مقاله پژوهشی
زکیه نجاریان؛ شهرام واحدی؛ تورج هاشمی؛ رحیم بدری گرگری
چکیده
هدف از پژوهش حاضر طراحی بسته اموزشی مبتنی بر حافظه فعال عاطفی و بررسی اثربخشی این بسته بر بهبود ابعاد شناختی- عاطفی یادگیری دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی بود. پژوهش حاضر یک طرح نیمه آزمایشی با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل با پیشآزمون و پس-آزمون بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دختر و پسر دارای اختلال ...
بیشتر
هدف از پژوهش حاضر طراحی بسته اموزشی مبتنی بر حافظه فعال عاطفی و بررسی اثربخشی این بسته بر بهبود ابعاد شناختی- عاطفی یادگیری دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی بود. پژوهش حاضر یک طرح نیمه آزمایشی با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل با پیشآزمون و پس-آزمون بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دختر و پسر دارای اختلال یادگیری ریاضی دوره ابتدایی مراکز اختلالات یادگیری شهر اصفهان بود که در سال تحصیلی 1400-1401 به این مراکز مراجعه نمودهاند. در این راستا 30 نفر از دانشآموزان به روش هدفمند انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش 14 جلسه به مدت 60 دقیقه مداخلهی توانبخشی عاطفی مبتنی بر حافظه کاری را دریافت کردند. آزمودنیهای قبل و بعد از آموزش، به پرسشنامههای حلمسأله محقق ساخته، آزمون استروپ عددی جان رایدلی (1935)، نگرش به ریاضی آیکن (1971) و اضطراب ریاضی چیو و هنری (1990) پاسخ دادند. نتایج تحلیل واریانس آمیخته نشان داد که آموزش مبتنی بر حافظه فعال عاطفی بر افزایش مهارت حلمسأله، کاهش بازداری شناختی، افزایش نگرش به ریاضی و کاهش اضطراب ریاضی (در سطح 01/0) اثربخش و معنادار بود. بر اساس اثربخش بودن آموزش مبتنی بر حافظه فعال عاطفی بر متغیرهای شناختی- عاطفی دانشآموزان دارای اختلال ریاضی، این مداخله میتواند به بهبود مهارتهای شناختی و عاطفی دانشآموزان با اختلال یادگیری کمک نموده و زمینهساز شرایط بهتری در یادگیری درس ریاضی باشد.
مقاله پژوهشی
فاطمه نیک بین؛ رضا سلطانی شال؛ عباسعلی حسین خانزاده
چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی شاخصهای مدرسهی استثنایی موفق در مقطع ابتدایی در شهرستان رشت انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع مطالعه دلفی بود. جامعه پژوهش حاضر متشکل از همۀ متخصصان حیطه آموزشوپرورش دانشآموزان استثنایی شهرستان رشت بود و شرکتکنندگان در این پژوهش بهعنوان گروه پانل 20 نفر از اساتید دانشگاه، مشاوران ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی شاخصهای مدرسهی استثنایی موفق در مقطع ابتدایی در شهرستان رشت انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع مطالعه دلفی بود. جامعه پژوهش حاضر متشکل از همۀ متخصصان حیطه آموزشوپرورش دانشآموزان استثنایی شهرستان رشت بود و شرکتکنندگان در این پژوهش بهعنوان گروه پانل 20 نفر از اساتید دانشگاه، مشاوران و معلمان آموزشوپرورش بودند. از تحلیل دادههای کیفی حاصل از پاسخهای شرکتکنندگان به این سؤال 53 کد، 19 زیرشاخه و 7 شاخص اصلی (نیازهای آموزشی، نیازهای سازمانی، نیازهای فردی دانش آموزان، نیاز به خدمات روانشناسی و مشاوره، نیاز به شاداب سازی محیط مدرسه، ویژگیهای کادر مدیریت و معلمان، در نظر گرفتن شرایط خاص خانواده دانش آموزان) استخراج شد. در گام دوم با استفاده از کدهای استخراج شده، یک پرسشنامه 51 سؤالی برای تصمیمگیری گروه پانل طراحی شد و ملاک برای پذیرش هر گویه کسب ضریب توافق80 درصدی تعیین شد. بر اساس یافتهها، مدرسهای موفق است که بتواند نوجوانان را برای زندگی آینده از طریق پرداختن و برنامهریزی در هفت بعد نیازهای آموزشی، نیازهای سازمانی، نیازهای فردی دانش آموزان، نیاز به خدمات روانشناسی و مشاوره، نیاز به شاداب سازی محیط مدرسه، ویژگیهای کادر مدیریت و معلمان، در نظر گرفتن شرایط خاص خانواده دانش آموزان و بهطورکلی در جهت آماده ساختن آنان برای زندگی و حضور در جامعه آماده کند.
