روانشناسی افراد استثنایی

چکیده هدف پژوهش حاضر پیش­بینی عملکرد تحصیلی دانش­آموزان با اختلال نارسایی­توجه - بیش­فعالی بر اساس استرس و شیوه برخورد والدین بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل همه دانش­آموزان با اختلال نارسایی­توجه - بیش­فعالی پایه سوم ابتدایی شهر همدان در سال تحصیلی 91-92 بود که از بین آن­ها 50 نفر به عنوان شرکت­کننده در پژوهش با استفاده از روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند. برای غربالگری و گردآوری داده­ها، پرسشنامه خانواده- مدرسه(میدگت،2000)، مقیاس کانرز والدین)کانرز، 1998(، مقیاس استرس والدین (بری و جونز، 1995)، مقیاس هوشی ریون کودکان و آزمون عملکرد تحصیلی محقق ساخته مورد استفاده قرار گرفت. جهت تحلیل داده­ها از روش­های آمار توصیفی مانند میانگین و انحراف استاندارد و آمار استنباطی مانند همبستگی ساده و تحلیل رگرسیون به شیوه گام به گام استفاده شد. یافته­های پژوهش نشان داد که بین شیوه برخورد ابزاری والدین با عملکرد تحصیلی دانش­آموزان با اختلال نارسایی­توجه - بیش­فعالی ارتباط مثبت و معنادار و بین شیوه برخورد کنترلی و استرس والدین با عملکرد تحصیلی آن­ها ارتباط معکوس و معناداری وجود دارد. نتایج نشان داد که شیوه برخورد کنترلی و استرس والدین توانستند به طور معناداری عملکرد تحصیلی دانش­آموزان با نارسایی­توجه - بیش­فعالی را پیش­بینی کنند. همچنین استرس والدین بهترین پیش­بینی کننده عملکرد تحصیلی آن­ها بود. یافته­ها حاکی از آن است که گرچه داشتن کودک با اختلال نارسایی­توجه - بیش­فعالی چالش­های بسیاری برای والدین دارد، اما با آموزش والدین و کمک گرفتن از مشاوران و روانشناسان می­توان روابط کودکان و والدین را بهبود داده و آن­ها را در کسب نتایج تحصیلی بهتر یاری داد.

چکیده این پژوهش باهدف تعیین تأثیر آموزش راهبرد خودتنظیمی بر نشانه­های نارسایی‌توجه و عملکرد ریاضی دانش­آموزان دختر پایۀ سوم ابتدایی با اختلال نارسایی‌توجه شهر همدان انجام‌گرفته است. به این منظور 30 نفر (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه کنترل) از دانش­آموزان دختر پایه سوم شهر همدان با اختلال نارسایی‌توجه دارای پرونده مشاوره‌ای به‌عنوان نمونه آماری انتخاب و پس از اجرای پیش­آزمون ریاضی و نشانگان نارسایی‌توجه، دانش­آموزان در دو گروه آزمایش و کنترل به‌صورت تصادفی جا گماری شدند. آزمودنی‌های گروه آزمایش در 8 جلسه تحت آموزش راهبردهای خودتنظیمی قرار گرفتند. پس از پایان آموزش و اجرای پس‌آزمون بر روی گروه‌ها، داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش آماری کوواریانس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد آموزش راهبردهای خودتنظیمی باعث کاهش نشانگان نارسایی‌توجه و همچنین افزایش عملکرد تحصیلی دانش­آموزان در درس ریاضی شده است. آموزش مهارت‌های خودتنظیمی به این کودکان، باعث افزایش توجه به جزئیات، کاهش نقص در گوش دادن، افزایش میزان تبعیت از دستورات معلم، کسب مهارت در ساماندهی تکالیف و فعالیت‌ها کاهش حواس‌پرتی و فراموش­کاری شد.

چکیده این پژوهش با هدف بررسی تأثیر دو روش آموزشی چندحسی و فراستیگ بر اصلاح عملکرد خواندن دانش‏آموزان نارساخوان پسر دوم ابتدایی شهر همدان انجام شد. آزمودنی‌ها 45 نفر از دانش‏آموزان نارساخوان پایه دوم ابتدایی مدارس پسرانه شهر همدان بودند که از این تعداد 15نفر در گروه آزمایشی چندحسی فرنالد و 15نفر در گروه آزمایشی ادراک دیداری فراستیگ قرارگرفته و 15 نفر دیگر به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شد. آزمودنی‌ها از جامعه ای انتخاب شدند که با توجه به نظرمعلمان ازطریق چک لیست نارساخوانی و برای همتاسازی و همگنی هوش هر سه گروه، آزمون ریون کودکان، استفاده شد. بعد از اجرای پیش‏آزمون، گروه آزمایشی چند حسی فرنالد، 10 جلسه آموزش روش چندحسی فرنالد و گروه آزمایشی ادراک دیداری فراستیگ، 10 جلسه آموزش روش ادراک دیداری فراستیگ، دریافت کردند ولی گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. برای انجام پیش‏آزمون و پس‏آزمون، از آزمون فلاح چای (1374)، برای هر سه گروه استفاده شد و برای تحلیل یافته‌ها ازتحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که گروه آموزش دیده با روش چندحسی فرنالد و گروه آموزش دیده با روش ادراک دیداری فراستیگ، در خواندن، درک معنی جملات و عملکرد خواندن، عملکرد بهتری نسبت به گروه کنترل داشتند. در ضمن، گروه آموزش دیده با روش چندحسی فرنالد در خواندن و درک معنی جملات، عملکرد بهتری نسبت به گروه آموزش دیده با روش ادراک دیداری فراستیگ، داشتند. روش‎های آموزشی چندحسی فرنالد و ادراک دیداری فراستیگ می‌تواند موجب بهبود عملکرد خواندن دانش‏آموزان پسر نارساخوان شود و از میان این دو روش، روش چندحسی فرنالد، را می‌توان به عنوان روشی اثربخش‌تر در بهبود عملکرد خواندن دانش‏آموزان نارساخوان، به کار برد.