مقاله پژوهشی
زکیه نجاریان؛ شهرام واحدی؛ تورج هاشمی؛ رحیم بدری گرگری
چکیده
هدف از پژوهش حاضر طراحی بسته اموزشی مبتنی بر حافظه فعال عاطفی و بررسی اثربخشی این بسته بر بهبود ابعاد شناختی- عاطفی یادگیری دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی بود. پژوهش حاضر یک طرح نیمه آزمایشی با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل با پیشآزمون و پس-آزمون بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دختر و پسر دارای اختلال ...
بیشتر
هدف از پژوهش حاضر طراحی بسته اموزشی مبتنی بر حافظه فعال عاطفی و بررسی اثربخشی این بسته بر بهبود ابعاد شناختی- عاطفی یادگیری دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی بود. پژوهش حاضر یک طرح نیمه آزمایشی با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل با پیشآزمون و پس-آزمون بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دختر و پسر دارای اختلال یادگیری ریاضی دوره ابتدایی مراکز اختلالات یادگیری شهر اصفهان بود که در سال تحصیلی 1400-1401 به این مراکز مراجعه نمودهاند. در این راستا 30 نفر از دانشآموزان به روش هدفمند انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش 14 جلسه به مدت 60 دقیقه مداخلهی توانبخشی عاطفی مبتنی بر حافظه کاری را دریافت کردند. آزمودنیهای قبل و بعد از آموزش، به پرسشنامههای حلمسأله محقق ساخته، آزمون استروپ عددی جان رایدلی (1935)، نگرش به ریاضی آیکن (1971) و اضطراب ریاضی چیو و هنری (1990) پاسخ دادند. نتایج تحلیل واریانس آمیخته نشان داد که آموزش مبتنی بر حافظه فعال عاطفی بر افزایش مهارت حلمسأله، کاهش بازداری شناختی، افزایش نگرش به ریاضی و کاهش اضطراب ریاضی (در سطح 01/0) اثربخش و معنادار بود. بر اساس اثربخش بودن آموزش مبتنی بر حافظه فعال عاطفی بر متغیرهای شناختی- عاطفی دانشآموزان دارای اختلال ریاضی، این مداخله میتواند به بهبود مهارتهای شناختی و عاطفی دانشآموزان با اختلال یادگیری کمک نموده و زمینهساز شرایط بهتری در یادگیری درس ریاضی باشد.
مقاله پژوهشی
فاطمه نیک بین؛ رضا سلطانی شال؛ عباسعلی حسین خانزاده
چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی شاخصهای مدرسهی استثنایی موفق در مقطع ابتدایی در شهرستان رشت انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع مطالعه دلفی بود. جامعه پژوهش حاضر متشکل از همۀ متخصصان حیطه آموزشوپرورش دانشآموزان استثنایی شهرستان رشت بود و شرکتکنندگان در این پژوهش بهعنوان گروه پانل 20 نفر از اساتید دانشگاه، مشاوران ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی شاخصهای مدرسهی استثنایی موفق در مقطع ابتدایی در شهرستان رشت انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع مطالعه دلفی بود. جامعه پژوهش حاضر متشکل از همۀ متخصصان حیطه آموزشوپرورش دانشآموزان استثنایی شهرستان رشت بود و شرکتکنندگان در این پژوهش بهعنوان گروه پانل 20 نفر از اساتید دانشگاه، مشاوران و معلمان آموزشوپرورش بودند. از تحلیل دادههای کیفی حاصل از پاسخهای شرکتکنندگان به این سؤال 53 کد، 19 زیرشاخه و 7 شاخص اصلی (نیازهای آموزشی، نیازهای سازمانی، نیازهای فردی دانش آموزان، نیاز به خدمات روانشناسی و مشاوره، نیاز به شاداب سازی محیط مدرسه، ویژگیهای کادر مدیریت و معلمان، در نظر گرفتن شرایط خاص خانواده دانش آموزان) استخراج شد. در گام دوم با استفاده از کدهای استخراج شده، یک پرسشنامه 51 سؤالی برای تصمیمگیری گروه پانل طراحی شد و ملاک برای پذیرش هر گویه کسب ضریب توافق80 درصدی تعیین شد. بر اساس یافتهها، مدرسهای موفق است که بتواند نوجوانان را برای زندگی آینده از طریق پرداختن و برنامهریزی در هفت بعد نیازهای آموزشی، نیازهای سازمانی، نیازهای فردی دانش آموزان، نیاز به خدمات روانشناسی و مشاوره، نیاز به شاداب سازی محیط مدرسه، ویژگیهای کادر مدیریت و معلمان، در نظر گرفتن شرایط خاص خانواده دانش آموزان و بهطورکلی در جهت آماده ساختن آنان برای زندگی و حضور در جامعه آماده کند.