مقاله پژوهشی
مرجان حیدری؛ معصومه یزدانی پور؛ سالار فرامرزی
چکیده
پذیرش معلولیت فرزند از سوی والدین میتواند در تسریع و تسهیل فرآیند مداخله بهنگام و دریافت برنامههای درمانی و آموزشی مناسب موثر باشد. بر این اساس، هدف از پژوهش حاضر، بررسی تجربه زیستهی معلمان مدارس استثنایی از عوامل موثر بر پذیرش معلولیت فرزندان دارای معلولیت بود. این پژوهش به روش پدیدارشناسی انجام شد و جامعهی مورد مطالعه، ...
بیشتر
پذیرش معلولیت فرزند از سوی والدین میتواند در تسریع و تسهیل فرآیند مداخله بهنگام و دریافت برنامههای درمانی و آموزشی مناسب موثر باشد. بر این اساس، هدف از پژوهش حاضر، بررسی تجربه زیستهی معلمان مدارس استثنایی از عوامل موثر بر پذیرش معلولیت فرزندان دارای معلولیت بود. این پژوهش به روش پدیدارشناسی انجام شد و جامعهی مورد مطالعه، شامل تمامی معلمان دانشآموزان با معلولیت بود که در سال تحصیلی 1402-1403 در شهر اصفهان مشغول تدریس بودند. نمونهگیری این پژوهش به روش هدفمند انجام شد که با در نظر گرفتن حد اشباع دادهها، 11 نفر مورد مصاحبه قرار گرفتند. به منظور تحلیل مصاحبهها، از روش کلایزی استفاده شد. یافتههای این پژوهش، پس از استخراج موضوعی دادهها، در 5 مقوله اصلی و 28 مقوله فرعی طبقهبندی شدند. مقولههای اصلی عبارت بودند از: ماهیت معلولیت فرزند، ویژگیهای فرزند، ویژگیهای دموگرافیک والدین، وضعیت روانشناختی والدین، شرایط محیطی. با توجه به یافتههای این پژوهش، میتوان نتیجه گرفت که پذیرش معلولیت توسط والدین فرآیندی چندوجهی است که تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد. این عوامل زمینهساز چالشهایی هستند که میتوانند اقدامات مؤثر در مسیر توانبخشی دانشآموزان را به تأخیر انداخته یا محدود سازند. در نتیجه، برنامهریزی و تدوین راهبردهای توانبخشی آتی باید به شکلی جامع به این عوامل زمینهای توجه مبذول دارد تا اثربخشی مداخلات به حداکثر برسد.
مقاله پژوهشی
خلیل کاکاوندی؛ امیر قمرانی
چکیده
هدف از پژوهش حاضر، متناسبسازی بازی و فعالیتها براساس روش پاسخ کاملا فیزیکی و مقایسه اثربخشی آن با روش سیستم ارتباطی مبادله تصویر بر مهارتهای زبانی (درکی و بیانی) دانشآموزان اتیسم بود. روش پژوهش حاضر، از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل بود. نمونه آماری 45 نفر از دانشآموزان 7 تا 12 سال اتیسم ...
