ملک­پور، م؛ آقابابایی، س؛ عابدی، ا و شوشتری، م. (1392). اثربخشی آموزش حافظه کاری بر کارکردهای اجرایی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان با نارسایی املا. فصلنامه روانشناسی افراد استثنایی، 3(9)، 19-1.
مولوی، ح و میرزای­ناظر، م. (1381). مقایسه حافظه کوتاه‌مدت، بلندمدت و کاری در دانش‌آموزان عادی و ناتوان در خواندن پایه سوم شهر مشهد (بررسی روایی تشخیصی آزمون حافظه وکسلر). دانش و پژوهش در روان‌شناسی، (11 و12)، 29- 24.
میرمهدی، ر؛ علیزاده، ح و سیف نراقی، م. (1388). تاثیر آموزش کارکردهای اجرایی بر عملکرد ریاضیات و خواندن دانش‌آموزان دبستانی با ناتوانی‌های یادگیری ویژه.پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 9(1)، 12- 1.
میکائیلی، ف و فراهانی، م. (1384). بررسی مدل پردازش واج‌شناسی خواندن در دانش‌آموزان پسر عادی و نارساخوان دبستانی. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 18(4)،416-379.
نریمانی، م و رجبی، س. (1384). بررسی شیوع و علل اختلال­های یادگیری در دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان اردبیل. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 17(3)، 252-231.
نظام‌آبادی­عاشوری، ف؛ کرمی­نوری، ر و عشایری، ح. (1381). مطالعه حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت در انواع نارساخوانی سطحی و عمیق در کودکان دبستان شهر تهران. فصلنامه تازه‌های علوم شناختی،  4 (1)،24-17.
هالاهان، د؛ لوید، ج؛ کافمن، ج؛ ویس، م و مارتینز، ا. (2005). اختلال‌های یادگیری (مبانی، ویژگی‌ها و تدریس موثر) (چاپ اول). ترجمه: حمید علیزاده و همکاران (1390). تهران: نشر ارسباران.
Altaras, M. (2007). Prevalence of learning disability among United States children with asthma and diabetes. Annals of Epidemiology, 17(9), 746-747.
Baddeley, A. (2000). The episodic buffer: a new component of working memory? Trends in Cognitive Sciencs, 4(11), 417- 423.
Carretti, B., Borella, E., Cornildi, C., & De Beni, R. (2009). Role of working memory in explaining the performance of individuals with specific reading comprehension difficulties: A meta-analysis. Learning and Individual Differences, 19,246-251.
Cohen-Mimran, R., & Sapir, Sh. (2007). Deficits in working memory in young adults with reading disabilities. Journal of Communication Disorde, 40,168-183.
Dehn, M. J. (2008). Working memory and academic learning. New Jersey: Wiley.
Gartland, D., & Strosnider, R. (2007). Learning disabilities and young children identification and intervention. Learning Disability Quarterly, 30(1), 63-72.
Gathercol, S. E., Alloway, T. P., Willis, C., & Adams, A. M. (2006). Working memory in children with reading disabilities. Journal of Experimental Child Psychology, (93), 265- 281.
Klingberg, T., Forssberg, H., & Westerberg, H. (2002). Training of working memory in children with ADHD. Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, 24(6), 781-791.
Mattison, R. E., & Mayes, S. D. (2012). Relationship between Learning disability, executive function, and psychopathology in children with ADHD. Journal of Attention Disorder, 16(2), 138-146.
Milton, H. (2010). Effects of a computerized working memory training program on attention working memory, and academics, in adolescents with sever ADHD/LD, Psychology Journal, 1(14),120-122.
Naumann, J., Richter, T., Christmann, U., & Groeben, N. (2008). Working memory capacity and reading skill moderate the effectiveness of strategy training in learning from hypertext. Learning and Individual Differences, 18,197-213.
Nevo, E., & Breznitz, Z. (2011). Assessment of working memory components at 6 years of age as predictors of reading achievements a year later. Journal of Experimental Child Psychology, 109, 73-90.
Raghubar, K. P., Barnes, M. A., Hecht, S. A. (2010). Working memory and mathematics: A review of developmental, individual difference, and cognitive approaches. Learning and Individual Differences, 20(2), 110-122.
Shiran, A., & Breznitz, Z. (2011). The effect of cognitive training or recall range speed of information processing in the working memory of dyslexic and skilled readers. Journal of Neurolinguistics, (24), 524-537.
Silver, Ch. H., Ruff, R. M., Iverson, G. L., Barth, J. T., Broshek, D. K., Bush, Sh. S., Koffler, S. P., & Reynlods, C. R. (2008). Learning disabilities: the need for neuropsychological evaluation. Archives of Clinical Neuropsychology, 23,217-219.
Swanson, H.L. (2003). Age-related differences in learning disabled and skilled reader’s working memory. Journal of Experimental Child Psychology, (85), 1-31.
Takeuchi, H., Sekiguchi, A., Taki, Y., Yokoyama, S, Yomogida, Y., Komuro, N., Yamanouchi, T., Suzuki, S., & Kawashima, R. (2010). Training of working memory impacts structural connectivity. Journal of Neuroscience, 30(9), 3297-3303.
Toll, S. W. M., Van der Ven, S. H. G., Kroesbergen, E. H., & Van Luit, J. E. H. (2011). Executive function as predictors of Math Learning Disabilities. Journal of Learning Disabilities, 44(6), 521-532.