مقاله پژوهشی
سینا برک؛ خلیل زندی؛ آزاد الله کرمی
چکیده
هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل کیفی مطالعات انجامشده پیرامون نقش هوش مصنوعی در آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه است. در این راستا، ۱۸ مقاله علمیپژوهشی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱7 تا ۲۰۲۵ با روش فراتحلیل کیفی بررسی و با استفاده از چکلیست CASP، از نظر کیفیت علمی ارزیابی شدند. تحلیل در دو بُعد شکلی و محتوایی صورت گرفت. در بعد شکلی، ویژگیهای ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل کیفی مطالعات انجامشده پیرامون نقش هوش مصنوعی در آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه است. در این راستا، ۱۸ مقاله علمیپژوهشی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱7 تا ۲۰۲۵ با روش فراتحلیل کیفی بررسی و با استفاده از چکلیست CASP، از نظر کیفیت علمی ارزیابی شدند. تحلیل در دو بُعد شکلی و محتوایی صورت گرفت. در بعد شکلی، ویژگیهای مقالات از جمله نوع روش پژوهش، سال انتشار، نوع اختلال موردمطالعه، حجم نمونه، مرتبه علمی و رشته تخصصی نویسندگان بررسی شد. نتایج نشان داد بیشترین پژوهشها در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۳ انجام شدهاند، بیشتر از روشهای کمی بهره گرفتهاند، و تمرکز اصلی آنها بر اختلالاتی چون اوتیسم و اختلال خواندن بوده است. در بعد محتوایی، یافتهها نشان داد که کاربردهای هوش مصنوعی عمدتاً در سه حوزه اصلی تعریف میشوند: ۱) تشخیص، غربالگری و درمان اختلالات یادگیری، ۲) حمایت از نیازهای عاطفی و رفتاری، و ۳) تقویت مهارتها و بهبود عملکرد تحصیلی. همچنین سه پیامد مهم استفاده از هوش مصنوعی در آموزش دانشآموزان با نیازهای ویژه شامل 1) بهبود یادگیری و شخصیسازی آموزش، 2) افزایش کارایی معلمان، و 3) ارتقای عدالت آموزشی شناسایی شد. باوجود این، چالشهایی نظیر کمبود داده، هزینههای بالا، و ملاحظات اخلاقی در کاربرد هوش مصنوعی همچنان مطرح است. یافتههای این پژوهش میتواند راهنمایی برای سیاستگذاران آموزشی در جهت توسعه راهکارهای فناورانه و فراگیر باشد.
مقاله پژوهشی
فاطمه اسودزاده؛ سحر صفرزاده؛ رضوان همائی
چکیده
در میان کم توانایی های جسمی، مشکلات بینایی(کم بینایی یا نابینایی)، از مهم ترین نقایص حسی هستند که با توجه به نقش بینایی در درک اطلاعات محیطی و یادگیری، افراد درگیر را با مشکلات زیادی مواجه می کنند. از این رو هدف پژوهش حاضر نقش نیرومندی ایگو و روابط موضوعی در پیش بینی کیفیت زندگی دانش آموختگان کم بینا و نابینا: نقش میانجیگر حس عاملیت ...
بیشتر
در میان کم توانایی های جسمی، مشکلات بینایی(کم بینایی یا نابینایی)، از مهم ترین نقایص حسی هستند که با توجه به نقش بینایی در درک اطلاعات محیطی و یادگیری، افراد درگیر را با مشکلات زیادی مواجه می کنند. از این رو هدف پژوهش حاضر نقش نیرومندی ایگو و روابط موضوعی در پیش بینی کیفیت زندگی دانش آموختگان کم بینا و نابینا: نقش میانجیگر حس عاملیت بود. پژوهش حاضر نوع مطالعات همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه افراد نابینا و کم بینا بین سنین 22 تا 35 سال عضو انجمن نابینایان استان خوزستان در سال 1401می باشد که دارای تحصیلات دانشگاهی (کاردانی تا دکتری) بود تعداد نمونه پژوهش حاضر233 نفر و از روش نمونهگیری صورت هدفمند استفاده شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه کیفیت زندگی نابینایان و کم بینایان(2000)، پرسشنامه کیفیت روابط موضوعی(1985)، پرسشنامهی قدرتمندی ایگو (2003) و پرسشنامه حس عاملیت افراد دارای نقایص بینایی(1396) بود. برای تحلیل دادهها از مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود. مسیر غیر مستقیم بین نیرومندی ایگو و کیفیت زندگی(001/0=P ) مثبت و ضریب مسیر غیر مستقیم بین کیفیت روابط موضوعی و کیفیت زندگی(001/0=P ) منفی و معنادار است. میتوان نتیجه گرفت که حس عاملیت رابطه بین کیفیت روابط موضوعی با کیفیت زندگی دانش آموختگان کم بینا و نابینا را به صورت منفی و رابطه بین نیرومندی ایگو و کیفیت زندگی آنان را به صورت مثبت و معنادار میانجیگری میکند.