بیشتر
هدف از پژوهش حاضر، متناسبسازی بازی و فعالیتها براساس روش پاسخ کاملا فیزیکی و مقایسه اثربخشی آن با روش سیستم ارتباطی مبادله تصویر بر مهارتهای زبانی (درکی و بیانی) دانشآموزان اتیسم بود. روش پژوهش حاضر، از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل بود. نمونه آماری 45 نفر از دانشآموزان 7 تا 12 سال اتیسم شهر قم در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که بر اساس ملاک های ورود و خروج به صورت در دسترس انتخاب و در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) و هر گروه 15 نفر جایگزین شدند. از آزمون رشد زبان (TOLD:P:3) نیوکامر و هامیل (1997) برای سنجش مهارتهای زبانی استفاده شد. گروه آزمایش اول تحت 12 جلسه روش سیستم ارتباطی مبادله تصویر و گروه آزمایش دوم، تحت 22 جلسه بازی و فعالیتهای متناسبسازی شده براساس روش پاسخ کاملا فیزیکی قرار گرفتند و گروه کنترل هیچگونه مداخلهای دریافت نکرد. دادههای جمعآوری شده با استفاده از آزمون تحلیل واریانس اندازهگیری مکرر تجزیه وتحلیل شدند. نتایج نشان داد بازی و فعالیتهای مبتنی بر روش پاسخ کاملا فیزیکی و روش سیستم ارتباطی مبادله تصویر بر مهارتهای زبانی (درکی و بیانی) دانشآموزان اتیسم اثرات مثبت دارند (05/0 > P). بدین صورت که این روشها، مهارتهای زبانی دانشآموزان اتیسم را بهبود بخشیدند. بنابرین هر دو روش اثرگذار هستند و میتوانند مورد توجه درمانگران، روانشناسان، معلمان و مادران دارای فرزند اتیسم قرار گیرند.
مقاله پژوهشی
سارا نجاتی فر؛ امیر قمرانی؛ علی آقازیارتی
چکیده
رشد پس از سانحه یک تغییر روانشناختی مثبت است که ممکن است به بهبودی والدین آسیب دیده کمک کند. بنابراین هدف از پژوهش حاضر تدوین الگوی رنج تعالیبخش در والدین کودکان با اختلال طیف اتیسم بود. این پژوهش به شیوه کیفی و رویکرد دادهبنیاد در سال 1403 در شهر اصفهان انجام شد. گروه نمونه با انتخاب 27 والد با تجربه رشد پس از سانحه (با اذعان مشارکتکنندگان ...
بیشتر
رشد پس از سانحه یک تغییر روانشناختی مثبت است که ممکن است به بهبودی والدین آسیب دیده کمک کند. بنابراین هدف از پژوهش حاضر تدوین الگوی رنج تعالیبخش در والدین کودکان با اختلال طیف اتیسم بود. این پژوهش به شیوه کیفی و رویکرد دادهبنیاد در سال 1403 در شهر اصفهان انجام شد. گروه نمونه با انتخاب 27 والد با تجربه رشد پس از سانحه (با اذعان مشارکتکنندگان به تجربه رشد و کسب نمره دو انحراف استاندارد بالاتر از میانگین در آزمون رشد پس از آسیب تدسچی و کالهون (1996) توسط مشارکتکنندگان) به اشباع نظری رسید. روش نمونهگیری، هدفمند و برای جمع آوری دادهها از روش مصاحبه نیمهساختاریافته استفاده شد. تحلیل دادهها با روش نظاممند اشتراوس و کوربین (2008) در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد و یافتهها شامل 140 کد باز، 30 کد محوری و 5 کد انتخابی بود. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش، الگوی دادهبنیاد، مشتمل بر عوامل علّی، عوامل زمینهساز، عوامل مداخلهگر، راهبردها و پیامدها تدوین شد. بر اساس نتایج میتوان گفت این الگو میتواند راهگشای روانشناسان و مشاوران در جهت افزایش ظرفیت رشد پس از سانحه والدین کودکان با اختلال طیف اتیسم باشد.