مقاله پژوهشی
مجید محمدی؛ فرزاد ملکی؛ فرزانه ترابی؛ احد موسی پور
چکیده
کودکان اتیسم از سطح پائین عملکرد شناختی برخوردارند از آنجایکه فعالیت بدنی بر شناخت و بهزیستی اثرات مثبتی دارد، هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر مداخله مبتنی بر مهارتهای حرکتی باز و بسته بر توجه پایدار و انتخابی کودکان اتیسم با عملکرد بالا در یک مطالعه با پیگیری یکماهه بود. به همین منظور تعداد 45 نفر از کودکان با اختلال درخودماندگی ...
بیشتر
کودکان اتیسم از سطح پائین عملکرد شناختی برخوردارند از آنجایکه فعالیت بدنی بر شناخت و بهزیستی اثرات مثبتی دارد، هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر مداخله مبتنی بر مهارتهای حرکتی باز و بسته بر توجه پایدار و انتخابی کودکان اتیسم با عملکرد بالا در یک مطالعه با پیگیری یکماهه بود. به همین منظور تعداد 45 نفر از کودکان با اختلال درخودماندگی اتیسم با عملکرد بالا با دامنه سنی 8 تا 10 سال از شهر تهران انتخاب و بعد از انجام پیشآزمون (آزمون عملکرد پیوسته و رنگ واژه استروپ) بهصورت تصادفی در سه گروه مداخله مهارتهای حرکتی باز، بسته و گواه طبقهبندی شدند. کودکان در گروه مداخله به مدت 12 جلسه و هر جلسه 60 دقیقه به اجرای برنامه تمرینی موردنظر پرداختند، گروه گواه در این مدت فعالیتهای روزانه خود را انجام دادند. درنهایت پس از اتمام آخرین جلسه تمرینی، بلافاصله پسآزمون اجرا شد و یک ماه پسازآن، ارزیابی پیگیری صورت گرفت و نتایج ثبت گردید. نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس مرکب نشان داد اثر مداخله مهارتهای باز و بسته بر توجه پایدار (001/0=p) و انتخابی (001/0=p) شرکتکنندگان معنیدار بود. علاوه بر این در مقایسه جفتی نتایج نشان داد که در مرحله پسآزمون (001/0=p) و پیگیری (001/0=p) عملکرد گروه مداخله مهارتهای باز بهطور معنیداری بالاتر از گروه مداخله مهارتهای بسته و گواه بود. با توجه به یافتهها به نظر میرسد استفاده از مداخله مبتنی بر آموزش مهارتهای حرکتی باز و بسته میتواند روشی سودمند برای فرایندهای توجه ای کودکان اتیسم با عملکرد بالا باشد.
مقاله پژوهشی
مرجان حیدری؛ معصومه یزدانی پور؛ سالار فرامرزی
چکیده
پذیرش معلولیت فرزند از سوی والدین میتواند در تسریع و تسهیل فرآیند مداخله بهنگام و دریافت برنامههای درمانی و آموزشی مناسب موثر باشد. بر این اساس، هدف از پژوهش حاضر، بررسی تجربه زیستهی معلمان مدارس استثنایی از عوامل موثر بر پذیرش معلولیت فرزندان دارای معلولیت بود. این پژوهش به روش پدیدارشناسی انجام شد و جامعهی مورد مطالعه، ...
بیشتر
پذیرش معلولیت فرزند از سوی والدین میتواند در تسریع و تسهیل فرآیند مداخله بهنگام و دریافت برنامههای درمانی و آموزشی مناسب موثر باشد. بر این اساس، هدف از پژوهش حاضر، بررسی تجربه زیستهی معلمان مدارس استثنایی از عوامل موثر بر پذیرش معلولیت فرزندان دارای معلولیت بود. این پژوهش به روش پدیدارشناسی انجام شد و جامعهی مورد مطالعه، شامل تمامی معلمان دانشآموزان با معلولیت بود که در سال تحصیلی 1402-1403 در شهر اصفهان مشغول تدریس بودند. نمونهگیری این پژوهش به روش هدفمند انجام شد که با در نظر گرفتن حد اشباع دادهها، 11 نفر مورد مصاحبه قرار گرفتند. به منظور تحلیل مصاحبهها، از روش کلایزی استفاده شد. یافتههای این پژوهش، پس از استخراج موضوعی دادهها، در 5 مقوله اصلی و 28 مقوله فرعی طبقهبندی شدند. مقولههای اصلی عبارت بودند از: ماهیت معلولیت فرزند، ویژگیهای فرزند، ویژگیهای دموگرافیک والدین، وضعیت روانشناختی والدین، شرایط محیطی. با توجه به یافتههای این پژوهش، میتوان نتیجه گرفت که پذیرش معلولیت توسط والدین فرآیندی چندوجهی است که تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد. این عوامل زمینهساز چالشهایی هستند که میتوانند اقدامات مؤثر در مسیر توانبخشی دانشآموزان را به تأخیر انداخته یا محدود سازند. در نتیجه، برنامهریزی و تدوین راهبردهای توانبخشی آتی باید به شکلی جامع به این عوامل زمینهای توجه مبذول دارد تا اثربخشی مداخلات به حداکثر برسد.
مقاله پژوهشی
فاطمه ایزدی؛ سمانه رفیعی فروشانی
چکیده
اختلال نقص توجه-بیشفعالی با نقص توجه، بیشفعالی، تکانشگری و مشکلات تنظیم هیجان همراه است و عملکرد تحصیلی- اجتماعی کودکان را مختل میکند.مادران این کودکان اغلب توجه مشروط نشان میدهند که مشکلات رفتاری را تشدید مینماید؛لذا مداخلات باید همزمان نشانههای کودک و الگوهای فرزندپروری مادر را هدف قرار دهند.پژوهش حاضرباهدف بررسی اثربخشی ...
بیشتر
اختلال نقص توجه-بیشفعالی با نقص توجه، بیشفعالی، تکانشگری و مشکلات تنظیم هیجان همراه است و عملکرد تحصیلی- اجتماعی کودکان را مختل میکند.مادران این کودکان اغلب توجه مشروط نشان میدهند که مشکلات رفتاری را تشدید مینماید؛لذا مداخلات باید همزمان نشانههای کودک و الگوهای فرزندپروری مادر را هدف قرار دهند.پژوهش حاضرباهدف بررسی اثربخشی آموزش فرزندپروری هشیار مبتنی بر رویکرد ایماگوتراپی بر نشانههای نقص توجه-بیشفعالی کودکان و توجه مشروط مادران آنها در شهرستان خمینیشهر انجام شد. روش پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود.جامعه آماری آن، شامل کلیة مادران دارای فرزند با اختلال نقص توجه-بیشفعالی8 تا12ساله شهرستان خمینیشهر در سال تحصیلی1403-1402بودند که از میان آنها،30نفر به روش نمونهگیری هدفمند و بر اساس معیارهای ورود به پژوهش انتخاب شدند و بهصورت تصادفی و برابر، در دو گروه آزمایش و کنترل گمارش شدند.آزمودنیهای گروه آزمایش طی8 جلسة 90دقیقهای برنامة فرزندپروری هشیار مبتنی بر رویکرد ایماگوتراپی را دریافت نمودند؛اما آزمودنیهای گروه کنترل در این برنامه شرکت نداشتند.ابزارهای مورداستفاده شامل پرسشنامه فرم والد اختلال نقص توجه-بیشفعالی کانرز(1999)و توجه مشروط والدین روث و همکاران(2009)بود.دادهها از طریق آزمون تحلیل کوواریانس با نسخه 26 نرمافزار SPSS تجزیهوتحلیل شدند.یافتهها نشان داد آموزش فرزندپروری هشیار مبتنی بر رویکرد ایماگوتراپی بر نشانههای نقص توجه-بیشفعالی کودکان و توجه مشروط مادران آنها در گروه آزمایش در مرحله پسآزمون تأثیرگذار بوده و تغییرات گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل از نظر آماری معنادار بودند(05/0> P)؛ لذا، میتوان از برنامة آموزش فرزندپروری هشیار مبتنی بر رویکرد ایماگوتراپی جهت بهبود بخشیدن به نشانههای اختلال نقص توجه-بیشفعالی کودکان و توجه مشروط مادران آنها بهره جست.
)