مقاله پژوهشی
شهروز نعمتی؛ رحیم بدری؛ سروه کرمی؛ پریسا حسن زاده دلگشا
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه آموزشی آگاهیهای واجشناختی بر مؤلفههای خواندن و رفتارهای کمکطلبی در دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب خواندن انجام شد . طرح پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش تمامی دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه آموزشی آگاهیهای واجشناختی بر مؤلفههای خواندن و رفتارهای کمکطلبی در دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب خواندن انجام شد . طرح پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش تمامی دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب خواندن پایههای سوم و چهارم دبستان که در سال تحصیلی 1403 – 1402 از طرف مدارس دولتی به مرکز اختلال یادگیری شهرستان بانه ارجاع داده شده بودند.30 دانشآموز به روش نمونه-گیری در دسترس انتخاب شدند افراد در دو گروه 15 نفره گمارده شدند و برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از آزمون تشخیص خواندن شیرازی و نیلیپور (1383) و پرسشنامه کمکطلبی تحصیلی ریان و پینتریچ (1997) استفاده شد. مداخله بدینصورت بود که 10 جلسهی 60 دقیقهای طبق تکالیف آگاهی واجشناختی دستجردی و سلیمانی (1382) به گروه آزمایش آموزش داده شد و گروه کنترل هیچ گونه آموزشی دریافت نکرد. سپس از هر دو گروه پسآزمون به عمل آمد. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از روش تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که برنامه آموزشی مهارتهای آگاهی واجشناختی بر مؤلفههای خواندن (دقت، سرعت و درک مطلب) و رفتارهای کمکطلبی تحصیلی این دانشآموزان تأثیر معناداری داشته است (05/0P<)، که بیانگر اهمیت و اثربخشی آموزش آگاهیهای واجشناختی بر مؤلفههای خواندن و رفتارهای کمکطلبی در دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب خواندن بود. باتوجه به نتایج پژوهش آموزش مهارت آگاهیهای واجشناختی برای دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب خواندن حائز اهمیت است.
مقاله پژوهشی
شهناز هاشمی ملکشاه؛ سمیه محمدی کشکا؛ مهسا رزمی؛ غلام رضا شیخ زاده
چکیده
آسیب شنوایی یکی از شایعترین ناتوانیهای حسی در کودکان است که پیامدهای گستردهای بر رشد شناختی، هیجانی، اجتماعی و زبانی آنان بر جای میگذارد. با توجه به شیوع بالا و اثرات بلندمدت این اختلال بر کیفیت زندگی، شناسایی و اجرای مداخلههای مؤثر در این حوزه از اهمیت ویژهای برخوردار است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بازیدرمانی ...
بیشتر
آسیب شنوایی یکی از شایعترین ناتوانیهای حسی در کودکان است که پیامدهای گستردهای بر رشد شناختی، هیجانی، اجتماعی و زبانی آنان بر جای میگذارد. با توجه به شیوع بالا و اثرات بلندمدت این اختلال بر کیفیت زندگی، شناسایی و اجرای مداخلههای مؤثر در این حوزه از اهمیت ویژهای برخوردار است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بازیدرمانی بر بازشناسی هیجانات و مهارتهای ارتباطی کودکان دارای آسیب شنوایی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان دارای آسیب شنوایی شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ بود که از میان آنها 18 کودک 10 تا 13 ساله به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایدهی شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه بازشناسی هیجان چهره اکمن و فرایزن (1976) و مقیاس مهارتهای اجتماعی ماتسون و همکاران (1983) بود. گروه آزمایش در ۱۰ جلسه بازیدرمانی گروهی، هفتهای یک جلسه ۶۰ دقیقهای شرکت کرد و گروه کنترل مداخلهای دریافت نکرد. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بازیدرمانی گروهی موجب بهبود معنادار بازشناسی هیجانات و مهارتهای ارتباطی کودکان دارای آسیب شنوایی شد (01/0 > P). بر این اساس، میتوان از بازیدرمانی گروهی بهعنوان روشی مؤثر برای ارتقای سلامت روان و بهبود مهارتهای هیجانی و ارتباطی این کودکان استفاده کرد.
)
